Chuyện những vị tướng tư lệnh (1)
Đầu năm 1984, sau khi nhận chức Tư lệnh, Trung tướng Nguyễn Chơn đã cùng chỉ huy Mặt trận 579 đi thị sát thực địa. Quân khu 5 tập trung lớn lực lượng quyết tâm tiêu diệt căn cứ 547 mở màn cho chiến dịch tiêu diệt toàn bộ tập đoàn quân Pôn Pốt ở vùng biên giới đông bắc Campuchia. Lực lượng quân khu sử dụng bao gồm: Sư đoàn 307, Sư đoàn 2 thiếu (gồm Trung đoàn 1 và Trung đoàn 143 của Sư đoàn 315), một trung đoàn pháo, một trung đoàn cao xạ, một tiểu đoàn xe tăng, một tiểu đoàn xe bọc thép, cùng một số đơn vị kỹ thuật khác do Trung tướng Nguyễn Chơn trực tiếp chỉ huy. Rút kinh nghiệm từ 3 lần ta đánh giằng co địch ở vị trí then chốt này và tổn thất khá lớn, Tư lệnh Chơn chú trọng khâu hậu cần, đặc biệt là nước. Đi đôi với việc chuẩn bị chiến trường như tổ chức lực lượng trinh sát chặt chẽ từ trung đoàn, sư đoàn đến mặt trận, đặt các đài quan sát..., ông chỉ đạo các bộ phận chuẩn bị đầy đủ nước uống cho bộ đội, cụ thể như tổ chức một đội xe chở nước gồm 30 chiếc, trong đó có 10 xe bọc thép hộ tống chuyển nước đến trạm tiếp nước của các trung đoàn sát với trận địa để phục vụ bộ đội. Ngoài bi đông cá nhân, bộ phận hậu cần còn mua hàng nghìn chiếc can nhựa, bao ny lon có sức chứa 20 - 30 lít trang bị cho các tiểu đội, trung đội. Nhờ bảo đảm đầy đủ nước uống nên cán bộ, chiến sĩ rất yên tâm bước vào trận đánh và kết thúc thắng lợi. Toàn bộ sở chỉ huy căn cứ 547 của địch bị xóa sổ. Nhiều người nói rằng, không dứt điểm cao điểm 547, máu xương chiến sĩ còn đổ.
Ở tuổi 88, dẫu nay sức khỏe đã yếu, Thượng tướng Nguyễn Chơn vẫn rất minh mẫn, thường xuyên truyền đạt những kinh nghiệm quý báu trong chỉ huy cho lớp cán bộ trẻ đến thăm ông hàng ngày và trong các dịp lễ, tết.
Học giỏi, cầm quân tài
Trung tướng Phan Hoan, quê Quảng Nam, nguyên Tư lệnh Quân khu được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang năm 2012 trên cương vị Tư lệnh Mặt trận 4 Quảng Đà với những quyết sách táo bạo, sáng suốt, góp phần xứng đáng vào ngày toàn thắng của đất nước. Ông mất năm 2014 sau thời gian bạo bệnh kéo dài, trong sự chăm sóc đặc biệt của Đảng, Nhà nước, Quân đội, Bộ Tư lệnh Quân khu.
Tư lệnh Phan Hoan là một trong những tướng lĩnh của Quân khu 5 được đào tạo bài bản nhất và cả cuộc đời ông là một tấm gương học tập. Không phải ngẫu nhiên mà ông là người đảm trách Tư lệnh Quân khu lâu nhất, với 10 năm. Thời thiếu niên bị áp bức bất công, đói khổ, ông vẫn xin cha mẹ được đi học rồi sau đỗ primaire. Vào quân đội, ông được học ở trường Lục quân Khu 5, sau đó được cử sang Liên Xô học ở Học viện Thông tin. Ông học rất giỏi, năm nào cũng là học viên xuất sắc, được treo bảng vàng ở nhà trường nước bạn. Nhưng năm làm Chủ nhiệm Thông tin ở Học viện Quân sự, trước khi trở lại vào Nam tham gia Mặt trận Tây Nguyên, giữa sục sôi của cuộc kháng chiến, ông vẫn “cắp cặp” đi học, kiên trì làm luận văn tiến sĩ. Khi ông chuẩn bị bảo vệ trước hội đồng là những chuyên gia Nga thì đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc (1965), việc hoàn thành học vấn tiến sĩ bị gián đoạn, nhưng những kiến thức quân sự được trau dồi vẫn theo ông đi suốt cuộc đời binh nghiệp. Học chính quy chưa đủ, ông học “trường đời”, học thực tiễn. Có ý chí học hỏi không ngừng không chỉ về quân sự, chính trị mà trong mọi lĩnh vực nên Trung tướng Phan Hoan là người chỉ huy có kiến thức khá toàn diện. Sau này khi về hưu ông viết hồi ký “Những năm tháng đời tôi” thì hồi ký này cũng đã được Nhà xuất bản Quân đội nhân dân trao giải thưởng “Sách hay nhất”...
Còn nhiều Tư lệnh, Chính ủy Quân khu 5 đã để lại kỷ niệm sâu nặng trong lòng đồng đội. Họ đều giống nhau ở lý tưởng cách mạng cháy bỏng, dấn thân vì độc lập tự do của Tổ quốc, có nhân cách cao đẹp, thực sự là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ hôm nay noi theo.
