Chuyện nữ anh hùng Neáng Nghés

- Chị là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là tấm gương sáng ngời, làm rạngrỡ thêm truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” của người phụ nữ ViệtNam. Chị là nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Néang Nghés và là người phụ nữđồng bào dân tộc thiểu số Khmer đầu tiên trong tỉnh được phong tặng danh hiệu cao quýnày.- Những ngày cuối tháng 2-2020, xã Ô Lâm (Tri Tôn, An Giang) tất bật chuẩn bị kỷ niệm58 năm ngày mất của nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Néang Nghés. Trong câuchuyện của người dân nơi đây, ngoài chuyện đồng áng, hình ảnh người nữ anh hùng luônđược nhắc đến với lòng tự hào và sự tôn kính hết mực.

Hoàn cảnh gia đình:

- Chị Néang Nghés (sinh năm 1942, xã Ô Lâm) được sinh ra trong 1 gia đình Khmer cótruyền thống cách mạng. Cha mẹ mất sớm, anh em chị được ông bà nội nuôi dưỡng.Sống trong vùng căn cứ cách mạng, chị được sự giáo dục của cán bộ, đảng viên và sớmgiác ngộ tình yêu quê hương đất nước.Diễn biến:- Năm 18 tuổi, chị tham gia cách mạng và đảm nhận công tác giao liên, tiếp tế gạo, thuốc,thông báo tin tức cho cách mạng… bằng nhiều hình thức thông minh, mưu trí che mắt kẻthù, như: vào mùa khô, chị để đồ tiếp tế trong thùng phân bò gánh đi bón ruộng. Mùanước, chị để thực phẩm, thuốc men trong cà-om, giả đi giăng câu để qua tchf mắt của kẻthù.- Ngoài ra, với vai trò là thành viên Ban Chấp hành Hội Phụ nữ giải phóng của xã, chị đãvận động, giáo dục nhiều chị em phụ nữ và quần chúng khác đi làm cách mạng chống lạiquân thù, bảo vệ quê hương đất nước.- Thời gian này, nhiều cuộc đấu tranh trực diện của đồng bào Ô Lâm với đồn, bót; vớiquận trưởng Tri Tôn đòi chấm dứt càn quét, bắn phá, bồi thường nhân mạng, tài sản…chị Néang Nghés luôn là người đi đầu. Đến mức bọn ác ôn điểm mặt cảnh cáo và ghi vào“sổ đen” để rình rập, theo dõi.- Đầu năm 1962, tình hình chiến sự gặp nhiều khó khăn bởi quốc sách ấp chiến lược củađịch. Chúng đánh phá ác liệt vùng Bảy Núi, đồng thời dỡ nhà, “lùa dân” vào ấp chiếnlược nhằm tách người dân ra khỏi cơ sở cách mạng, càn quét vào vùng giải phóng ÔLâm.- Chị Néang Nghés đã cùng các đoàn biểu tình của các xã ven núi Tô kéo vào quận TriTôn đấu tranh trực diện với tên quận trưởng. Trước khí thế đấu tranh mạnh mẽ của quầnchúng nhân dân, tên quận trưởng buộc lòng phải hứa hẹn, xoa dịu.- Ngày 13-3-1962, địch bất ngờ vây nhà lục soát và bắt đồng chí Néang Nghés cùng mộtsố thuốc men chưa kịp chuyển đi. Chúng giam chị ở chuồng cọp tha la Băng Xây. Tạiđây, chúng vừa tra tấn, vừa dụ dỗ nhưng vẫn không khuất phục được chị. Thất bại trongviệc mua chuộc, tên đồn trưởng đã cưỡng hiếp và cho cả trung đội làm nhục chị.- Chúng đưa chị đến cánh đồng ven phum Chong KhSách rồi lùa đồng bào ra chứng kiếncảnh chúng hành hạ với những thủ đoạn tàn nhẫn như: đánh gãy 1 tay, cắt tai, ngực, lưỡirồi mới bắn chết và ra lệnh không ai được đem xác chị đi chôn.- Thương tiếc và khâm phục chị bao nhiêu, bà con càng căm thù lũ giặc ác ôn bấy nhiêu.Hai ông Tà Xe và Tà Lết đã lén bọc thi thể chị trong chiếc đệm rồi cùng bà con đưa xácvề chôn trên gò Xóp-Khmoh.- Ít lâu sau, Huyện ủy Tri Tôn tổ chức lễ truy điệu đồng chí Néang Nghés trọng thể, tuyênbố công nhận chị là đảng viên chính thức của Đảng Lao động Việt Nam. Năm 2005, Chủtịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí NéangNghés vì đã có thành tích xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chị làngười phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số Khmer đầu tiên trong tỉnh An Giang được phongtặng danh hiệu cao quý này.-Chị Néang Nghés là biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là tấm gương sángngời, làm rạng rỡ thêm truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” củangười phụ nữ Việt Nam. Hình tượng đó đã trở thành cảm hứng cho nhiều tác giả sáng tácthơ và nhạc. Nổi tiếng nhất phải kể đến vở ca múa nhạc “Chiếc áo nàng Sa Rết” ra đờinăm 1967 trong chiến khu vùng căn cứ Bảy Núi, do tác giả Trình Minh Trị sáng tác.-Hiện nay, nơi an nghỉ của chị Néang Nghés được chính quyền địa phương đầu tư nângcấp, tôn tạo… Đây là điểm đến ý nghĩa trong việc giáo dục truyền thống cách mạng, thắtchặt tinh thần đoàn kết giữa đồng bào dân tộc thiểu số Khmer và Kinh. Đặc biệt là lựclượng thanh, thiếu niên, phụ nữ để cùng chung tay, góp sức bảo vệ thành quả cách mạngvà xây dựng quê hương Tri Tôn ngày càng văn minh, giàu đẹp.