CHUYỆN Ở CHIẾN KHU

Mùa mưa năm ấy, chiến khu nằm lọt thỏm giữa bốn bề núi đá và rừng già. Ban ngày, sương phủ trắng các triền đồi. Ban đêm, tiếng côn trùng hòa lẫn tiếng suối chảy như một khúc nhạc âm thầm của núi rừng. Nhưng phía sau vẻ yên bình ấy là những tháng ngày căng thẳng đến nghẹt thở của cán bộ và du kích ta trong vòng vây quân thù. Căn lán nhỏ dựng dưới chân núi là nơi làm việc của tổ cán bộ huyện. Đồng chí Lâm, bí thư huyện đội, đã sống ở chiến khu gần ba năm. Gương mặt anh gầy đi vì sốt rét rừng, nhưng đôi mắt vẫn sáng và đầy nghị lực. Đêm ấy, ngọn đèn dầu leo lét soi lên tấm bản đồ trải trên bàn tre. Đồng chí Lâm nhìn quanh rồi nói nhỏ: – Địch đang mở cuộc càn quét lớn. Chúng lập thêm đồn ở ven suối và phong tỏa đường tiếp tế. Nếu ta không giữ được cơ sở trong dân, chiến khu sẽ bị cô lập. Mọi người im lặng. Ngoài trời, tiếng chó sủa vọng từ bản xa khiến ai cũng cảnh giác. Trong tổ còn có Mai – nữ giao liên mới ngoài đôi mươi. Mai nhỏ người nhưng gan dạ. Suốt nhiều tháng, cô len lỏi qua các chốt địch để chuyển thư từ, tài liệu và thuốc men vào chiến khu. Có lần bị lính phục kích ngay dưới chân đèo, Mai đã nhảy xuống con suối lạnh buốt, ôm túi tài liệu bơi suốt đêm để thoát thân. Sáng hôm sau, một tin dữ truyền đến. Địch đã bắt được một cơ sở cách mạng ở làng dưới và ép chỉ điểm đường vào chiến khu. Không khí trong lán trở nên nặng nề. Đồng chí Lâm quyết định: – Phải di chuyển cơ quan ngay trong đêm nay. Tài liệu phải mang theo hết. Không được để lọt vào tay địch. Cả đơn vị lập tức chuẩn bị. Người tháo lán, người giấu máy đánh chữ, người chuyển gạo vào hang đá. Mưa rừng bắt đầu trút xuống trắng xóa. Đêm xuống, đoàn cán bộ lặng lẽ băng rừng. Không ai dám đốt đuốc. Họ chỉ lần theo ánh sáng yếu ớt của những con đom đóm và tiếng gọi nhau khe khẽ. Bất ngờ phía trước vang lên tiếng súng. – Địch phục kích! Mọi người lập tức tản ra hai bên sườn núi. Đạn bay xé rừng cây. Đồng chí Lâm kéo Mai ngã xuống một hốc đá. Tiếng loa địch vang vọng: – Đầu hàng sẽ được tha! Không ai trả lời. Một chiến sĩ du kích tên Hòa bò lên mỏm đất cao rồi nổ liền mấy phát súng về phía quân địch để nghi binh. Nhờ vậy, tổ cán bộ kịp rút sâu vào rừng. Nhưng Hòa bị thương. Khi đồng đội quay lại tìm, anh đã nằm tựa gốc cây, máu thấm đỏ vai áo. Hòa cười nhợt nhạt: – Đừng lo cho tôi… đưa tài liệu đi trước… Đồng chí Lâm siết chặt tay anh: – Còn sống là còn chiến đấu. Đồng đội không bỏ nhau đâu! Họ thay nhau cõng Hòa vượt dốc. Con đường trơn trượt khiến nhiều người ngã liên tiếp. Có đoạn phải bám rễ cây mới không rơi xuống vực. Đến gần sáng, cả đoàn vào được hang đá bí mật phía bên kia núi. Đây là nơi trú quân của du kích địa phương. Bà con dân bản đã chờ sẵn với nồi cháo nóng và lá thuốc rừng. Một cụ già tóc bạc run run nắm tay đồng chí Lâm: – Các chú còn, bản làng còn hy vọng. Câu nói giản dị ấy khiến mọi người lặng đi. Những ngày sau đó, chiến khu bước vào giai đoạn khó khăn nhất. Địch bao vây mọi ngả đường. Gạo cạn dần. Muối phải chia từng nhúm nhỏ. Có hôm cả tổ chỉ ăn cháo loãng với măng rừng. Nhưng công việc vẫn không ngừng. Ban ngày, cán bộ xuống các bản tuyên truyền, vận động dân giữ bí mật. Ban đêm, họ họp bàn kế hoạch phá đồn, cứu cơ sở bị bắt và mở đường liên lạc mới. Mai tiếp tục nhận nhiệm vụ chuyển công văn xuống vùng đồng bằng. Trước lúc đi, đồng chí Lâm dặn: – Nếu nguy hiểm quá thì hủy tài liệu, giữ lấy mạng mình. Mai lắc đầu: – Tài liệu này là mệnh lệnh cho cả vùng nổi dậy. Em nhất định mang tới nơi. Cô gái nhỏ lại biến mất trong màn sương núi. Ba ngày sau, Mai trở về, quần áo rách tả tơi, chân đầy máu vì dẫm phải đá sắc. Nhưng túi tài liệu vẫn còn nguyên. Mọi người ôm chầm lấy cô trong niềm vui vỡ òa. Cũng trong thời gian ấy, quân ta mở trận tập kích vào đồn địch ở ven suối. Tiếng súng vang dội cả núi rừng suốt đêm. Đến sáng, lá cờ cách mạng lại tung bay trên nóc đồn cũ. Tin chiến thắng lan khắp chiến khu như ngọn lửa sưởi ấm những ngày gian khó. Một tối cuối đông, đồng chí Lâm ngồi trước cửa hang nhìn về phía xa. Những đốm lửa nhỏ của dân bản lập lòe dưới thung lũng. Mai bước đến hỏi: – Anh nghĩ bao giờ đất nước mới hòa bình? Đồng chí Lâm im lặng một lúc rồi đáp: – Rồi sẽ đến ngày đó. Vì còn dân tin, còn cán bộ bám đất, còn những người như em… thì không ai khuất phục được chúng ta. Gió rừng thổi qua lạnh buốt, nhưng trong lòng mỗi người lại cháy lên niềm tin mãnh liệt. Giữa vòng vây quân thù, những cán bộ ở chiến khu vẫn âm thầm sống, chiến đấu và giữ vững ngọn lửa cách mạng. Chính từ những lán nhỏ giữa đại ngàn ấy, ý chí kháng chiến của dân tộc đã lớn lên, bền bỉ như rừng núi quê hương.