Chuyến tàu 12 tấn vũ khí và những năm tháng cải trang tránh địch

Nguyễn Thị Định sinh năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre và sớm tham gia phong trào cách mạng ở Nam Bộ. Trong những năm trước Cách mạng Tháng Tám, bà nhiều lần đối mặt với sự đàn áp của chính quyền thực dân. Năm 1940, bà bị bắt và giam tại nhà tù Bà Rá. Đến năm 1943, do tình trạng sức khỏe suy giảm, bà được đưa về quê nhưng vẫn chịu sự quản thúc. Sau khi nối lại liên lạc với tổ chức vào năm 1944, bà tiếp tục hoạt động và tham gia phong trào giành chính quyền tại Bến Tre trong năm 1945. Bối cảnh chiến trường Nam Bộ sau đó đặt ra nhu cầu cấp thiết về liên lạc với Trung ương và bổ sung nguồn vũ khí cho lực lượng kháng chiến.

Năm 1946, Nguyễn Thị Định tham gia đoàn đại biểu Khu VIII ra miền Bắc để báo cáo tình hình cách mạng Nam Bộ và đề nghị hỗ trợ. Sau thời gian làm việc với Trung ương, bà được giao nhiệm vụ làm trưởng đoàn đưa một thuyền chở khoảng 12 tấn vũ khí từ miền Bắc trở lại chiến trường Nam Bộ vào cuối năm 1946. Chuyến đi diễn ra trong điều kiện chiến tranh phức tạp, trên tuyến đường biển tiềm ẩn nhiều rủi ro và bị lực lượng đối phương kiểm soát gắt gao. Số vũ khí được đưa về đã góp phần hỗ trợ lực lượng kháng chiến ở Nam Bộ trong giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. Đây là một trong những sự kiện thường được nhắc tới khi đánh giá vai trò của Nguyễn Thị Định trong công tác tổ chức và vận động cách mạng thời kỳ đầu.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Nguyễn Thị Định tiếp tục ở lại miền Nam hoạt động bí mật. Trong bối cảnh chính quyền Ngô Đình Diệm đẩy mạnh các chiến dịch truy quét lực lượng cách mạng, bà nhiều lần thay đổi vỏ bọc hoạt động để duy trì liên lạc với cơ sở. Các tài liệu lịch sử ghi nhận bà từng cải trang dưới nhiều hình thức khác nhau và được nhân dân địa phương che chở, bảo vệ. Những năm tháng kiên trì bám địa bàn đã giúp bà duy trì phong trào cách mạng tại Bến Tre và tạo tiền đề cho vai trò lãnh đạo nổi bật của bà trong phong trào Đồng khởi năm 1960. Câu chuyện về chuyến vận chuyển vũ khí năm 1946 và thời kỳ hoạt động bí mật về sau vẫn được nhắc đến như những dấu ấn quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của bà.