Chuyến tàu Thống Nhất và giọt nước mắt vĩ tuyến 17

Tháng 12 năm 1976, sân ga Hàng Cỏ rộn ràng trong một bầu không khí chưa từng có. Đó là chuyến tàu Thống Nhất đầu tiên nối liền hai miền Nam - Bắc sau hơn 20 năm chia cắt. Ông Ba, một người con đất lúa Thái Bình tập kết ra Bắc năm 1954, đứng trên sân ga với một chiếc ba lô bạc màu và một nhành hoa lay ơn đỏ thắm. Tim ông đập rộn ràng như chàng trai mười tám lần đầu biết yêu.

Chuyến tàu lăn bánh, tiếng xình xịch của đầu máy hơi nước như nhịp đập của cả dân tộc. Khi tàu đi qua cầu Hiền Lương, bắc qua dòng sông Bến Hải – nơi từng là ranh giới đau thương của đất nước – cả toa tàu bỗng im phăng phắc. Những mái đầu bạc trắng, những bộ quân phục sờn vai đều hướng mắt ra cửa sổ. Ông Ba thấy dòng sông xanh ngắt, không còn bóng dáng của những trạm gác hay dây thép gai. Những người lính ở hai đầu cầu ngày xưa giờ đây cùng đứng chung một màu áo, vẫy tay chào đoàn tàu đi qua.

"Nam - Bắc một nhà rồi ông giáo ạ!" – Một người thương binh ngồi đối diện vỗ vai ông Ba, đôi mắt rưng rưng. Ông Ba nghẹn ngào không nói nên lời. Ông nhớ về người vợ trẻ ở quê nhà Trà Vinh, người đã hứa sẽ đợi ông "hai năm" mà sự thật là hơn hai mươi năm ròng rã. Suốt quãng đường vào Nam, ông không ngủ. Ông ngắm nhìn những cánh đồng lúa đang hồi sinh, những hố bom được san lấp bằng những mầm xanh của khoai, của sắn.

Khi tàu cập ga Sài Gòn, trong biển người đi đón người thân, ông Ba nhận ra bóng dáng một người phụ nữ tóc bạc trắng, đôi bàn tay gầy guộc run run cầm tấm biển nhỏ ghi tên ông. Họ lao vào nhau giữa sân ga, không có lời trách móc, không có sự hối tiếc, chỉ có những giọt nước mắt ấm áp của ngày đoàn viên. Chuyến tàu Thống Nhất ấy không chỉ chở những con người, nó chở cả niềm hy vọng và giấc mơ hòa bình đã được đánh đổi bằng máu của bao thế hệ. Đó là cột mốc kết thúc một chương sử đau thương để mở ra một trang đời mới cho dân tộc.