Chuyến tàu huyền thoại rời bến Vũng Rô

Chuyến tàu Không số cập và rời bến Vũng Rô (Phú Yên) giai đoạn 1864 – 1865 là một trong những chương ly kỳ, mưu trí và bi tráng nhất trên Đường Hồ Chí Minh trên biển. Vũng Rô vốn là một "bến tàu trong lòng địch", bị bao vây dày đặc bởi các đồn bốt và hệ thống tuần tra hải quân Mỹ - chính quyền Sài Gòn, nhưng quân dân ta đã lập nên kỳ tích tiếp tế vũ khí ngoạn mục ngay trước mũi súng đối phương. [1, 2, 3, 4, 5]

Kỳ tích 3 chuyến tàu "xuất quỷ nhập thần" của Tàu 41

Mở đầu huyền thoại Vũng Rô là những hải trình của Tàu 41 (thuộc Lữ đoàn 125) do Thuyền trưởng Hồ Đắc Thạnh chỉ huy. [1, 2]

• Chuyến đầu tiên (28/11/1964): Đêm 22/11/1964, Tàu 41 ngụy trang thành tàu đánh cá, chở theo 63 tấn vũ khí xuất phát từ Hạ Long. Khi đi qua vùng biển Đà Nẵng, tàu bị máy bay trinh sát và 2 tàu tuần tiễu địch áp sát, chĩa thẳng nòng pháo đe dọa. Bằng bản lĩnh kiên cường, kíp lái vẫn giữ bình tĩnh, khôn khéo qua mặt hệ thống kiểm tra và cập bến Vũng Rô an toàn lúc 23 giờ 50 phút ngày 28/11. [1, 2]

Chuyến tàu thứ 4 và Sự kiện Vũng Rô bi tráng

Nhận thấy mạch máu tiếp tế hoạt động thông suốt, đêm 15/2/1965, Đoàn 125 tiếp tục cử Tàu C143 do Thuyền trưởng Lê Văn Thiêm chỉ huy chở hơn 60 tấn vũ khí cập bến Bãi Chùa (Vũng Rô). Tuy nhiên, một sự cố không may đã xảy ra: tời neo của tàu bị hỏng. [1, 2]

Khi sửa chữa xong thì trời đã sáng, tàu buộc phải ở lại và chặt cây ngụy trang. Sáng ngày 16/2/1965, một máy bay tải thương của quân đội Mỹ bay ngang qua đèo Cả, phi công phát hiện một "mỏm đá lạ di động" trên vách núi. Địch lập tức ném bom xăng thiêu rụi lớp lá ngụy trang, làm lộ diện con tàu vỏ sắt. [1, 2, 3]

Trận chiến không cân sức nổ ra ác liệt. Địch huy động hàng loạt máy bay, tàu chiến và 2 tiểu đoàn bộ binh bao vây phong tỏa toàn bộ vịnh. Để giữ bí mật tuyệt đối cho con đường và ngăn vũ khí rơi vào tay đối phương, các chiến sĩ hải quân cùng lực lượng du kích địa phương đã dũng cảm chiến đấu đánh trả, cày kíp nổ và chủ động đánh sắm tàu C143 ngay tại bến Vũng Rô. [1, 2, 3]

Giai thoại xúc động: Nắm đất Vũng Rô gửi ra Bắc

Trong ký ức của Anh hùng Hồ Đắc Thạnh, một trong những hình ảnh thiêng liêng nhất là lúc Tàu 41 chuẩn bị rời bến quay ra Bắc trong chuyến đầu tiên. Một cô dân công địa phương mới 16 tuổi tên là Nguyễn Thị Tản đã đại diện cho quân dân bến tàu bước lên, trân trọng trao tặng cho thuyền trưởng một nắm đất lấy từ chính bờ biển Vũng Rô. [1]

Nắm đất mộc mạc mang thông điệp sắt đá: Người dân miền Nam coi tấc đất như tấc vàng, xin gửi đất quê hương ra Bắc như một lời thề quyết tâm chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để bảo vệ bờ cõi. Nắm đất ấy đã theo con tàu vượt qua ngàn trùng hải lý mang tình cảm keo sơn Nam - Bắc về đất liền. [1]

Ý nghĩa lịch sử

Dù chuyến tàu thứ 4 gặp nạn khiến Đường Hồ Chí Minh trên biển bị lộ và phải chuyển sang các phương thức ngụy trang mới, "Sự kiện Vũng Rô" vẫn là một mốc son chói lọi. Gần 200 tấn vũ khí từ các chuyến tàu trước đó đã kịp thời trang bị cho các lực lượng vũ trang giải phóng, làm nên những chiến thắng oai hùng sau này. Ngày nay, bến Vũng Rô đã được xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt, nơi xác con tàu không số năm xưa vẫn nằm im dưới đáy đại dương như một chứng tích bất tử của lòng quả cảm. [1, 2, 3, 4, 5]

Nguồn tham khảo:

1. https://tuoitre.vn/video/video-can-canh-xac-tau-khong-so-hon-60-nam-duoi-day-bien-vung-ro-202093.htm