Chuyến thăm trận địa pháo cao xạ đèo Lũng Lô
Ký ức về sự quan tâm tỉ mỉ, kịp thời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp dành cho lực lượng pháo cao xạ tại trọng điểm đèo Lũng Lô, tiếp thêm quyết tâm bảo vệ vững chắc mạch máu giao thông ra tiền tuyến Điện Biên Phủ.
Đèo Lũng Lô (nối liền Yên Bái và Sơn La) là một trong những điểm nút giao thông huyết mạch vô cùng quan trọng trên con đường chi viện cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhằm cắt đứt sự tiếp tế của ta, không quân Pháp đã trút xuống đây hàng ngàn tấn bom đạn, biến con đèo thành một trọng điểm đánh phá ác liệt ngày đêm.
Đại tá Nguyễn Văn Thọ nhớ lại, vào tháng 3 năm 1954, đơn vị pháo cao xạ 37mm của ông được giao nhiệm vụ chốt giữ trên đỉnh đèo Lũng Lô để bảo vệ các đoàn xe tải và đoàn dân công hỏa tuyến qua đèo. Mặt đất nơi trận địa bị cày xới nát vụn, khói bom khét lẹt quanh năm, các pháo thủ phải liên tục bám sát mâm pháo dưới cái nắng gắt và bụi đỏ Tây Bắc.
Một buổi chiều muộn, sau một đợt đánh trả máy bay địch dữ dội, một chiếc xe UAZ phủ kín lớp ngụy trang lá cây dừng lại gần mâm pháo của Khẩu đội 1. Đại tướng Võ Nguyên Giáp bước xuống xe, ăn mặc giản dị với chiếc áo trấn thủ bám đầy bụi đường.
Không để cán bộ kịp làm thủ tục đón tiếp formal, Đại tướng đi thẳng vào từng công sự pháo, bắt tay từng pháo thủ. Nhìn thấy đôi bàn tay chai sần, phồng rộp vì thao tác nâng đạn và vặn tay quay hướng pháo của bộ đội, Đại tướng vô cùng xúc động.
Ông dừng lại bên khẩu pháo của Đại tá Nguyễn Văn Thọ, tự tay mở chiếc bình tông nước mang theo ra rót mời từng chiến sĩ và ân cần dặn dò:
"Đèo Lũng Lô là cánh cửa mở ra chiến trường. Máy bay địch muốn khống chế con đèo này để bóp nghẹt sức chiến đấu của quân ta ở lòng chảo. Mỗi quả đạn các đồng chí bắn lên không chỉ để xua đuổi máy bay Pháp, mà là để bảo vệ từng bao gạo, từng viên đạn của hậu phương gửi ra mặt trận. Gian khổ, ác liệt còn nhiều, nhưng các đồng chí phải kiên cường giữ vững trận địa, bảo đảm cho mạch máu giao thông không bao giờ bị đứt đoạn."
Đại tướng cũng trực tiếp nhắc nhở các cán bộ đại đội phải chú ý ngụy trang kỹ hơn nữa cho bệ pháo và bổ sung thêm các hầm tránh bom cá nhân quanh mâm pháo để bảo đảm an toàn tối đa cho lực lượng.
Sự hiện diện bất ngờ cùng những lời căn dặn ấm áp của vị Tổng Tư lệnh tối cao giữa trọng điểm đèo Lũng Lô lộng gió đêm đó đã trở thành động lực to lớn. Đại tá Nguyễn Văn Thọ cùng các đồng đội đã kiên cường bám trụ mâm pháo, bắn rơi nhiều máy bay địch, giữ vững tuyến đường tiếp viện thông suốt cho đến ngày toàn thắng.
