CHUYỆN THỜI HOA LỬA

CHUYỆN THỜI HOA LỬA ( Tác giả: Đào Phương Thúy)

“Trong chiến tranh, có những ánh sáng rất nhỏ bé, nhưng đủ để giữ con người không chìm vào bóng tối.”

Tôi gặp Hạ vào một đêm rừng Trường Sơn không trăng.

Đơn vị chúng tôi dừng chân bên một con suối cạn. Không ai nói nhiều. Sau một ngày hành quân, ai cũng mệt, chỉ muốn ngủ thật nhanh trước khi trời sáng.

Chỉ có Hạ… là thức.

Cô không gác đêm. Cũng không làm nhiệm vụ gì đặc biệt. Nhưng đêm nào cũng vậy, khi mọi người đã ngủ, Hạ lại lặng lẽ đi dọc con đường vừa mở, tay cầm một chiếc đèn nhỏ.

Ánh đèn yếu đến mức tưởng như có thể tắt bất cứ lúc nào.

Có người khó chịu:
“Thắp thế để làm gì? Địch thấy thì nguy hiểm.”

Hạ chỉ cười, không trả lời.

Sau này tôi mới biết — Hạ không thắp đèn cho người sống.

Mà cho người… sắp đến.

Những đoàn xe vận tải thường đi trong đêm. Con đường Trường Sơn lúc đó đầy hố bom, ổ gà, những đoạn gãy đột ngột. Chỉ cần lệch tay lái một chút là có thể lao xuống vực.

Hạ đi trước, đặt những chiếc đèn nhỏ ở những đoạn nguy hiểm nhất.

Không phải đèn thật.

Chỉ là những lọ thủy tinh cũ, bên trong có một loại bột phát sáng yếu ớt mà cô tự chế từ những thứ nhặt được. Ánh sáng không đủ để lộ vị trí từ xa, nhưng đủ để người đi gần nhận ra: “Ở đây nguy hiểm.”

Người ta gọi đó là “đèn của Hạ”.

Không ai biết cô học được cách làm thứ ánh sáng kỳ lạ ấy từ đâu. Chỉ biết rằng, từ ngày có những chiếc đèn nhỏ đó, số tai nạn giảm hẳn.

Nhưng điều đặc biệt nhất ở Hạ… không phải là những chiếc đèn.

Mà là lý do cô làm chúng.

Một đêm, khi tôi đi theo cô, tôi hỏi:
“Cậu không sợ à?”

Hạ dừng lại, nhìn vào bóng tối trước mặt. Rồi khẽ nói:
“Có chứ.”

Lần đầu tiên tôi nghe cô nói thật lòng.

“Nhưng có những người… họ đi trong đêm còn sợ hơn mình. Nếu không có ai đặt một chút ánh sáng, họ sẽ không biết đường mà tránh.”

Tôi im lặng.

Giữa chiến tranh, ai cũng nghĩ đến việc sống sót. Còn Hạ — cô nghĩ đến việc… người khác sống sót.

Đêm hôm đó, khi Hạ đang đặt chiếc đèn cuối cùng, tiếng máy bay vang lên.

Quá nhanh.

Không kịp ẩn nấp.

Một loạt bom trút xuống con đường vừa được mở.

Sáng hôm sau, con đường bị cày nát.

Nhưng điều kỳ lạ là — đoàn xe đêm hôm đó vẫn đi qua được đoạn nguy hiểm trước khi bom rơi.

Nhờ những chiếc đèn.

Hạ không còn nữa.

Chúng tôi tìm thấy chiếc túi của cô, bên trong vẫn còn vài lọ thủy tinh chưa dùng. Và một mảnh giấy nhỏ, ghi vội:

“Ánh sáng không cần lớn. Chỉ cần đúng chỗ.”

Sau này, mỗi khi đọc lại Mảnh trăng cuối rừng, tôi lại nhớ đến Hạ.

Trong truyện, ánh trăng là biểu tượng của vẻ đẹp và niềm tin giữa chiến tranh.

Còn Hạ — cô không chờ ánh trăng.

Cô tự tạo ra ánh sáng của riêng mình.

Nhỏ bé. Lặng lẽ. Nhưng đủ để dẫn đường cho những con người đi qua “thời hoa lửa”.

Và có lẽ, chính những ánh sáng như thế — không rực rỡ, không được gọi tên — mới là thứ khiến con người không lạc lối giữa chiến tranh.