Chuyện tình đẹp từ trong bom đạn và bài học về tình yêu gắn với lý tưởng

Ở độ tuổi đã gần 90, ông Danh vẫn khẳng định rất khảng khái: "Tuổi trẻ của tôi luôn gắn liền với cách mạng, gắn với các chú, các anh làm cách mạng. Nên tôi đi theo con đường cách mạng một cách tự nhiên chứ không có đắn đo gì hết. Cho dù đến khi bị bắt, ở tù và chịu tra tấn rất dã man nhưng chúng tôi luôn giữ gìn khí tiết, bảo vệ đồng bào, đồng chí và tổ chức của mình".

Năm 1965, ông Danh bị bắt trong lúc đang đi rải truyền đơn. Đến năm 1967, quá trình công tác, hoạt động của ông Danh trước đó bị lộ, như: phụ trách căn cứ, xây dựng bàn đạp làm cơ sở để chiến đấu, giao liên, đào hầm và liên quan đến mấy trận đánh ở Sài Gòn… nên ông bị tuyên án tử hình.

Hỏi ông: "Đứng trước án tử, ông có sợ không?". Nói về cái chết, nhưng ông chia sẻ rất nhẹ nhàng: "Cũng nhiều người hỏi tôi: Tại sao không khóc? Tại sao không sợ? Nhưng với chúng tôi, chuyện chết chóc và hy sinh là đương nhiên thôi".

Cái chết với những người chiến sĩ cách mạng nhẹ nhàng và đương nhiên đến mức đêm trước khi biết mình ngày mai sẽ bị xử tử, họ vẫn nấu chè và ăn cùng nhau: "Ăn để mai còn chết. Chúng tôi còn chuẩn bị chọn khẩu hiệu nào ngắn để trước khi xử bắn còn có thể hô cho trọn vẹn. Sợ khẩu hiệu quá dài, chưa kịp hô xong đã bị xử tử".

Họ ở trong tù hồn nhiên với cái chết và sẵn sàng hy sinh. Ở bên ngoài, ông kể, chiều 16.11.1967, sau khi báo chí và Đài phát thanh Sài Gòn phát tin thi hành án của ông, Đài phát thanh Giải phóng đã lên tiếng: "Nếu bắn 3 thanh niên yêu nước này thì sẽ bắn mấy tù binh Mỹ". Ngay lập tức trong đêm đó, bên Mỹ điện qua đề nghị ngưng thi hành án. Và sau này, ông bị đày ra Côn Đảo.

Một điều rất đặc biệt và cũng thật đẹp, khi trong những gian khổ và bom đạn của chiến tranh, ông Danh và bà Cẩm đã gặp được nhau. Cảm mến trước một người con gái sinh ra ở thành thị mà dám hy sinh, bỏ gia đình đi theo cách mạng, ông Danh đã thầm thương trộm nhớ bà Cẩm. Để rồi, khi ở trong ngục tù, ông làm chiếc nhẫn từ gáo dừa và chờ đợi, hy vọng ngày được trở về để cầu hôn người mình yêu.

Chiếc nhẫn bằng gáo dừa trong ngục tù cũng thấy được niềm tin của người chiến sĩ cách mạng luôn chiếu sáng trong cả những tháng ngày tăm tối nhất. Để rồi từ trại giam Chí Hòa, đến án tử hình rồi những ngày ở ngục tù Côn Đảo, chiếc nhẫn gáo dừa đó vẫn vẹn nguyên đến ngày hòa bình lập lại được đeo vào tay của người con gái ông yêu, cũng từng là đồng đội của mình.

Từ câu chuyện tình yêu đẹp như huyền thoại của mình, bà Cẩm nhắn gửi đến các bạn thanh niên: "Thế hệ của chúng tôi luôn gắn tình yêu với lý tưởng. Tình yêu mà gắn với lý tưởng thì sẽ rất bền chặt. Khi có cùng lý tưởng, cùng định hướng sống, nền tảng đó rất dễ dung hòa, và có thể bỏ qua những cá tính riêng, cùng nhau vượt qua được khó khăn, thử thách".

Theo bà Cẩm, lý tưởng không phải chỉ là cách mạng. Lý tưởng là lý trí, mục đích sống của mình. Lý tưởng là để biết rằng ngày nay tôi sống là vì phải giỏi một cái gì đó. Giỏi không phải cho tôi mà để làm cho đất nước, xã hội và cả cộng đồng cùng được hưởng những việc mà tôi đang làm giỏi. "Nếu mình có lý tưởng như vậy, gặp một người cũng cùng định hướng, có thể họ khác ngành nghề, nhưng chắc chắn sẽ đồng cảm và đi được cùng nhau lâu bền", bà Cẩm gửi gắm