Chuyện về Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc (1)

Chuyện về Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc

- 46 năm qua, cứ vào ngày 30-4, khi nhà nhà quây quần bên nhau chung niềm vui của dân tộc thì chị Tô Thị Khuy lại ngồi bần thần trước bàn thờ chồng-Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc, người hy sinh đúng vào ngày 30-4-1975.

Tôi có may mắn được gặp cụ Bùi Thị May, mẹ đẻ Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc và chị Khuy khi còn là cán bộ của Cục Hậu cần, Binh chủng Tăng thiết giáp (TTG). Đó là vào tháng 10-2009, tôi về xã Xuân Vinh, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định đón mẹ và chị lên Hà Nội dự Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống Binh chủng TTG (1959-2009).

Thời gian thấm thoắt 12 năm, tôi gặp lại chị Khuy, nay gần 70 tuổi. Chị cho biết, mẹ May qua đời năm 2010, sau khoảng một năm đón anh Mạc trở về quê cha đất tổ. “Mẹ chồng tôi đã đoàn tụ với con trai hơn 10 năm rồi”, chị Khuy nói trong khi dẫn tôi đi thăm phần mộ của liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc ở Nghĩa trang Liệt sĩ Xuân An thuộc xã Xuân Vinh.

Theo lời chị kể, chồng chị-anh Hoàng Thọ Mạc-sinh năm 1947, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cha của anh là cụ Hoàng Thọ Rô, liệt sĩ trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1965, anh Mạc tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong, phục vụ trên tuyến đường Trường Sơn. Tháng 6-1966, anh được chuyển sang bộ đội chủ lực và năm 1972 được điều về Trung đoàn Bộ binh cơ giới 202 (tiền thân của Lữ đoàn Xe tăng 202 ngày nay).

Chị Khuy và anh Mạc nên duyên vợ chồng nhờ lời giao ước của bố mẹ hai bên. Lần chia tay cuối cùng trước khi anh hy sinh khiến chị và những người trong gia đình đến nay vẫn còn day dứt. Chị kể, đầu tháng 4-1975, anh Mạc đang học lớp tập huấn ở Trường Sĩ quan Chỉ huy kỹ thuật TTG (nay là Trường Sĩ quan TTG) thì nhận lệnh hỏa tốc về đơn vị tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. Tối đó, anh Mạc tranh thủ về thăm nhà, nhưng vì một lý do nào đó, bố dượng của anh Mạc buộc mỗi người ngủ một nơi. “Cả đêm hôm đó chồng tôi thức trắng, còn tôi cũng trằn trọc không ngủ được, khóc sưng cả mắt. 3 giờ sáng hôm sau, chúng tôi bịn rịn chia tay. Trước lúc đi, anh Mạc hứa hẹn sau chiến dịch này anh sẽ về mua đất xây nhà để làm tổ ấm riêng của vợ chồng. Tôi không ngờ đó là lần cuối cùng vợ chồng gặp nhau. Tôi thương anh và cũng khóc cho chính mình”, chị Khuy nghẹn ngào.

Bà Tô Thị Khuy kể chuyện về Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc.

Mỗi dịp 30-4, những ký ức của 46 năm trước ào ạt trở về trong tâm trí chị Khuy. Đó là ngày 30-4-1975, các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin Sài Gòn giải phóng. Trong khi mọi người hân hoan đổ ra đường ăn mừng chiến thắng thì tâm trạng của chị thật bất an. Không hiểu sao đêm 29, rạng sáng 30-4, chị không thể nào chợp mắt được, lòng dạ bồn chồn khó tả, vui chẳng ra vui, buồn chẳng ra buồn... Đầu tháng 6-1975 có tin anh Mạc đã hy sinh ở mặt trận phía Nam nhưng chị không tin bởi chị vừa nhận được thư của chồng. Bức thư được viết trên hai tờ giấy rời nhau và mở đầu bằng câu: “Bình Dương, ngày 29-4-1975”. Trong thư, anh kể rằng anh và đồng đội đã vào gần tới Sài Gòn rồi. Bộ đội đi tới đâu là giải phóng tới đó, hai bên đường người dân cầm cờ, hoa vẫy chào vui lắm. Anh còn động viên chị an tâm, sau trận chiến này anh sẽ trở về. “Nhưng sự thật vô cùng đau đớn! Giấy báo tử gửi về ghi rõ anh Mạc hy sinh đúng ngày 30-4-1975. Tin dữ này khiến tôi quỵ ngã, tưởng chừng không thể gượng dậy nổi”, chị Khuy nhớ lại.

Sau này, đồng đội của Anh hùng, liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc kể lại với chị rằng, sáng 30-4-1975, sau khi đánh chiếm Lái Thiêu, tiêu diệt 1 xe tăng M41; 2 pháo tự hành 175mm của địch, xe thiết giáp K63 số hiệu 454 do Thiếu úy Hoàng Thọ Mạc, Đại đội trưởng Đại đội 3, Tiểu đoàn 66, Trung đoàn Bộ binh cơ giới 202 trực tiếp chỉ huy vọt lên dẫn đầu đội hình thọc sâu của Quân đoàn 1 tiến về cầu Vĩnh Bình (cây cầu nằm trên Quốc lộ 13, bắc qua sông Sài Gòn, cách trung tâm thành phố 5km). Đây là cây cầu có vị trí rất quan trọng, nếu ta chiếm và giữ được là mở toang cánh cửa phía Bắc cho các cánh quân của ta thần tốc tiến vào Sài Gòn. Trong cuộc chiến khốc liệt ấy, Hoàng Thọ Mạc đã bị thương nhiều lần nhưng anh vẫn kiên cường chiến đấu và hy sinh khi lấy thân mình che đạn cho đồng đội. Anh hy sinh chỉ một giờ trước khi miền Nam được giải phóng.

Với thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ngày 12-9-1975, Nhà nước đã truy tặng liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Khẩu súng K54 mà anh Mạc sử dụng trong trận đánh cuối cùng hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng lực lượng TTG.

Bài và ảnh: THÁI KIÊN