Chuyện về chiếc xe đạp thồ
Năm 1954, chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Khắp các tuyến đường từ hậu phương lên chiến trường, từng đoàn dân công hỏa tuyến ngày đêm vận chuyển lương thực, đạn dược phục vụ bộ đội.
Trong đoàn người ấy có anh dân công tên Lê Văn Bình, quê ở Thanh Hóa.
Tài sản quý nhất của anh là một chiếc xe đạp thồ cũ kỹ.
Chiếc xe vốn là xe đạp Pháp cũ mua lại từ nhiều năm trước.
Qua thời gian, nó đã:
Cong vành
Mòn lốp
Tróc sơn
Và được vá víu khắp nơi
Nhưng trong những năm tháng kháng chiến, chiếc xe ấy trở thành “người bạn chiến đấu” của Bình trên đường ra mặt trận.
Ngày nhận nhiệm vụ vận chuyển hàng lên Điện Biên, Bình nhìn chiếc xe rồi vỗ nhẹ lên tay lái:
“Từ nay tao với mày cùng ra chiến trường nhé.”
Những chuyến đi bắt đầu từ lúc trời còn chưa sáng.
Chiếc xe đạp thồ được chất đầy:
Gạo
Đạn pháo
Thuốc men
Và cả những thùng quân nhu nặng hàng trăm ký
Người ta không còn đạp xe như bình thường nữa.
Bởi hàng hóa quá nặng.
Họ phải:
Dùng dây rừng buộc chặt hàng
Gắn thêm thanh tre để giữ thăng bằng
Và cúi người đẩy xe từng bước qua núi dốc
Con đường lên Điện Biên vô cùng hiểm trở.
Có đoạn:
Trơn lầy vì mưa
Có đoạn dựng đứng men theo vách núi
Có nơi vừa đi vừa tránh máy bay địch
Mỗi bước chân đều thấm đầy mồ hôi và bùn đất.
Có hôm Bình đẩy xe suốt từ sáng tới đêm mà chỉ đi được vài cây số.
Vai anh sưng đỏ vì dây kéo siết mạnh.
Đôi chân phồng rộp đến bật máu.
Nhưng chưa bao giờ anh nghĩ tới chuyện bỏ cuộc.
Một lần nghỉ chân bên suối, người bạn tên Hòa nhìn chiếc xe nặng trĩu rồi lắc đầu:
“Không hiểu sao cái xe này chịu nổi từng ấy hàng.”
Bình cười:
“Nó cũng đánh giặc như tụi mình thôi.”
Câu nói khiến mọi người bật cười giữa gian khổ.
Đêm Trường Sơn lạnh buốt.
Những đoàn dân công thường ngủ tạm bên đường dưới tấm tăng phủ vội.
Chiếc xe đạp được dựng sát bên như một người bạn thân thiết.
Có người còn đùa:
“Mất xe còn xót hơn mất dép.”
Bởi chiếc xe đạp thồ lúc ấy quý hơn bất cứ tài sản nào.
Nó là:
Sức kéo
Là hy vọng
Và là con đường tiếp tế cho mặt trận
Bom đạn địch đánh phá liên tục trên các tuyến đường vận chuyển.
Nhiều lần đoàn dân công phải dừng lại núp dưới taluy đất khi máy bay quần thảo phía trên.
Bom nổ rung chuyển núi rừng.
Đất đá đổ xuống mù mịt.
Có hôm một quả bom rơi gần khiến chiếc xe của Bình bị hất xuống mép vực.
Anh lao tới giữ lấy xe mặc cho đất đá còn lăn xuống quanh người.
Người bạn hốt hoảng:
“Xe hỏng rồi lấy gì chở hàng!”
Bình thở dốc nhưng vẫn cười:
“Còn sửa được.”
Ngay trong đêm, anh cùng đồng đội:
Nắn lại bánh xe
Buộc thêm dây tre
Và vá tạm chiếc lốp rách
Sáng hôm sau, chiếc xe lại tiếp tục lăn bánh.
Trong chiến dịch Điện Biên, có những chiếc xe đạp thồ chở tới:
Hai trăm
Ba trăm ký hàng
Điều tưởng như không thể ấy lại trở thành kỳ tích của hậu phương Việt Nam.
Những chiếc xe thô sơ đã góp phần đưa:
Gạo
Đạn
Và sức mạnh của cả dân tộc tới chiến trường
Một lần gần tới điểm tập kết, Bình gặp đoàn thương binh từ mặt trận trở về.
Một chiến sĩ trẻ nhìn chiếc xe đầy gạo rồi xúc động nói:
“Nhờ có những chuyến hàng như thế này tụi tôi mới giữ được trận địa.”
Nghe vậy, Bình siết chặt tay lái.
Lần đầu tiên anh cảm nhận rõ:
Mỗi chuyến xe mình đẩy đều góp phần vào chiến thắng.
Những ngày cuối chiến dịch, mưa rừng xối xả.
Đường trơn như đổ mỡ.
Nhiều người kiệt sức sau hàng tháng vận chuyển liên tục.
Nhưng không ai dừng lại.
Từng đoàn xe đạp thồ vẫn lặng lẽ nối nhau giữa núi rừng Tây Bắc.
Ngày 7 tháng 5 năm 1954, tin chiến thắng Điện Biên Phủ vang tới tuyến vận tải.
Cả đoàn dân công vỡ òa sung sướng.
Có người ôm chầm lấy chiếc xe đạp cũ mà bật khóc.
Bình đứng lặng giữa con đường đất đỏ, đôi bàn tay vẫn còn chai sần vì đẩy xe suốt bao tháng trời.
Anh khẽ vuốt lên tay lái đã bạc màu rồi nói:
“Mình thắng rồi…”
Sau chiến tranh, Bình trở về quê.
Chiếc xe đạp thồ cũ được ông giữ lại dù nó đã:
Gỉ sét
Méo mó
Và không còn dùng được nữa
Nhiều người hỏi:
“Sao không bỏ đi?”
Ông chỉ cười:
“Nó là một phần tuổi trẻ của tôi.”
Nhiều năm sau, chiếc xe ấy được đặt trang trọng trong góc nhà.
Mỗi lần nhìn nó, ông lại nhớ:
Những con đường Tây Bắc
Những đêm tránh bom
Và những đoàn dân công lặng lẽ góp sức cho chiến thắng Điện Biên năm nào
“Chuyện về chiếc xe đạp thồ” không chỉ là câu chuyện về một phương tiện vận chuyển…
Mà còn là biểu tượng của:
Ý chí kiên cường
Sự sáng tạo của nhân dân Việt Nam
Và sức mạnh đoàn kết làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ


