Chuyện về hai nữ anh hùng liệt sĩ của tỉnh Bình Định trong kháng chiến chống Mỹ
Anh hùng liệt sĩ Trần Thị Kỷ, sinh năm 1947, hy sinh năm 1966, quê quán xã Nhơn Mỹ, Thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định. Xuất thân từ gia đình có truyền thống cách mạng, đồng chí sớm nung nấu trong lòng ý chí căm thù giặc sâu sắc. Tháng 02/ 1963, đồng chí tham gia du kích xã, nhận nhiệm vụ chuyển thư từ liên lạc. Từ năm 1963 đến năm 1964, đồng chí chuyển thư từ, tài liệu của Huyện ủy đến nhiều nơi, góp phần giúp Huyện ủy diệt ác, phá kìm, chuẩn bị cho “đồng khởi” giải phóng quê hương.
Tháng 02/ 1965, đồng chí Trần Thị Kỷ được đào tạo trở thành y tá và cùng đồng đội đánh thọc sâu vào khu đồn Gò Găng thuộc xã Nhơn Thành (nay là phường Nhơn Thành) diệt nhiều tên địch, đưa dân về làng cũ. Đồng chí cũng trực tiếp cứu chữa trên 200 thương, bệnh binh. Với chủ trương “đốt sạch, giết sạch” và thực hiện thủ đoạn “tát nước bắt cá”, lực lượng của ta gặp vô vàn khó khăn, thiếu thốn trăm bề. Đồng chí Trần Thị Kỷ không ngại gian khổ hy sinh, đến với từng gia đình cơ sở cách mạng, vận động thuốc men, cơm gạo để phục vụ thương, bệnh binh.
Ngày 18/5/1966, đồng chí Trần Thị Kỷ bị bắt, để khủng bố tinh thần của nhân dân, địch tra tấn khai thác tại chỗ, với những thủ đoạn hết sức tàn bạo, dã man như đóng đinh vào 10 đầu ngón tay, xăm lưỡi lê vào người, trói hai chân vào cành cây mít, tóc buộc vào ngọn tre rồi dùng lửa đốt từng phần để buộc đồng chí khai chỗ giấu đồng đội của mình. Mặc dù bị hành hạ đau đớn nhưng đồng chí vẫn không chịu khuất phục, anh dũng hy sinh bản thân mình để bảo vệ đồng đội.
Ngày 19/5/1966, chúng treo ngược đồng chí Trần Thị Kỷ lên cây mít, tạt xăng vào người và thiêu sống. Trong ngọn lửa hồng bừng cháy thiêu đốt thân mình, đồng chí không hề rên xiết, kêu la. Ý chí quật cường bừng lên, Trần Thị Kỷ hô vang khẩu hiệu: “Đả đảo Đế quốc Mỹ, đả đảo bọn tay sai bán nước, Hồ Chí Minh muôn năm” và đồng chí đã anh dũng hy sinh, khi vừa tròn 19 tuổi.
Với những thành tích trong chiến đấu, đồng chí được Đảng và Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến hạng ba. Ngày 20/12/1994, đồng chí được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.
Để tưởng nhớ sự hy sinh anh dũng, tinh thần chiến đấu quên mình vì độc lập dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tên của 2 chị đã được đặt cho tuyến đường ở thành phố Quy Nhơn, thị xã Hoài Nhơn và thị xã An Nhơn, như là một sự nhắc nhở thế hệ trẻ nói chung và phụ nữ của tỉnh nhà về truyền thống đạo lý uống nước nhớ nguồn, phát huy tinh thần “phụ nữ kiên trung, bất khuất” như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao tặng.
