Chuyện về hai nữ anh hùng xứ Quảng (1)
Trong những ngày tháng Tư lịch sử, chúng tôi có dịp gặp những nữ anh hùng đã vào sinh ra tử một thời khói lửa. Lần giở các trang tư liệu lịch sử ghi dấu về một thời sống và chiến đấu của những nữ anh hùng, càng trân quý về sự cống hiến, hy sinh của họ trong thời chiến lẫn thời bình.
Gan dạ bám đất, giữ làng
Đất xã Bình Dương (Thăng Bình) lưu truyền những câu chuyện về nữ anh hùng Trần Thị Cúc. Với sự kiên cường, gan dạ, tham gia nhiều trận đánh, lập nhiều chiến công, bà được Đảng giao nhiều nhiệm vụ trọng trách.
Bà Cúc sinh năm 1949, tham gia cách mạng năm 1964. Năm 1969, bà chính thức đứng vào hàng ngũ của Đảng. Từ năm 1965 - 1966, bà đảm nhận công tác dân vận tại xã Bình Dương và năm 1969 giữ chức vụ Xã đội trưởng.
Tên tuổi bà gắn liền với nhiều trận đánh lớn nhỏ, quyết tâm bám giữ từng tấc đất quê hương. Nổi bật là trận đánh ngày 24/6/1967 tại thôn 1 (Bình Dương). Quân Mỹ sử dụng 1 đại đội Mỹ, Sư 21 của ngụy, 21 xe M113 tấn công Bình Dương. Trận này, bà Cúc xung phong nhận nhiệm vụ chỉ huy đội du kích tham gia trận đánh đầu tiên khi địch vừa đặt chân đến địa bàn.
Xác định lực lượng của ta hạn chế về số lượng, bà Cúc chỉ đạo chia tổ thành 3 mũi tấn công (1 mũi đánh chính diện, 2 mũi đánh bọc sườn). Bị đánh bất ngờ, địch rối loạn, quân ta đã tiêu diệt được 15 tên (6 tên Mỹ).
Bà triển khai lối đánh chớp nhoáng, mưu trí nhử địch tiến sâu vào làng, sử dụng lực lượng đánh bất ngờ, tiêu diệt thêm 12 tên Mỹ, ngụy, bắn hỏng nặng 1 xe M113.
Bọn địch lại dùng xe M113 tấn công, dùng pháo bắn yểm trợ từ căn cứ Chu Lai và Tam Kỳ, tới đâu bắn giết dân đến đó. Đêm đó, ban chỉ huy quyết định tăng cường thêm 1 tiểu đội yểm trợ.
Vào 3 giờ sáng 25/6/1967, bà Cúc ra lệnh cho pháo nổ, khu vực địch chiếm đóng sáng rực và hàng loạt tiếng nổ vang, địch chưa kịp định thần và xác định vị trí tấn công của ta thì tiểu đội tăng cường đã tấn công chớp nhoáng, tiêu diệt nhiều tên địch, phá hủy 2 xe M113. Kết thúc trận đánh, quân ta đã tiêu diệt được hơn 50 tên địch, phá hỏng 5 xe tăng bọc thép, đốt cháy 2 xe, địch phải rút quân.
Câu chuyện về nữ anh hùng Văn Thị Kim Xoa (SN 1950, huyện Duy Xuyên) với 15 lần được phong dũng sĩ là niềm tự hào của người dân xứ Quảng.
Đầu năm 1964, khi mới 14 tuổi, bà Xoa đã là du kích mật của xã Xuyên Mỹ (nay là thị trấn Nam Phước). Hằng ngày, bà Xoa vừa đi học vừa lân la đến những nơi địch tụ họp để theo dõi hoạt động của chúng.
Vốn thông minh, bà nhanh chóng kết thân với con cháu của hội đồng xã và binh lính ngụy. Nhờ vậy, bà dễ dàng vào ra đồn bốt địch để nắm tình hình, rải truyền đơn, vẽ lại sơ đồ hệ thống các điểm canh gác và đánh cắp tài liệu, vũ khí của địch.
Chỉ trong 1 năm, bà đã hơn 30 lần rải truyền đơn, treo biểu ngữ trót lọt, đánh cắp hàng chục quả lựu đạn, 1 khẩu súng ngắn và nhiều tài liệu.
Ngày 5/2/1965, trên đường đi rải truyền đơn, bà Xoa bị địch bắt. Suốt 3 ngày bị giam giữ, bỏ đói, đánh đập, bà không một lời khai báo. Lợi dụng sơ hở của địch, bà trốn thoát ra vùng giải phóng và hoạt động công khai.
Giữa năm 1965, bà được tổ chức chọn vào tổ “Vành đai diệt Mỹ”, với địa bàn hoạt động ra tận huyện Hòa Vang (Đà Nẵng). Đầu năm 1966, bà được bổ nhiệm làm Xã đội phó, sau được cử làm chính trị viên Xã đội Xuyên Mỹ.
