Chuyện về hai tấm vải dù trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Giữa những ngày tháng Tư lịch sử, khi phố phường rực rỡ cờ hoa chiến thắng, tại Bảo tàng Quân khu 5, những hiện vật kháng chiến hiện lên những dấu son bất diệt của một thời máu lửa. Trong đó, hai tấm vải dù bạc màu, mỏng nhẹ đã chở che bao sinh mệnh giữa bom đạn, như biểu tượng bất khuất của ý chí, sự dũng cảm và lòng gan dạ của thế hệ cha ông. Câu chuyện của CCB Nguyễn Thị Thanh Bình (nguyên chiến sĩ Quân y, Đội Điều trị 44, Sư đoàn 341, Quân khu 4) đã lay động trái tim những người có mặt trong lễ khai mạc triển lãm, thắp lên ngọn lửa tự hào về một thời hào hùng của dân tộc.

Ngày ấy, giữa những năm tháng sục sôi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, từ Quân khu 4 đến Quân khu 5, đặc biệt trên mặt trận B5, thành cổ Quảng Trị, những chiến sĩ trẻ như CCB Nguyễn Thị Thanh Bình vừa chiến đấu, vừa dựng xây Tổ quốc trong muôn vàn khắc nghiệt của bom đạn, bệnh tật, thiếu thốn trăm bề. Bên bờ nam sông Bến Hải – ranh giới sinh tử mỏng manh nhất – CCB Nguyễn Thị Thanh Bình đã bao lần cõng, dìu những đồng đội kiệt sức, bị thương, và không ít trong số đó trút hơi thở cuối cùng trên đôi tay nhỏ bé của mình.

Giữa ngổn ngang lửa đạn, từ những lần quân Mỹ tiếp tế đường không và đổ bộ, những tấm vải dù – chiến lợi phẩm tưởng như vô tri – đã hóa thành báu vật của bộ đội ta trên chiến trường. Vải dù Mỹ, mềm nhẹ mà bền chắc, chống nước. Một tấm vải dù, khi cần, trải ra thành tấm chăn chống muỗi cho thương binh; khi gió lạnh tràn về, hóa thành áo ấm, thành khăn quàng giữ hơi ấm giữa núi rừng; lúc di chuyển, gấp gọn lại chỉ bằng một nắm tay. Không chỉ che chở chiến sĩ trên trận tuyến, những tấm vải dù còn theo chân dân công, đồng bào vùng giải phóng, trở thành vật dụng chiến đấu giữa đời thường, rất hữu dụng.

Giây phút quyết định trao lại những kỷ vật ấy cho Bảo tàng Quân khu 5 là giây phút nặng trĩu cảm xúc. Phải nhờ tới sự kiên trì, thuyết phục của Giám đốc Bảo tàng Quân khu 5 – Thượng tá Trần Thị Anh Thư, những CCB mới quyết định gửi gắm những mảnh ký ức ấy vào một không gian lịch sử rộng lớn hơn. Các CCB mong rằng những chứng tích nhỏ bé nhưng đầy ký ức ấy sẽ kể với thế hệ sau về một thời máu lửa, về sức mạnh vô hình đã làm nên ngày toàn thắng. “Cô và chú đã giữ kỷ vật này hơn 50 năm rồi (từ năm 1972 đến nay). Cô thấy nếu đưa vào bảo tàng thì sẽ lưu giữ, có giá trị, bền chặt cho nên mới trao tặng với mong muốn thế hệ trẻ nhìn sâu về lịch sử và nâng cao tinh thần yêu nước” – CCB Nguyễn Thị Thanh Bình bộc bạch.

Từ mảnh vải cũ, thắp lửa yêu nước

Có những điều, chỉ khi cúi đầu thật sâu trước lịch sử, ta mới thấy hết ý nghĩa của hai chữ “hòa bình”. Hai tấm vải dù đã từng che chắn cho những trái tim dũng cảm, trong những ngày ác liệt nhất của chiến tranh. Hôm nay, giữa những tháng năm hòa bình, chúng nhắc nhở chúng ta rằng: Tự do, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ không phải món quà bất ngờ rơi xuống từ trời cao, mà là thành quả đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả những ước mơ còn dang dở. Chia sẻ về cảm xúc khi tham quan triển lãm, em Nguyễn Bảo Ngọc – học sinh lớp 7/11 – Trường THCS Tây Sơn (Hải Châu, Đà Nẵng), cho hay: “Em được biết thêm rất nhiều trang sử của dân tộc và đây thực sự là cơ hội để chiêm ngưỡng những hiện vật lịch sử quý giá. Đặc biệt, khi nghe những chia sẻ về kỷ vật hai tấm vải dù của CCB Nguyễn Thị Thanh Bình, em càng hiểu sâu sắc rằng, những tấm vải tưởng chừng đơn sơ ấy đã từng che chở cho biết bao người lính trong những ngày tháng chiến tranh ác liệt. Lòng yêu nước trong em giờ đây càng trỗi dậy mạnh mẽ hơn và tinh thần ham học hỏi về lịch sử của em ngày càng lớn mạnh”.

Chúng ta, thế hệ trẻ của hôm nay – những người sinh ra khi đất nước đã liền một dải, chỉ biết chiến tranh qua trang sách, thước phim – cần hiểu rằng mỗi tấc đất quê hương, mỗi dòng sông, cánh đồng, ngọn núi… đều đã từng thấm đẫm biết bao mất mát, hy sinh. Và chính sự hiểu biết ấy sẽ giúp chúng ta thêm yêu nước bằng những cách thiết thực nhất: Học tập chăm chỉ hơn, sống tử tế hơn, góp phần dựng xây đất nước ngày càng tươi đẹp hơn. Bởi giữ gìn hòa bình còn là sống xứng đáng với quá khứ, là bảo vệ những giá trị tốt đẹp nhất mà cha ông để lại.

“Nhìn những tấm vải dù ấy, tôi càng cảm nhận sâu sắc hơn về những hy sinh của thế hệ đi trước. Những tấm vải dù không chỉ là vật dụng chiến đấu, mà còn là biểu tượng sự kiên cường, của sự hy sinh thầm lặng. Là một chiến sĩ, tôi nhận thấy rõ hơn trách nhiệm của mình: phải rèn luyện tốt hơn, sống kỷ luật hơn, luôn sẵn sàng bảo vệ quê hương không chỉ bằng lời nói mà bằng chính hành động, bằng chính việc làm cụ thể, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao” – Binh nhất Nguyễn Võ Ngọc Vũ – Tiểu đoàn Bộ binh 1, Trung đoàn Bộ binh 971 (Bộ CHQS thành phố Đà Nẵng) chia sẻ.

50 năm sau ngày Đại thắng trước, bước giữa những kỷ vật tróng đó có hai tấm vải dù cũ kỹ kia, mỗi người trẻ như chúng tôi đều hiểu hơn rằng, sẽ không có “hôm nay” nếu không có thế hệ cha ông đi trước đã dũng cảm sống và chiến đấu bằng cả trái tim, bằng cả tuổi xuân. Khi chúng ta cúi đầu trước quá khứ, đó không phải là để ôn nghèo kể khổ, mà là để nhắc nhở bản thân sống xứng đáng hơn với những mất mát, hy sinh của các bậc tiền nhân. Giữ gìn hòa bình hôm nay là biết trân trọng từng giá trị mình đang có, là biết biến lòng yêu nước thành hành động. Nhìn những tấm vải dù mỏng manh mà kiêu hãnh ấy, chúng tôi hiểu rằng: Có những điều, dù năm tháng có phủ mờ, vẫn mãi là ngọn lửa âm ỉ cháy trong tim mỗi người Việt Nam. Và mỗi bước đi của chúng ta hôm nay, đều đang tiếp nối con đường mà thế hệ cha anh đã dốc trọn máu xương để mở lối.