Chuyện về "Kỷ luật thép" của Việp Quận công
anh hùng
Trong cuộc Nam chinh đánh vào Phú Xuân (Huế), quân đội nhà Chúa do Hoàng Ngũ Phúc chỉ huy vốn nổi tiếng là tinh nhuệ nhưng cũng rất kiêu ngạo. Một lần, khi quân đang tạm trú tại vùng biên giới giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong, có một người lính thân cận của ông cậy thế "người nhà" đã tự ý bắt trộm gà và phá hoại hoa màu của dân địa phương.
Biết chuyện, dân làng sợ uy thế quân triều đình nên không dám nói, chỉ lặng lẽ khóc. Hoàng Ngũ Phúc nghe thấy tiếng khóc, ông đích thân ra gặp dân làng hỏi rõ sự tình. Sau khi xác minh đúng là lính của mình làm càn, ông không hề bao che mà lập tức cho gọi người lính đó đến trước cửa quân đường.Dù người lính van xin và nhiều tướng lĩnh dưới quyền xin giảm nhẹ vì đó là lính giỏi, Hoàng Ngũ Phúc vẫn đanh thép nói: "Kẻ làm tướng không trị được lính thì sao trị được giặc. Phép nước không có tình riêng." Ông ra lệnh xử chém người lính đó ngay tại chỗ để làm gương, đồng thời đem tiền bạc của cá nhân mình ra bồi thường gấp đôi cho dân làng.Hành động quyết đoán đó của ông khiến toàn quân khiếp sợ, từ đó đi đến đâu quân sĩ cũng giữ kỷ luật nghiêm ngặt, không dám tơ hào một cây kim sợi chỉ của dân. Chính nhờ lòng dân ủng hộ và kỷ luật thép này, ông đã đưa đại quân tiến thẳng vào kinh đô Phú Xuân mà không gặp phải sự kháng cự đáng kể nào từ nhân dân địa phương.
