Chuyện về mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thìn

1.     Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ, mang theo những khói lửa của một thời đạn bom và để lại trên mảnh đất bốt Phùng loang lổ vết đạn những đổi thay của nhịp sống mới. Thế nhưng, đằng sau sự bình yên ấy vẫn còn đó những góc khuất chứa đựng nỗi đau chưa từng ngủ yên. Đọc lại những trang ký ức về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thìn (1904–1988) qua lời kể của người con gái út Nguyễn Thị Phúc, lòng người ta không khỏi nghẹn ngào trước tượng đài lặng lẽ của một người mẹ vĩ đại đã vắt kiệt những giọt nước mắt cuối cùng cho nền độc lập của dân tộc. Giữa chốn phố thị hối hả, miền ký ức về làng Hạnh Đàn (Đan Phượng, Hà Nội) vẫn được lưu giữ vẹn nguyên qua giọng kể nghẹn ngào của bà Phúc. Trong trí nhớ của người con gái út, mẹ Thìn là hiện thân của sự tần tảo, lặng lẽ bên khung cửi dệt vải và những sào ruộng để gồng gánh nuôi các con khôn lớn. Thế rồi, giông bão bất ngờ ập xuống nếp nhà bình yên ấy vào năm 1949. Người con cả Nguyễn Đạt Lư – một thanh niên trí thức hoạt động cách mạng ngầm – đã sa vào tay giặc. Giữa những ngục tù, tra tấn dã man tại bốt Phùng, ông vẫn giữ vững bản lĩnh kiên cường cho đến hơi thở cuối cùng. Ngày nhận giấy báo tử, nỗi đau của người mẹ không phát ra thành tiếng mà lặn sâu vào đáy mắt. Mẹ cùng người bác ruột đã bí mật thuê thợ khắc một tấm bia đá nhỏ, tìm lên tận bốt Phùng giữa vòng vây kẻ thù để đánh dấu nấm mồ vùi xác con, với một niềm hy vọng mong manh rằng ngày hòa bình sẽ đón con về. Nào ngờ, đạn bom san phẳng bốt Phùng, nấm mồ ấy bặt tăm, để lại nỗi day dứt khôn nguôi bám riết lấy mẹ suốt phần đời còn lại, mãi cho đến 63 năm sau gia đình mới tìm lại được hài cốt của ông. Tang người con cả chưa kịp nguôi ngoai, vành khăn trắng chưa kịp ngả màu, thì chỉ một năm sau (1950), trái tim mẹ Thìn lại một lần nữa bị bóp nghẹt. Người con trai thứ hai – tiểu đội trưởng Nguyễn Đạt Linh – đã anh dũng hy sinh khi ngày vui cận kề. Để bảo vệ đồng đội và người liên lạc viên nhí, anh đã chọn cách rút lựu đạn tự sát dưới hầm khi bị địch phát hiện. Nỗi đau chồng chất nỗi đau, khi nhà chỉ còn lại hai ông bà già ốm yếu và đứa con gái út. Thi thoảng, người ta lại thấy mẹ Thìn lặng lẽ lôi hòm đồ cũ ra, phơi bộ khăn nhung, chiếc áo dài và những món sính lễ chuẩn bị cho đám cưới dở dang của con. Mẹ vuốt ve từng nếp lụa, những giọt nước mắt đục ngầu lã chã rơi trên nền gạch. Mẹ khóc cho đứa con kiên cường, khóc cho người con dâu chưa một lần được cưới hỏi, và khóc cho hạnh phúc đôi lứa vĩnh viễn vỡ vụn. Thế nhưng, vượt lên trên nỗi mất mát tột cùng ấy, tình yêu nước và lòng nhân hậu đã vực người mẹ đau khổ đứng dậy. Tiếng thoi đưa “lách cách” trên khung cửi lại vang lên. Nếu như trước kia mẹ đùm nắm gạo cho con đi hoạt động, thì nay những hạt gạo ấy được mẹ dành trọn để nuôi dưỡng, chăm sóc những người đồng đội của con. Ai ghé qua cũng được cụ nắm chặt tay, giữ lại ăn bữa cơm đạm bạc và yêu thương như chính khúc ruột của mình. Tháng 12/2016, mẹ Nguyễn Thị Thìn được Nhà nước truy tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng". Cuộc đời mẹ chính là một bản hùng ca không lời, được dệt nên bằng những giọt nước mắt cạn khô trên khung cửi và tình yêu thương vô bờ bến. Mẹ đã hiến dâng những gì quý giá nhất cho Tổ quốc, để lại cho thế hệ mai sau một biểu tượng sáng ngời về lòng trung kiên, sự hy sinh thầm lặng và tình mẫu tử thiêng liêng.