Chuyện về người lính lái xe quả cảm trên đường Trường Sơn

Ông Nguyễn Duy Châu sinh năm 1948, tại xã Xuân Lâm, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Ông vốn là lính công binh, nhập ngũ tháng 11-1965 khi mới 17 tuổi. Cuối năm 1968, ông được cử đi học lái xe, rồi được biên chế về đơn vị vận tải 963. Qua nhiều lần thuyên chuyển đơn vị, cuối năm 1970 ông thuộc biên chế Trung đoàn 13, Sư đoàn 571, Bộ Tư lệnh Trường Sơn. Ông được Nhà nước và Quân đội tặng nhiều phần thưởng cao quý; đặc biệt 4 lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ, Dũng sĩ Trường Sơn quyết thắng.

21 năm trong quân ngũ, Nguyễn Duy Châu có đến 10 năm tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đó là khoảng thời gian ông cùng với chiếc ZIL-130 huyền thoại, “bon trên những dặm đường” Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây, có khi vào tận Phnôm Pênh (Campuchia); băng qua mưa bom bão đạn quân thù với tinh thần đầy quả cảm của người lính lái xe Trường Sơn.

Với người lính lái xe Trường Sơn, mùa khô thường kéo dài 7 tháng, mỗi tháng 30 đêm chạy trên đường với 15 chuyến, mỗi chuyến vận chuyển 5 tấn hàng. Tôi lái xe từ năm 1969 đến 1972 - ông Châu tâm sự - chừng ấy thời gian, chú cứ nhân lên là ra số tấn hàng hóa. Mà kể cũng lạ thật, chả hiểu sao trong suốt chừng ấy năm trời cầm vô lăng, rong ruổi khắp mọi nẻo đường Trường Sơn, tôi không hề bị một trận ốm nào. Cũng có lần bị sốt rét nhưng vẫn cố chạy xe cho đến nơi tập kết, đợi bốc hàng xong là tức tốc quay về, trở lại đơn vị thì cũng vừa lúc cơn sốt chấm dứt. Sức trẻ thật phi thường!

Lái xe Trường Sơn hầu hết đều phải hoạt động vào ban đêm. Các cung đường là những lối mòn, quanh co, có khi cheo leo bên vách núi mà bộ đội ta vừa mới mở, bề rộng chỉ một làn xe. Đi trong đêm trên những cung đường như thế cực kỳ khó khăn, nguy hiểm, lái xe chỉ cần một phần mấy giây mất tập trung, tay lái không “lụa” thì cả người và xe có thể rơi xuống vực hay rớt xuống hố bom bất cứ lúc nào. Chúng tôi thường hay nói tay lái Trường Sơn “múa” còn dẻo hơn cả văn công. Đùa đấy, nhưng mà thật. Hoàn cảnh ác liệt đã tôi luyện tay nghề cho anh em. Nhưng quan trọng nhất có lẽ là vì “trong xe có một trái tim”.

Trong đêm tối Trường Sơn, cách đi an toàn nhất nhằm hạn chế sự soi mói của AC-130 - loại máy bay cường kích sát thủ khét tiếng của Mỹ lắp đặt thiết bị nhìn đêm hồng ngoại, thiết bị khuếch đại ánh sáng mờ (độ khuếch đại tối đa tới 4.000 lần) - là đi bằng đèn gầm (đèn rùa), nhưng ngay cả đèn gầm cũng chỉ giữ một quầng sáng rất nhỏ. Nếu đèn gầm sáng quá thì phải phả bùn đất hay lấy mỡ xe trét cho bớt sáng. Hôm nào sáng trăng thì không đi đèn.

Lái xe trên đường Trường Sơn thì kể sao cho hết những gian khổ, khó khăn. Có khi cả tháng trời không biết đến cọng rau. Với những chuyến đi dài ngày như chở hàng vào tận căn cứ bên nước bạn Campuchia, anh em có sáng kiến thật hay. Trước khi vào tuyến lên đường vượt khẩu, lái xe ủ một thùng giá đỗ. Chạy đến điểm tập kết thì cũng là lúc đỗ đã lên mầm. Thế là trên đường trở ra không còn phải lo rau xanh. Bữa ăn được cải thiện nên sức khỏe người lính lái xe cũng được đảm bảo hơn.

Chuyện một thời về người lính lái xe Trường Sơn dường như không có điểm kết. Ông Châu càng kể càng say sưa. Những năm tháng khói lửa ấy, ngồi sau tay lái chiếc ZIL-130, ông có mặt khắp các nẻo đường Trường Sơn, Lào, Campuchia; bất chấp bom đạn quân thù ngày đêm dội xuống như mưa, vượt qua mọi hiểm nguy đưa súng đạn, gạo… đến tận tay chiến sĩ ngoài mặt trận.