Chuyện về sự khiêm nhường của "Đại tướng nhân dân"

Có những câu chuyện lịch sử không nằm trong những bản báo cáo chiến trường khô khốc, cũng chẳng ghi bằng những con số chiến công chói lọi, nhưng lại sống mãi trong lòng người bởi thứ ánh sáng ấm áp của tình đồng chí, tình người. Câu chuyện về Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cõng người chiến sĩ mang giày tây qua suối trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ chính là một bài ca đẹp đẽ như thế – một bài ca về sự bình dị, lòng bao dung và tình "phụ tử chi binh" thiêng liêng.

Năm 1951, giữa vùng núi rừng Việt Bắc trùng điệp, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn vô cùng gay go, ác liệt. Khi ấy, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đang giữ trọng trách Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Thế nhưng, phong cách của vị tướng ấy chưa bao giờ xa rời thực tiễn. Ông thường xuyên cùng các đoàn công tác băng rừng, lội suối, vượt qua muôn vàn dốc cao vực sâu để đến tận những đơn vị cơ sở, động viên tinh thần bộ đội.

Một ngày nọ, trong chuyến hành quân công tác thuộc Chiến dịch Hoàng Hoa Thám, đoàn cán bộ dừng chân bên bờ một con suối lớn. Dòng nước miền núi cuồn cuộn chảy xiết, mặt nước đục ngầu reo lên những âm thanh dữ dội, bên dưới lổn nhổn những tảng đá hộc phủ đầy rêu trơn slide. Mọi người trong đoàn phải cẩn trọng xắn cao quần, dò dẫm từng bước để qua bờ bên kia.

Đúng lúc đó, từ phía sau có một cán bộ chỉ phụ trách cấp tiểu đoàn tiến lại. Vị chỉ huy trẻ này trông rất "oai phong" trong bộ trang phục chiến lợi phẩm vừa thu được của địch: đầu đội chiếc mũ lưỡi trai sành điệu, mặc quần kaki, áo vét thẳng thớm, và đặc biệt là dưới chân đi đôi giày da đóng đinh nện xuống đá kêu rầm rập. Đứng trước dòng suối cuồn cuộn, nhìn đôi giày da đẹp đẽ của mình, vị cán bộ ngần ngừ vì sợ hỏng giày và ngại ướt. Liếc nhìn xung quanh thấy một vài người ăn mặc đơn sơ đang đứng gần bờ suối, anh ta liền cất giọng vừa hách dịch vừa ra vẻ xởi lởi:

– Cậu nào cõng tớ qua suối một tí nhỉ!

Nghe tiếng gọi, không một ai kịp phản ứng. Nhìn lại phía người cất lời là một người đàn ông dường như rất đỗi bình thường: quần xắn móng lợn qua quá đầu gối, chân đi đôi dép cao su khu Bốn mòn vẹt, tay cầm chiếc gậy gót tre leo núi, gương mặt sương gió nhưng rạng rỡ nụ cười. Không ai khác, đó chính là Đại tướng Nguyễn Chí Thanh.

Không hề tỏ vẻ khó chịu hay xưng hô chức vị để quở trách, vị Đại tướng xắn cao tay áo, bước tiến lại gần vài bước, mỉm cười nhẹ nhàng và lễ phép đáp:

– Báo cáo! Để em cõng ạ.

Vị tiểu đoàn trưởng kia tưởng đây chỉ là một chiến sĩ liên lạc hay cần vụ trẻ khỏe của đoàn bạn, liền ung dung nhảy tót lên lưng người đồng chí để được cõng qua suối.

Bờ lưng vị Đại tướng vững chãi bước xuống dòng nước lạnh giá. Mỗi bước lội là một lần bàn chân bấm chặt vào lòng đá trơn trượt. Trên lưng, anh cán bộ vẫn vắt vẻo, vừa ngắm nghía cảnh vật vừa xởi lởi trò chuyện:

– Cậu ở đại đội nào nhỉ?

– Báo cáo anh, em ở Tổng cục ạ – Đại tướng điềm tĩnh trả lời, mắt vẫn chú ý dò đường dưới nước.

– Tổng cục... Thế cậu ở bên Tham mưu hay bên Chính trị? – Anh cán bộ bắt đầu ngờ ngợ, cất giọng hỏi tiếp.

– Dạ, báo cáo anh, em ở Tổng cục Chính trị ạ.

– Thế... thế tên anh là gì ạ? – Lòng anh cán bộ bất giác dâng lên một sự hồi hộp khó tả.

– Dạ, báo cáo anh. Em là Nguyễn Chí Thanh ạ!

Ba từ "Nguyễn Chí Thanh" thốt ra nhẹ nhàng giữa tiếng nước chảy xiết mà chẳng khác nào một tia sét đánh ngang tai vị tiểu đoàn trưởng. Anh giật bắn người, toàn thân run rẩy như chiếc lá trước gió, giọng lạc đi vì hoảng hốt:

– Úi giời ơi! Em lạy anh! Anh cho em xuống ạ! Anh tha tội cho em!

Ngay lập tức, anh cán bộ cuống quít quẫy đạp, cố tụt xuống dòng nước để tạ tội. Nhưng giữa dòng suối sâu, đá trơn nhẵn, nếu buông tay lúc này thì cả hai sẽ vô cùng nguy hiểm. Đại tướng Nguyễn Chí Thanh hai tay ôm chặt lấy hông người lính, bình tĩnh quát lớn nhưng giọng vẫn đượm vẻ hóm hỉnh:

– Thì lính tráng với nhau, cõng nhau có gì đâu mà cậu lo... Cứ ngồi yên, chỗ này sâu đây này, trơn lắm. Ngồi yên không ngã bỏ mẹ cả hai thằng bây giờ!

Mặc cho người cán bộ trên lưng không ngừng van xin và lo sợ, vị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị vẫn kiên nhẫn gặt từng nhịp sóng, bước từng bước vững vàng đưa người lính sang đến bờ bên kia an toàn, khô ráo.

Vừa chạm đất liền, vị tiểu đoàn trưởng lập tức quỳ mọp xuống, mặt cắt không còn một hạt máu, run rẩy xin nhận hình phạt vì thái độ quan liêu, hống hách của mình. Thế nhưng, Đại tướng chỉ mỉm cười thân thiện, tiến lại gần đỡ người cán bộ đứng dậy, tay vỗ nhẹ lên vai anh:

– Tớ nhắc lại nhé, cùng là lính với nhau cả, cõng nhau một đoạn thì có sao đâu. Cậu đừng bận tâm chuyện đó nữa!

Thay vì trách phạt hay kỷ luật nghiêm khắc, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh lại ân cần hỏi thăm tình hình sức khỏe của anh em bộ đội trong đơn vị, hỏi về tình hình trang bị chiến đấu và không quên quan tâm xem vị chỉ huy trẻ đã ăn cơm trưa chưa. Tấm lòng bao dung và sự khiêm nhường ấy đã khiến vị tiểu đoàn trưởng khắc ghi suốt đời, từ đó không ngừng rèn luyện tác phong sâu sát, trở thành một người chỉ huy ưu tú của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Thời gian đã trôi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng câu chuyện về vị Đại tướng cõng người lính mang giày tây qua suối vẫn luôn giữ nguyên giá trị biểu tượng sâu sắc. Đó không chỉ là câu chuyện về cách ứng xử văn hóa, sự khiêm nhường của một người lãnh đạo cấp cao, mà còn là minh chứng sinh động nhất cho bản chất tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ" – nơi không có khoảng cách của quyền lực hay chức vị, chỉ có tình đồng chí, tình anh em ruột thịt, sẵn sàng chở che và nâng đỡ lẫn nhau trên mọi gian lao của cuộc đời.