CHUYỆN VỀ VỊ GIÁM ĐỐC ĐẦU TIÊN CỦA NHA DÂN TỘC THIỂU SỐ

Sinh ra tại Nà Đon (tổng Thượng Giáo, châu Chợ Rã, Bắc Kạn) trong gia đình hiếu học, từ rất sớm ông đã được đào tạo bài bản và giữ nhiều chức vụ trong bộ máy hành chính thời Pháp. Tuy vậy, khi phong trào cách mạng lớn mạnh, ông đã bí mật ủng hộ Việt Minh, giúp đỡ cán bộ, giải cứu người hoạt động cách mạng và vận động nhân dân theo cách mạng. Năm 1945, khi Nhật đảo chính Pháp, ông không theo Pháp bỏ chạy mà trở về mở kho thóc cứu dân, giao nộp vũ khí cho cách mạng, được Đại tướng Võ Nguyên Giáp tin tưởng giao nhiệm vụ Cố vấn chính quyền cách mạng đầu tiên tại Chợ Rã. Ông còn vinh dự là một trong những người tham gia đón tiếp Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người từ Pác Bó về Tân Trào tháng 5/1945. Một kỷ niệm đáng nhớ được ghi trong hồi ký: khi ông định tìm giường lò xo cho Bác, Người vui vẻ bảo: “Có tìm được giường lò xo cho mỗi người không? Thôi, đừng tìm gì cả.”Sự giản dị của Bác khiến ông và mọi người vô cùng cảm phục. Năm 1946, sau Cách mạng Tháng Tám, ông được Chính phủ bổ nhiệm làm Giám đốc đầu tiên của Nha Dân tộc thiểu số.Năm 1947, trong chiến dịch Pháp nhảy dù xuống Bắc Kạn, ông bị bắt và tra tấn nhưng kiên cường trốn thoát, tiếp tục lãnh đạo kháng chiến và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.Những người từng làm việc với ông đều nhớ về một cán bộ tài năng – nghiêm túc – có uy tín lớn. Ông nhiều lần được giao nhiệm vụ đón và làm việc cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong thời kỳ kháng chiến. Sau hòa bình, ông tiếp tục giữ nhiều trọng trách ở Khu Tự trị Việt Bắc:• Uỷ viên Thường trực UBHC• Giám đốc Sở Giáo dục• Phó Giám đốc Sở Văn hóa• Uỷ viên Thường trực Mặt trận Tổ quốc Với công lao với đất nước, năm 1961 ông được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.Năm 2012, Tỉnh ủy Bắc Kạn công nhận ông là cán bộ Tiền Khởi nghĩa.

Ảnh: Ông Hoàng Văn Phùng (áo trắng, hàng trên – dưới chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh) tại Lễ ra mắt Uỷ ban Hành chính Khu Tự trị Việt Bắc, năm 1956.