CHUYẾN VƯỢT NGỤC CÔN ĐẢO THÀNH CÔNG CUỐI CÙNG

Nhà tù Côn Đảo được xem là “địa ngục trần gian" đối với các chiến sĩ cộng sản không may bị giam giữ ở đây. Do vậy, đã có hàng trăm cuộc vượt ngục của các tù nhân chính trị. Trong đó, cuộc vượt ngục Côn Đảo cuối cùng vào mùa Xuân năm 1967 của ông Trần Văn Bộ cùng 2 tù chính trị là một kỳ tích hiếm có.

Ông Trần Văn Bộ (bí danh Trần Văn Nhiệm, Ba Nhiệm) sinh năm 1936, quê ở làng Tân Thanh, quận Ba Tri (nay là xã Tân Thanh, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre). Thật ra, Trần Văn Bộ là tên giả, tên thật ông là Trần Quang Bộ. Ông từng bị địch kết án tử hình vắng mặt từ năm 1962 nên phải đối tên mới để tiếp tục hoạt động.

Ông tham gia hoạt động cách mạng ở quê nhà từ những năm còn là học sinh, bị địch phát hiện truy nã phải bỏ quê trốn lên Sài Gòn, vừa đi học vừa tham gia trong phong trào học sinh, sinh viên chống Mỹ. Ba Nhiệm bị địch bắt đày ra Côn Đảo, là tù nhân không án, địch gọi là "câu lưu" vô thời hạn từ tháng 5/1965. Xác định bị đày ra Côn Đảo thì sớm muộn gì cũng chết nên Ba Nhiệm bàn với hai người bạn tù cùng lứa tuổi 20 là Nguyễn Văn Bừng quê ở tỉnh Khánh Hòa và Lê Văn Mừng quê Cai Lậy (Tiền Giang) tìm mọi cách vượt ngục cho bằng được. Cuối tháng 3/1967, ba ông cùng với hai người nữa ở phòng số 7, Trại 1 được đưa qua Chi khu Bến Đầm đốn củi phục vụ cho địch. So với nhiều khu vực khác, nơi đây "dễ thở" hơn vì ngoài lao động đốn củi, tù chính trị còn được đọc báo, nghe đài công khai. Tại đây, tên Thiếu úy, Chi khu trưởng Nguyễn Văn Căn có một chiếc xuồng với giàn lưới đánh cá, vừa phục vụ nhu cầu thức ăn hàng ngày, vừa để bán kiếm tiền. Biết hai ông Bừng và Mừng có khả năng vá lưới, hắn giao cho hai người vị trí chèo thuyền, đánh cá, nấu cơm hàng ngày, số còn lại lên rừng đốn củi. Hai ông viện lý do làm không xuể cùng lúc nhiều việc như thế nên xin cho Ba Nhiệm tham gia và được hắn đồng ý.

Nhận thấy thời cơ đến, Ba Nhiệm cùng hai bạn tù ráo riết chuẩn bị cho kế hoạch vượt đảo. Tết Chol Chnam Thmay của người Khmer, mà bọn lính ở đây phần lớn là người Khmer, tổ chức ăn tết rất linh đình. Gặp thời điểm này, gió chướng thổi mạnh từ biển Đông vào đất liền rất thuận lợi cho việc vượt đảo.

Ngày 11/4/1967, nhân cơ hội phục vụ tiệc, các ông triển khai kế hoạch vượt ngục. Các ông góp tiền có được gạ tên phụ trách canh giữ bán cho một con chó, rồi giết thịt, tổ chức tiệc nhậu, phục rượu cho các tên lính gác say mèm từ chiều đến tối. Đến 9 giờ đêm, tiệc tàn, tên Nguyễn Văn Căn say đến nỗi lính phải khiêng về phòng. Tên trung sĩ thường canh gác chiếc xuồng cùng 3 tên lính gác khác cũng say mèm. Một giờ sau, các ông bẻ khóa nhà giam, mang theo cuộn dây, nước ngọt, chiếc rìu cùng vài vật dụng khác. Các ông đắp chăn cho những cái gối khiến địch lầm tưởng tù nhân đang ngủ, rồi lần dò trong đêm tối ra bãi biển. Lúc này, án ngữ bên chiếc xuồng phao duy nhất mà các ông dùng đánh cá hàng ngày là con chó dữ. Các ông phải thả mồi để dụ nó mê ăn mà câm miệng, sau đó lập tức cố hết sức khiêng chiếc xuồng đưa xuống nước. Dù hết sức khấn trương, lo sợ bị phát giác, nhưng các ông vẫn bình tĩnh, góp sức chặt một cây lớn mang theo làm cột buồm, lấy mền làm cánh buồm, rồi nhanh chóng chèo xuồng ra biển.

Khi xuồng đi được khoảng 15km thì trời rạng sáng. Các ông giật mình nhìn thấy Côn Đảo vẫn lù lù ở sau lưng. Các ông mới biết là do sóng đánh ngược nên xuồng không đi xa được. Bất ngờ trời đổ mưa, các ông tháo cột buồm và dùng dầm ráo riết bơi đi. Đến trưa, một chiếc tàu lù lù xuất hiện nhưng không phát hiện chiếc xuồng vượt đảo. Cả ba đói khát và thấy một hòn đảo hoang, một người ở lại giữ xuồng còn hai người lên bờ tìm thức ăn. Đó là một đảo nhỏ có nhiều loài chim sinh sống, chim đi tìm mồi để lại vô số ổ chim, bên trong có rất nhiều trứng. Các ông nhặt lấy, chia nhau húp hết lòng trứng, từ quả này đến quả khác cho đỡ đói. Cả ba nghỉ lại đảo vài giờ và may mắn được một trận mưa lớn ập xuống. Ba ông hứng nước mưa, mang theo trứng chim, đến chiều xuống xuồng bơi tiếp.

Đêm thứ hai lênh đênh trên biển, các ông phải một phen hú vía vì có hai chiếc tàu lớn, đèn sáng rực chạy ngang qua. May là, chúng lướt sóng băng đi nên không thấy xuồng các ông. Mệt mỏi, ba người thay phiên nhau người ngủ, người thức dùng dầm tiếp tục bơi.

Hai đêm và một ngày đã qua, thuyền không gặp trở ngại gì. Nắng dần lên cao, ba ông giương buồm cho xuồng thuận gió đi nhanh hơn. Bỗng đâu xuất hiện một đàn cá dữ. Vì lưng của chúng cao khỏi mặt nước, ước chừng chục con. Nhiều con bơi quanh xuồng tìm mồi. Có con còn đớp cả chiếc dăm. May thay, loay hoay một hồi không bắt được mồi, đàn cá bỏ đi.

Xế chiều, xuồng giạt tiếp về hướng Tây, phía trước sừng sững hai chiếc tàu địch. Cả ba rất lo sợ vì tiến hay lui đều rất nguy hiểm. Các ông tháo cột buồm. Bỗng đâu mây giăng đen kit và một trận mưa lớn, dai dẳng ào đến, sau đó là một trận cuồng phong dữ dội làm xuồng mấy phen suýt lật úp. Ba ông vừa chúi nhủi vừa phải tát nước khỏi xuồng. Trong cơn sóng gió, xuồng trôi vô định. Sóng gió giảm dần, các ông bắt đầu cho xuồng đi theo hướng Tây. Trong cái rủi có cái may, nhờ trận mưa giông này, các ông đã thoát được tầm quan sát của tàu địch.

Trời sáng dần, đất liền dần hiện ra. Nhưng lại có chiếc tàu địch phía trước. Các ông bình tĩnh tháo cột buồm và cho xuồng đi về hướng Tây - Nam để thoát khỏi tầm nhìn của chiếc tàu. Cuối cùng các ông cũng vào được bãi biển, lội vào rừng tìm người (sau này được biết đây là bờ biển Rạch Gốc - Cà Mau). May mắn gặp được dân tốt đã cho các ông ăn uống tử tế và liên hệ cho gặp cơ sở cách mạng. Do bị nghi vấn là biệt kích địch cải trang, các ông phải trải qua những cuộc xét hỏi, theo dõi dài ngày, chờ liên hệ với cấp trên xác minh.

Cuối cùng, mọi việc được sáng tỏ. Ông Trần Văn Nhiệm và Lê Văn Mừng được tổ chức cho về đơn vị cũ hoạt động. Ông Nguyễn Văn Bừng tham gia bộ đội, sau đó hy sinh trong trận Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Ông Trần Văn Nhiệm và Lê Văn Mừng tiếp tục có những đóng góp cho phong trào cách mạng đến ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước và cả sau này.

Cuộc vượt ngục của ba ông Trần Văn Nhiệm, Lê Văn Mừng và Nguyễn Văn Bừng ngày 11/4/1967 là chuyến vượt ngục Côn Đảo cuối cùng và thành công hy hữu trong kháng chiến chống Mỹ.