CHUYẾN XE ĐẦU TIÊN SAU NGÀY GIẢI PHÓNG PHNÔM PÊNH
Sau khi Phnôm Pênh được giải phóng, bác Nguyễn Kim Quang tham gia những chuyến xe đầu tiên đưa hàng cứu trợ và giúp ổn định đời sống nhân dân Campuchia. Từ người lính chiến đấu, bác trở thành người lính làm công tác dân vận. Một kỷ niệm về ánh mắt của người dân bản địa khiến bác nhớ mãi. Với bác, đó là ý nghĩa sâu sắc nhất của nhiệm vụ quốc tế.
Không phải mọi ký ức chiến tranh đều gắn với tiếng súng. Với bác Nguyễn Kim Quang, một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất lại đến sau ngày Phnôm Pênh được giải phóng, khi bác cùng đơn vị bước vào giai đoạn giúp bạn khôi phục cuộc sống.
Lúc ấy, bác vẫn là lái xe vận tải của Sư đoàn 307, đảm nhiệm các chuyến xe chở gạo, muối, thuốc men từ kho hậu cần vào nội đô và các vùng ven thủ đô Phnôm Pênh. “Đường phố tan hoang lắm,” bác kể, “nhà cửa đổ nát, người dân gầy gò, ánh mắt vừa sợ hãi vừa hy vọng.”
Chuyến xe đầu tiên bác lái vào khu dân cư nghèo bên bờ sông, trẻ em đứng nép sau lưng người lớn, nhìn những người lính Việt Nam với vẻ dè dặt. Khi bác cùng đồng đội bốc từng bao gạo xuống, một cụ già Campuchia chắp tay cúi đầu cảm ơn. “Lúc đó tôi thấy nghèn nghẹn trong lòng,” bác nói, giọng chậm lại, “mình đi lính không chỉ để đánh giặc, mà còn để cứu người.”
Người viết hình dung ra hình ảnh người lính lái xe trẻ tuổi năm nào, áo sờn vai, tay lấm bụi đường, nhưng ánh mắt đầy nhân hậu. Bác kể rằng có hôm, trẻ con chạy theo xe, cười rất tươi. “Chỉ cần nhìn nụ cười đó thôi là quên hết mệt nhọc,” bác nói.
Trong những tháng ngày làm nhiệm vụ dân vận ấy, bác Quang càng thấm thía ý nghĩa của tình đoàn kết quốc tế. Không tiếng súng, không bom đạn, nhưng trách nhiệm vẫn nặng nề không kém. Mỗi chuyến xe an toàn là thêm một mái nhà có gạo ăn, một người bệnh có thuốc uống.
Khi rời quân ngũ năm 1981, bác mang theo ký ức không chỉ về chiến đấu, mà còn về những ngày gieo lại niềm tin trên mảnh đất vừa bước ra khỏi đau thương. Đó là phần lặng lẽ nhưng rất đẹp trong thời hoa lửa của người lính Nguyễn Kim Quang.
