Chuyến xe đêm qua phân ranh và chiếc ba lô tròn tự bện

Đêm cuối thu năm ấy, thôn Bản Chợ lặng lẽ dưới sương mù vùng cao. Cậu thanh niên Hoàng Quốc Viên khi đó vừa bước sang tuổi mười tám, xếp gọn chiếc áo bông cũ mẹ khâu, giấu kín ước mơ tiếp tục theo đuổi con chữ nơi mái trường huyện. Tiếng trống tòng quân vang lên từ mờ sáng, ông cùng những người con đất Yên Hoa bối rối nắm chặt tay người thân bên dòng suối nhỏ trước khi bước lên chiếc xe tải phủ bạt kín.

Chuyến xe xóc nảy chạy xuyên qua những cung đường đèo hiểm trở, rời Tuyên Quang tiến về phía Nam. Trong khoang xe tối om, ông Viên cẩn thận sờ lại chiếc ba lô tròn tự bện bằng dây mây – món quà chia tay của người cha già từng tham gia thời chống Pháp. Mỗi cây số trôi qua là mỗi bước xa rời mái nhà đơn sơ, nhưng trong ánh mắt của người tân binh trẻ không có sự sợ hãi, chỉ có sự rạo rực của một ngọn lửa thầm lặng.

Nhiều năm sau này, ông Viên vẫn nhớ như in mùi sương sớm Bản Chợ hòa lẫn mùi dầu máy xe tải đêm đó. Đó là cột mốc bắt đầu một hành trình vạn dặm, nơi một người con miền núi chính thức dấn thân vào những năm tháng khốc liệt nhất của lịch sử dân tộc.

Thông điệp: "Tuổi trẻ ngày ấy gạt sang một bên những riêng tư, khoác ba lô lên đường chỉ với một niềm tin son sắt: Ngày trở về, quê hương phải hoàn toàn tự do."