Chuyến xe định mệnh của "Nhà báo" Phạm Xuân Ẩn

Câu chuyện: Chuyến xe định mệnh của "Nhà báo" Phạm Xuân Ẩn

Nguồn gốc và Bối cảnh: Câu chuyện này được kể lại trong cuốn hồi ký “Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời” của nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải và được xác nhận qua các cuộc phỏng vấn trực tiếp với cố Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn trước khi ông qua đời. Sự việc xảy ra vào những năm 1960 tại Sài Gòn, thời điểm mà các cuộc hành quân của quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đang ở giai đoạn quyết liệt nhất, còn mạng lưới an ninh đô thị thì dày đặc đến mức "con kiến cũng khó lọt".

Nội dung câu chuyện:

Lúc bấy giờ, Phạm Xuân Ẩn đang mang trong mình một tài liệu cực kỳ quan trọng: bản kế hoạch tác chiến chi tiết của địch vừa được ông bí mật chụp lại. Ông giấu những cuộn phim nhỏ xíu này vào bên trong một ổ bánh mì kẹp thịt, gói cẩn thận trong tờ báo và đặt lên ghế phụ của chiếc xe Renault cũ kỹ. Trên đường đi đến điểm hẹn với liên lạc viên ở vùng ven Sài Gòn, ông bất ngờ bị một toán cảnh sát dã chiến chặn lại ở một chốt kiểm tra lưu động. Đây là tình huống cực kỳ nguy hiểm bởi nếu chúng lục soát kỹ túi thức ăn, mọi thứ sẽ kết thúc.

Thay vì tỏ ra lúng túng, Phạm Xuân Ẩn thản nhiên hạ kính xe, một tay cầm điếu thuốc lá, tay kia đưa chiếc thẻ phóng viên tạp chí Time (Mỹ) ra với vẻ mặt đầy vẻ bực dọc. Ông không đợi cảnh sát hỏi mà chủ động lớn tiếng bằng giọng tiếng Anh pha lẫn tiếng Pháp rất lịch thiệp nhưng đầy uy quyền: "Các ông làm việc kiểu gì vậy? Tôi đang vội đi lấy tin về cuộc hành quân sáng nay để kịp gửi điện tín sang New York. Trễ giờ của tôi, hãng tin khiếu nại lên cấp trên của các ông thì ai chịu trách nhiệm?".

Nhìn thấy vẻ ngoài sang trọng, chiếc xe có dán phù hiệu báo chí quốc tế cùng thái độ tự tin của một người có quan hệ rộng với giới chóp bu Mỹ, tên chỉ huy toán lính bắt đầu lo sợ. Hắn nghĩ bụng đây chắc chắn là "ông lớn" thân cận với các cố vấn Mỹ nên không dám khám xét gì thêm. Hắn vội vàng trả lại giấy tờ, giơ tay chào kiểu quân đội và ra lệnh cho cấp dưới dẹp rào chắn để "ngài nhà báo" đi qua. Phạm Xuân Ẩn mỉm cười gật đầu, thản nhiên nhấn ga phóng đi, trong khi tim ông lúc đó thực sự đập rất nhanh. Cuộn phim trong ổ bánh mì ấy sau đó đã về đến căn cứ an toàn, giúp bộ đội ta nắm thóp hoàn toàn bước đi tiếp theo của quân địch trên chiến trường.