Chuyến xe phá băm trên đèo Lò Lo

Vào những năm 1968, đèo Lò Lo trên tuyến đường 15A (thuộc địa bàn Hà Tĩnh) là một trong những "tọa độ chết". Không lực Mỹ liên tục trút xuống đây hàng ngàn tấn bom đạn nhằm cắt đứt tuyến đường huyết mạch tiếp viện cho chiến trường miền Nam.

Một đêm mùa hè năm 1968, trời tối như hũ nút, mưa rừng trút xuống xối xả làm con đường qua đèo bị lầy lội nghiêm trọng. Lúc này, một đoàn xe vận tải quân sự chở vũ khí và lương thực đang rống máy chờ qua đèo để kịp giao hàng trước khi trời sáng. Đúng lúc đó, tiếng còi báo động vang lên. Máy bay địch lao tới thả một loạt bom nổ chậm và bom "câm" (bom chưa nổ nhưng có thể phát nổ bất cứ lúc nào) nằm chềnh ềnh ngay giữa lòng đường, chắn ngang tuyến luồng duy nhất của đoàn xe.

Trực chiến đêm hôm đó là Tiểu đội 2 do chị Nguyễn Thị Kim Roi làm Tiểu đội trưởng. Nếu chờ lực lượng công binh đến phá bom, đoàn xe sẽ dồn ứ, khi trời sáng sẽ trở thành mồi ngon cho máy bay địch. Không một chút đắn đo, chị Kim Roi hội ý nhanh với các đồng đội và xung phong lên nhận nhiệm vụ gỡ bom, mở đường.

Nhà bạt tạm trú mưa chỉ cách quả bom vài chục mét. Chị Kim Roi cẩn thận bò tiến về phía quả bom từ từ, tay cào nhẹ từng lớp đất đá bị xới tung. Trong bóng tối đặc quánh, chị chỉ có thể dùng đôi tay trần để cảm nhận ngòi nổ. Quả bom nóng hổi và phát ra những tiếng "tách, tách" nho nhỏ bên trong – tín hiệu cực kỳ nguy hiểm báo hiệu nó có thể phát nổ bất cứ giây nào.

Nén sự hồi hộp, chị dùng xẻng nhỏ kiên trì đào đất quanh kíp nổ, khéo léo chèn gỗ bệ phản lực và luồn dây cáp để kéo quả bom ra khỏi lòng đường. Mỗi động tác của chị đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, bởi chỉ cần một ma sát nhỏ hay sơ suất nhẹ, cả con đèo sẽ bị thổi bay. Sau hơn 40 phút nghẹt thở tranh giành sự sống với tử thần trong bóng tối, chị Kim Roi đã vô hiệu hóa thành công ngòi nổ chính và cùng đồng đội dùng đòn bẩy đẩy quả bom xuống vực sâu.

Đường mở. Chị Kim Roi đứng ngay bên mép vực, tay cầm chiếc đèn pin bọc vải đỏ quay tròn làm tín hiệu dẫn đường cho từng chiếc xe từ từ lăn bánh qua đèo. Giữa tiếng động cơ gầm rú và mùi thuốc súng nồng nặc, từng chiếc xe chở hàng vẫy chào người nữ thanh niên xung phong nhỏ nhắn nhưng kiên cường. Đến khi chiếc xe cuối cùng qua đèo an toàn, trời vừa hửng sáng, chị mới ngã gục xuống vì kiệt sức, nhưng trên môi vẫn nở nụ cười rạng rỡ của một thời hoa lửa.