Chuyện xúc động chưa kể trên hành trình ra đi tìm cứu nước của người thanh niên Nguyễn Tất Thành - Nguyễn Văn Ba

Thứ Bảy 05/06/2021 05:45 (GMT+7)"Theo dấu chân anh Văn Ba trên hành trình tìm đường cứu nước"Đó là tiêu đề bài viết của TS.Nguyễn Thị Tình nguyên giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Di sản Văn hóa Việt Nam. Theo bài viết, năm 1911, Nguyễn Tất Thành đã tự giới thiệu với chủ tàu Amiral Latouche Tréville thuộc hãng Chargeurs Réunis (dân ta quen gọi là hãng Năm Sao do ống khói các tàu của hãng sơn biểu tượng hình năm ngôi sao; đây là một trong những tàu lớn đầu thế kỷ XX, vừa chở hàng, vừa chở khách) tên mình là Ba và anh được chủ tàu nhận làm phụ bếp cho chiếc tàu chở hàng lớn này từ ngày 2/6/1911.Ngày 3/6/1911, Nguyễn Tất Thành nhận được thẻ nhân viên của tàu với tên là Văn Ba. Ngày 5/6/1911, tàu rời bến cảng Nhà Rồng ở Sài Gòn, trên đó có người thanh niên Việt Nam đi sang Pháp để khám phá những gì ẩn sau từ những từ “Tự do - Bình đẳng - Bác ái” của nước Pháp.Anh Ba - Nguyễn Tất Thành trên con tàu Đô đốc Latouche Tréville (Admiral Latouche Tréville)Theo hành trình của con tàu, anh Văn Ba đã ghé cảng Singapore, cảng Colombo thuộc Sri Lanka, cảng Xait của Aicập. Sau một tháng, tàu đến hải cảng Mácxây. Sau đó tàu rời Mácxây đi tới một hải cảng ở miền Bắc nước Pháp - cảng Lơ Havơrơ, cảng Đoongkéc trên bờ biển Măngxơ, rồi lại trở về Mácxây.Cuối tháng 10/1911, anh Văn Ba vẫn làm việc trên tàu này trở lại Sài Gòn và sau đó lại theo tàu trở lại nước Pháp. Năm 1912, khi đang làm vườn cho ông chủ hãng Sácgiơ Rêuyni thì được biết có một chuyến tàu chở hàng đi vòng quanh châu Phi, Văn Ba đã nhận làm phụ bếp trên tàu.Một người bạn đã khuyên: “Ba ơi, khí hậu ở châu Phi rất nắng… Và một chiếc tàu trở hàng rất tròng trành, dễ làm cho anh say sóng. Đi như thế anh dại dột lắm, nhất là một thân một mình, bầu bạn không có”. Anh Ba nói: “Anh không nên nói như thế. Tôi là thanh niên, tôi khỏe, tôi chịu được khổ. Và tôi muốn đi xem các nước” (theo “Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch” - Trần Dân Tiên).Trong chuyến đi này, anh Văn Ba lại có dịp dừng lại ở những bến cảng của một số nước như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Angiêri, Tuynidi, Cônggô, Đahômây, Xênêgan, Rêuyniông. Đối với anh Văn Ba, chuyến đi vòng quanh châu Phi là dịp may hiếm có để anh “xem các nước làm như thế nào để trở về giúp đồng bào mình”. Cho nên mỗi lần tàu cập bến anh đều kiếm cách đi thăm thành phố.Buổi sáng mỗi ngày, anh Ba dậy sớm để xem mặt trời mọc. Và trong những đêm trăng, anh Ba không ngủ mà đi đi lại lại trên tàu, ngắm trời ngắm bể. Một thực tế anh Ba tận mắt chứng kiến đó là sự thống khổ của những người dân thuộc địa và sự tàn ác vô nhân đạo của bọn thực dân...Năm 2021, nhân kỷ niệm 131 năm sinh nhật Bác và 110 năm ngày Bác ra đi tìm đường cứu nước, tại Phủ Chủ tịch đã trưng bày chuyên đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” với hơn 300 bức ảnh tư liệu, tài liệu thời sự, với nhiều hình ảnh, tài liệu lần đầu tiên được công bố đã kể về cuộc đời giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh.Trong số những hình ảnh, tài liệu lần đầu tiên được công bố có hải trình của tàu Admiral Latouche Treville. Tư liệu này đã làm sáng tỏ hành trình nghìn dặm xuyên qua nhiều lục địa trên con tàu Đô đốc Latouche-Tréville của Chủ tịch Chí Minh mang theo khát vọng cháy bỏng: “Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi”. Ngoài ra còn có nhiều tư liệu quý khác cũng lần đầu tiên được công bố như: Hồ sơ và một số báo cáo của mật thám Pháp theo dõi Nguyễn Ái Quốc từ năm 1919 đến năm 1922 tại Pháp; Biên bản kết án của tòa án Vinh (Nghệ An) ngày 10/10/1929, trong danh sách kết án tử hình vắng mặt có tên Nguyễn Ái Quốc…