Cil Múp Ha K’riêng – Người đưa những cánh thư vượt núi rừng Tây Nguyên

Trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn, khi đường sá ở nhiều vùng miền núi Tây Nguyên chưa thuận tiện, thông tin liên lạc vẫn là một nhu cầu vô cùng quan trọng đối với đời sống của nhân dân và sự nghiệp xây dựng đất nước. Ở những nơi xa xôi, một lá thư, một tờ báo hay một bưu phẩm đôi khi không chỉ đơn thuần là vật được chuyển từ nơi này đến nơi khác, mà còn là sợi dây nối con người với gia đình, quê hương và xã hội. Trong những con người lặng thầm góp phần giữ gìn những mạch nối ấy, Anh hùng Lao động Cil Múp Ha K’riêng là một tấm gương tiêu biểu, để lại dấu ấn bằng sự tận tụy, ý chí vượt khó và tinh thần trách nhiệm trong lĩnh vực bưu chính.

Câu chuyện về Cil Múp Ha K’riêng trước hết là câu chuyện về một người lao động gắn bó với những vùng đất còn nhiều gian khó. Công việc bưu chính ngày nay có thể được hỗ trợ bởi hệ thống phương tiện hiện đại, mạng lưới giao thông phát triển và công nghệ thông tin. Nhưng trong những năm tháng trước đây, đặc biệt ở những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, để một lá thư đến được đúng địa chỉ, người làm công tác bưu chính phải vượt qua rất nhiều trở ngại. Đường đi có thể là những con dốc quanh co, những lối mòn xuyên rừng, những con suối nước dâng cao vào mùa mưa. Có những địa chỉ nằm cách xa trung tâm, có những bản làng mà việc đi lại vốn đã khó khăn đối với người dân địa phương.

Chính trong hoàn cảnh ấy, công việc của người bưu tá không chỉ đòi hỏi sức khỏe mà còn cần lòng kiên trì và tinh thần trách nhiệm. Cil Múp Ha K’riêng đã chọn gắn bó với công việc tưởng chừng bình dị nhưng đầy thử thách ấy. Đối với ông, mỗi chuyến đi không chỉ là hoàn thành một nhiệm vụ được giao. Đó còn là hành trình mang tin tức đến với những con người đang chờ đợi.

Có những người chờ thư của người thân đang học tập hoặc công tác xa nhà. Có những gia đình mong nhận được tin tức từ con em. Có những cán bộ ở cơ sở cần báo chí, tài liệu và các văn bản để phục vụ công việc. Cũng có những người dân ở vùng sâu lần đầu tiên được tiếp cận thường xuyên hơn với những thông tin từ bên ngoài. Vì thế, người làm công tác bưu chính, bằng công việc thầm lặng của mình, đã góp phần thu hẹp khoảng cách giữa miền xuôi và miền ngược, giữa trung tâm với những vùng xa xôi.

Cil Múp Ha K’riêng hiểu rõ ý nghĩa ấy. Ông hiểu rằng phía sau mỗi phong bì là một sự chờ đợi. Phía sau mỗi bưu phẩm là một nhu cầu cụ thể. Và phía sau những chuyến đi tưởng như quen thuộc mỗi ngày là trách nhiệm đối với người dân.

Từ nhận thức đó, ông luôn cố gắng hoàn thành công việc với tinh thần tận tụy. Dù điều kiện thời tiết không thuận lợi, đường sá khó khăn hay quãng đường phải đi dài hơn dự kiến, ông vẫn kiên trì tìm đến những địa chỉ cần chuyển thư, chuyển báo. Có những chặng đường mà người bình thường chỉ nhìn thấy sự xa xôi và vất vả, nhưng đối với người bưu tá, đó lại là con đường dẫn đến trách nhiệm của mình.

Trong cuộc sống, không phải công việc nào cũng được nhiều người biết đến. Có những đóng góp diễn ra trong im lặng, lặp đi lặp lại qua từng ngày và chỉ thực sự được nhận ra khi người ta nhìn lại cả một chặng đường dài. Công việc của Cil Múp Ha K’riêng cũng như vậy. Những chuyến đi nối tiếp những chuyến đi. Những lá thư được trao tận tay người nhận. Những tờ báo được đưa đến các điểm xa xôi. Những thông tin từ bên ngoài từng bước đến với đồng bào.

Chính từ sự bền bỉ ấy, giá trị của lao động được tạo nên.

Ông không tìm kiếm sự nổi bật trong công việc của mình. Điều ông quan tâm là làm sao để công việc được hoàn thành tốt hơn, làm sao để thư từ và báo chí đến với người dân đầy đủ, làm sao để những địa bàn xa xôi không bị tách khỏi dòng chảy thông tin chung của xã hội.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đất nước đang từng bước phát triển. Thông tin là một phần không thể thiếu của đời sống. Khi người dân có điều kiện tiếp cận thông tin, họ có thêm kiến thức, hiểu biết về chủ trương, chính sách và những thay đổi đang diễn ra. Đối với đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, báo chí và hệ thống bưu chính còn là một trong những cây cầu quan trọng giúp kết nối với thế giới rộng lớn bên ngoài.

Cil Múp Ha K’riêng đã góp phần xây dựng cây cầu ấy bằng chính những bước chân của mình.

Ông đi qua những con đường quen thuộc nhưng mỗi ngày lại mang theo một nhiệm vụ mới. Có thể hôm nay là một túi thư, ngày mai là báo chí, tài liệu hoặc những bưu phẩm khác. Công việc cứ thế diễn ra, không có những khoảnh khắc hào nhoáng, nhưng lại đòi hỏi sự chính xác, cẩn thận và tinh thần trách nhiệm cao.

Người làm bưu chính không thể xem nhẹ một địa chỉ, bởi phía sau địa chỉ ấy là một con người. Không thể xem nhẹ một bức thư, bởi có thể trong đó chứa đựng những tin tức mà người nhận đã chờ đợi từ lâu. Không thể tùy tiện bỏ qua một chặng đường, bởi chỉ một lần không hoàn thành nhiệm vụ cũng có thể khiến sự liên lạc bị gián đoạn.

Vì vậy, sự tận tụy của Cil Múp Ha K’riêng không chỉ được thể hiện trong những hành trình dài mà còn trong thái độ nghiêm túc với từng phần việc nhỏ nhất.

Đối với ông, nghề bưu chính là nghề của sự tin cậy.

Người dân gửi thư vì tin rằng thư sẽ đến.

Cơ quan chuyển tài liệu vì tin rằng tài liệu sẽ được giao đúng nơi.

Những người ở xa chờ tin tức vì tin rằng sẽ có người mang thông tin đến.

Người bưu tá chính là một mắt xích trong chuỗi niềm tin ấy.

Cil Múp Ha K’riêng đã dành nhiều năm lao động để giữ gìn niềm tin đó.

Những đóng góp của ông càng trở nên đặc biệt khi đặt trong điều kiện thực tế của vùng Lạc Dương và các địa bàn miền núi Lâm Đồng vào những năm đầu thời kỳ đổi mới. Cuối năm 1982, Cil Múp Ha K’riêng nhận nhiệm vụ vận chuyển thư báo tại Bưu điện huyện Lạc Dương, phụ trách cùng đồng nghiệp những tuyến đường đến Đạ Cháy, Băng Tiên và khu vực Đầm Ròn. Có tuyến phải đi bộ nhiều giờ, có chặng đường rừng kéo dài hàng chục kilômét, buộc người bưu tá phải mang theo thư từ, công văn, báo chí và vật dụng cần thiết trên vai.

Đối với một người con của đồng bào Cơ Ho, núi rừng vốn đã gắn bó với tuổi thơ của ông. Nhưng khi trở thành người bưu tá, những con đường quen thuộc của quê hương mang một ý nghĩa khác. Đó không còn chỉ là con đường đi tìm măng, hái quả hay đến những buôn làng lân cận, mà đã trở thành những tuyến đường thông tin. Trên đôi vai ông là thư từ của nhân dân, công văn của cơ quan, những tờ báo mang theo tin tức và tri thức từ bên ngoài.

Mỗi chuyến đi đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Người bưu tá phải biết cách bảo quản thư từ trước mưa gió, phải tính toán thời gian di chuyển và luôn giữ tinh thần tỉnh táo trong suốt hành trình. Có những ngày phải mang theo cơm nắm, nước uống và chấp nhận nghỉ lại giữa đường để tiếp tục công việc vào ngày hôm sau. Những cơn mưa rừng bất chợt, những đoạn dốc cao, suối sâu và bệnh sốt rét rừng là những thử thách thường trực.

Thế nhưng, điều đáng quý là Cil Múp Ha K’riêng không coi những khó khăn ấy là lý do để từ bỏ nhiệm vụ. Ông hiểu rằng nếu mình dừng lại, những lá thư có thể đến chậm, những thông tin có thể bị gián đoạn và những người ở các vùng xa sẽ phải chờ đợi lâu hơn.

Có lẽ chính suy nghĩ giản dị ấy đã tạo nên sức mạnh để ông bền bỉ bước tiếp.

Trong suốt những năm tháng làm công tác vận chuyển thư báo, đôi chân của người bưu tá Cơ Ho đã đi qua biết bao con đường núi. Người dân trong buôn làng dần quen thuộc với hình ảnh ông mang chiếc gùi trên vai, lặng lẽ rời nhà từ sớm để bắt đầu một chuyến đi mới. Có thể ngày hôm ấy trời nắng, nhưng cũng có thể chỉ ít giờ sau mưa rừng kéo đến. Có thể đoạn đường đầu tiên thuận lợi, nhưng phía trước lại là những con dốc và những con suối.

Công việc không cho phép ông chỉ đi khi điều kiện thuận lợi.

Thư từ và công văn cần được chuyển đúng thời gian.

Báo chí cần được đưa đến các địa bàn.

Thông tin không thể chờ đến khi mọi con đường đều bằng phẳng.

Vì vậy, ông tiếp tục đi.

Đi qua mùa nắng.

Đi qua mùa mưa.

Đi qua những năm tháng khó khăn của vùng đất Tây Nguyên.

Và chính sự bền bỉ ấy đã làm nên một hành trình đặc biệt.

Theo những tư liệu về ngành Bưu điện, trong khoảng 13 năm liên tục đi bộ vận chuyển thư báo, quãng đường Cil Múp Ha K’riêng đi được khi cộng lại tương đương nhiều vòng chu vi Trái Đất. Chính từ hành trình ấy, bà con buôn làng trìu mến gọi ông là “Anh hùng chân đất”.

Nhưng danh xưng ấy không phải xuất phát từ một chiến công diễn ra trong một ngày hay một khoảnh khắc đặc biệt. Nó được tạo nên từ hàng nghìn ngày lao động.

Một ngày đi bộ.

Rồi một ngày khác.

Một chuyến giao thư.

Rồi lại một chuyến giao thư khác.

Một lần vượt qua khó khăn.

Rồi tiếp tục vượt qua những khó khăn mới.

Những điều tưởng như nhỏ bé ấy, khi được lặp lại bằng sự kiên trì trong nhiều năm, đã trở thành một thành tựu lớn lao.

Đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc của lao động.

Không phải mọi thành quả đều được tạo nên từ những việc làm vang dội. Có những thành quả được tạo nên bằng sự tận tụy âm thầm. Một người công nhân làm tốt công việc của mình trong suốt nhiều năm có thể tạo nên những giá trị lớn hơn rất nhiều so với những gì người khác nhìn thấy trong một khoảnh khắc.

Cil Múp Ha K’riêng là một minh chứng cho điều đó.

Ông không phải là một người nổi tiếng vì những lời nói lớn lao. Ông được biết đến bởi những bước chân.

Đôi chân ấy đã đưa ông đến với những buôn làng xa.

Đôi chân ấy đã đưa thư, báo và công văn vượt qua những khoảng cách.

Đôi chân ấy góp phần kết nối những địa bàn còn cách trở với hệ thống thông tin chung.

Và cũng chính đôi chân ấy đã đưa tên tuổi của một người bưu tá bình dị trở thành một tấm gương được nhiều người trong ngành bưu chính và nhân dân biết đến.

Trong thời kỳ đổi mới, đất nước không chỉ cần những công trình lớn hay những doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ. Quá trình đổi mới còn cần những con người tận tụy trong từng lĩnh vực, từng ngành nghề. Sự phát triển của đất nước được tạo nên từ nhiều công việc khác nhau, trong đó có những công việc rất thầm lặng.

Bưu chính là một lĩnh vực như thế.

Một hệ thống thông tin chỉ có ý nghĩa khi thông tin đến được với mọi người. Nếu thư từ, báo chí và tài liệu chỉ tập trung ở những khu vực thuận lợi mà không đến được với vùng sâu, vùng xa, thì khoảng cách giữa các vùng miền sẽ ngày càng lớn.

Những người như Cil Múp Ha K’riêng đã góp phần thu hẹp khoảng cách ấy.

Mỗi tờ báo được trao tận tay người dân là thêm một nguồn thông tin.

Mỗi công văn được chuyển đến đúng nơi là góp phần phục vụ công việc của cơ sở.

Mỗi lá thư được giao đúng người nhận là mang đến niềm vui và sự kết nối.

Có lẽ đối với người bưu tá, khoảnh khắc hạnh phúc nhất chính là khi nhìn thấy niềm vui của người nhận thư. Sau một hành trình dài, sau những giờ đi bộ mệt mỏi, tất cả dường như trở nên nhẹ nhàng hơn khi biết rằng thứ mình mang đến đang được ai đó chờ đợi.

Đó là niềm vui rất giản dị.

Nhưng chính những niềm vui giản dị ấy đã giúp Cil Múp Ha K’riêng gắn bó với nghề.

Câu chuyện về ông cũng cho thấy một phẩm chất rất đáng quý: tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Ông không chỉ làm công việc vì bản thân mình. Ông hiểu rằng những chuyến đi của mình phục vụ cả buôn làng, phục vụ các cơ quan và góp phần đưa thông tin đến với đồng bào.

Trong những năm tháng đó, người dân ở nhiều vùng sâu còn thiếu thốn nhiều điều kiện. Việc tiếp cận thông tin không dễ dàng như ngày nay. Vì vậy, tờ báo, lá thư hay những tài liệu được chuyển đến có giá trị tinh thần rất lớn.

Những chuyến đi của Cil Múp Ha K’riêng vì thế không đơn thuần là hành trình từ điểm này đến điểm khác.

Đó là hành trình kết nối.

Kết nối những người ở xa với gia đình.

Kết nối buôn làng với bên ngoài.

Kết nối thông tin từ cơ quan với cơ sở.

Và sâu xa hơn, đó là góp phần đưa những vùng đất xa xôi hòa vào nhịp sống chung của đất nước.

Trong quá trình công tác, Cil Múp Ha K’riêng còn từng đảm nhiệm vai trò tổ trưởng tổ vận chuyển thư báo. Đây không chỉ là sự ghi nhận năng lực làm việc mà còn cho thấy sự tin tưởng của đơn vị đối với một người công nhân đã trải qua nhiều năm gắn bó với những tuyến đường khó khăn nhất.

Nhưng dù đảm nhiệm vị trí nào, hình ảnh gắn liền với ông trong lòng đồng nghiệp và nhân dân vẫn là hình ảnh người bưu tá chân đất.

Một người đàn ông nhỏ bé giữa đại ngàn.

Một chiếc gùi trên vai.

Những con đường dài phía trước.

Và ý chí không chịu khuất phục trước gian khó.

Đó là hình ảnh mang sức gợi rất lớn về vẻ đẹp của người lao động Việt Nam trong thời kỳ đổi mới.

Năm 1995, khi điều kiện công tác được cải thiện hơn, ông được hỗ trợ phương tiện để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, những năm tháng đi bộ xuyên núi rừng trước đó đã trở thành phần đặc biệt nhất trong cuộc đời nghề nghiệp của ông. Đó là những năm tháng đã tôi luyện ý chí, tạo nên bản lĩnh và làm nên tên tuổi của người bưu tá được cả buôn làng yêu quý.

Sự ghi nhận lớn nhất đến vào năm 2001, khi Cil Múp Ha K’riêng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới vì những thành tích đặc biệt xuất sắc. Đây là phần thưởng cao quý dành cho một quá trình lao động bền bỉ, sáng tạo và đầy trách nhiệm.

Đối với một người bưu tá xuất thân từ buôn làng Tây Nguyên, danh hiệu ấy là niềm vinh dự lớn lao. Nhưng ý nghĩa của nó không chỉ thuộc về riêng ông.

Đó còn là niềm tự hào của gia đình.

Là niềm vui của buôn làng.

Là sự ghi nhận đối với những người lao động trong ngành bưu chính.

Và cũng là lời khẳng định rằng bất cứ công việc nào, dù bình dị đến đâu, nếu được thực hiện bằng tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến lâu dài đều có thể tạo nên những giá trị lớn lao.

Sau khi được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Cil Múp Ha K’riêng không xem đó là điểm kết thúc của hành trình. Danh hiệu càng cao thì trách nhiệm càng lớn. Ông tiếp tục học hỏi, nâng cao trình độ và tiếp tục nhận những nhiệm vụ khó khăn. Những tuyến đường miền núi vẫn còn đó, những địa bàn xa xôi vẫn cần người đưa thư, và người bưu tá của núi rừng vẫn tiếp tục công việc của mình.

Điều đó cho thấy một phẩm chất đáng quý khác trong con người ông: không bằng lòng với những gì đã đạt được.

Có những người sau khi được ghi nhận sẽ xem đó là thành quả cuối cùng. Nhưng đối với Cil Múp Ha K’riêng, danh hiệu không làm ông dừng lại. Nó trở thành động lực để ông tiếp tục cống hiến.

Đó cũng là tinh thần của những người Anh hùng Lao động.

Anh hùng không chỉ là người làm được một việc phi thường.

Anh hùng còn là người có thể làm tốt công việc của mình trong một thời gian dài, vượt qua những thử thách mà nhiều người có thể nản lòng.

Cil Múp Ha K’riêng đã làm được điều đó.

Cuộc đời sau này của ông cũng trải qua nhiều thử thách. Sau một thời gian dài lao động trong điều kiện khắc nghiệt, sức khỏe của ông suy giảm nghiêm trọng. Những năm cuối đời, người từng được biết đến với “đôi chân huyền thoại” phải đối diện với bệnh tật và không còn có thể tiếp tục những hành trình như trước. Ông qua đời năm 2021, để lại trong lòng gia đình, đồng nghiệp và nhân dân sự tiếc thương cùng một câu chuyện đẹp về nghị lực và sự cống hiến.

Nhưng có những bước chân, dù đã dừng lại, dấu ấn vẫn còn mãi.

Câu chuyện về Cil Múp Ha K’riêng không chỉ thuộc về riêng ngành bưu chính. Đó là câu chuyện về giá trị của sự tận tụy trong bất kỳ công việc nào.

Ngày nay, khi công nghệ phát triển, thông tin có thể được truyền đi chỉ trong vài giây. Một tin nhắn có thể vượt qua hàng nghìn kilômét gần như tức thì. Một cuộc gọi có thể kết nối những người ở hai đầu đất nước. Những lá thư giấy không còn là phương tiện liên lạc chủ yếu như trước.

Nhưng chính vì thế, khi nhìn lại hành trình của người bưu tá Cil Múp Ha K’riêng, chúng ta càng hiểu rõ giá trị của những năm tháng ấy.

Để có được một lá thư đến nơi, đã có lúc cần một người đi bộ suốt nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày.

Để một tờ báo đến với buôn làng, đã có người phải vượt qua những con đường núi.

Để thông tin không bị gián đoạn, đã có những người chấp nhận đối diện với thiếu thốn và gian khổ.

Trong số những con người ấy, Cil Múp Ha K’riêng là một biểu tượng đặc biệt.

Ông đã dùng chính công việc của mình để chứng minh rằng sự cống hiến không nhất thiết phải bắt đầu từ những điều lớn lao. Một người có thể bắt đầu bằng việc làm tốt nhiệm vụ được giao. Làm tốt một ngày. Rồi nhiều ngày. Làm tốt một năm. Rồi nhiều năm.

Và sau một hành trình dài, những việc làm bình dị ấy sẽ kết tinh thành một giá trị lớn.

Đó chính là câu chuyện của “Anh hùng chân đất”.

Từ một người con của núi rừng Tây Nguyên, Cil Múp Ha K’riêng đã trở thành một người công nhân tiêu biểu của ngành bưu chính. Từ những chuyến đi âm thầm trên các tuyến đường rừng, ông đã trở thành Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Nhưng dù được trao danh hiệu cao quý, hình ảnh gần gũi nhất về ông vẫn là hình ảnh người bưu tá với chiếc gùi trên vai và đôi chân không ngừng bước.

Đôi chân ấy đã đi qua biết bao dốc núi.

Đã lội qua biết bao dòng suối.

Đã in dấu trên những con đường nối các buôn làng.

Và mỗi dấu chân đều mang theo một phần trách nhiệm của người lao động.

Nếu những công trình lớn được xây dựng bằng bê tông, thép và máy móc, thì những “cây cầu thông tin” trong những năm tháng khó khăn lại được xây dựng bằng chính sự tận tụy của những con người như Cil Múp Ha K’riêng.

Ông đã không xây một cây cầu bằng vật liệu.

Nhưng ông đã góp phần xây dựng những nhịp cầu kết nối giữa con người với con người.

Ông không viết nên những bài diễn văn về trách nhiệm.

Nhưng ông đã kể về trách nhiệm bằng cả cuộc đời lao động của mình.

Ông không cần những lời khẳng định lớn lao về lòng yêu nghề.

Nhưng hơn một thập kỷ bền bỉ trên những con đường rừng đã là minh chứng rõ ràng nhất.

Câu chuyện về Anh hùng Lao động Cil Múp Ha K’riêng vì thế vẫn còn nguyên giá trị đối với hôm nay. Trong bất kỳ lĩnh vực nào, đất nước cũng cần những con người biết yêu công việc, không ngại khó khăn và sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ của mình.

Thế hệ trẻ có thể không phải đi bộ hàng chục kilômét đường rừng để chuyển thư như ông. Điều kiện làm việc hôm nay đã khác. Công nghệ đã thay đổi. Phương tiện đã hiện đại hơn.

Nhưng tinh thần của Cil Múp Ha K’riêng vẫn luôn có ý nghĩa.

Đó là tinh thần không bỏ cuộc trước khó khăn.

Là sự tận tụy với công việc.

Là trách nhiệm đặt lợi ích chung lên trên sự ngại ngần của bản thân.

Và là niềm tin rằng mỗi công việc chân chính, dù âm thầm đến đâu, đều có thể trở nên có ý nghĩa nếu người thực hiện đặt vào đó cả trái tim và trách nhiệm.

Hơn hai thập kỷ sau ngày được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, và cả khi ông đã trở về với núi rừng quê hương, câu chuyện về người bưu tá Cơ Ho vẫn được nhắc lại như một câu chuyện đẹp của ngành bưu chính Việt Nam.

Đó là câu chuyện về một con người đã dùng đôi chân của mình để nối những con đường.

Dùng chiếc gùi trên vai để mang theo những cánh thư.

Dùng sự kiên trì để vượt qua gian khó.

Và dùng cả cuộc đời lao động để chứng minh một điều giản dị nhưng sâu sắc: khi con người biết sống có trách nhiệm, yêu công việc và không ngừng bước trước khó khăn, những hành trình bình dị nhất cũng có thể trở thành huyền thoại.

Cil Múp Ha K’riêng đã để lại một hành trình như thế.

Một hành trình của núi rừng Tây Nguyên.

Một hành trình của những lá thư.

Một hành trình của đôi chân trần.

Và trên hết, đó là hành trình của một Anh hùng Lao động đã dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời để đưa thông tin, tình cảm và niềm tin đến với những buôn làng xa xôi của quê hương.