Cờ chỉ huy tổ dân quân bắn máy bay Mỹ

Xóm Lục trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước là nơi có vị trí đóng quân của đơn vị Kho K54K (nay là Kho 22 thuộc Cục Kỹ thuật, Quân khu 3), do vậy, đây là một điểm máy bay địch ném bom, bắn phá. Xác định yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Kho phục vụ chiến đấu có ý nghĩa quan trọng nên ngay khi đế quốc Mỹ dùng không quân leo thang đánh phá các mục tiêu, kho tàng quân sự ở miền Bắc, Trung đội dân quân xóm Lục được thành lập với nhiệm vụ phối hợp với cán bộ, chiến sỹ Kho K54K bảo vệ mục tiêu trọng yếu này.
Niềm vui của tổ dân quân xóm Lục sau trận đánh ngày 31/5/1965. Ảnh tư liệu BTQK3. Ngay sau khi thành lập, Trung đội phối hợp cùng các đơn vị thực hiện sơ tán kho hàng đến các địa điểm an toàn, đồng thời tham gia huấn luyện về cách nhận biết và bắn máy bay tầm thấp bằng súng bộ binh. Theo đó, Trung đội chia thành các tổ gồm 6 đồng chí trang bị súng trường, bố trí tại nhiều vị trí khác nhau nhằm phục kích máy bay địch. Một tháng sau, trưa ngày 30/5/1965 có lệnh báo động máy bay Mỹ đến ném bom, Trung đội nhanh chóng vào vị trí chiến đấu. Tuy nhiên, vũ khí trang bị hạn chế, dân quân chưa có kinh nghiệm chiến đấu nên ngày đầu đánh trả máy bay địch không hiệu quả. Tuy vậy, qua trận đánh đã giúp các dân quân Trung đội dân quân nhận ra được sơ hở trong hoạt động ném bom của máy bay địch, đó là khi bổ nhào ném bom rồi ngóc đầu bay vọt lên là “thời cơ vàng” để dân quân nổ súng tiêu diệt. Ngày 31/5/1965, ngoài số vũ khí được trang bị, Trung đội còn được Kho K54K trang bị thêm súng trung liên. 13 giờ ngày 31/5/1965, từng tốp máy bay địch đến quần thảo trên bầu trời. Cả xóm Lục rung chuyển trong khói lửa mù mịt của bom đạn. Từ trận địa phòng không trên đồi Nâu, từng loạt đạn đanh rền nhằm vào những chiếc máy bay đang bổ nhào xuống cắt bom, tiếp đến trận địa trên đồi Mèng, những khẩu súng trường của dân quân xóm Lục tiếp tục nhả đạn, đón lõng khi những chiếc máy bay vừa cắt bom, ngóc đầu vọt lên. Sau những loạt đạn rền vang, một chiếc máy bay bốc cháy, cắm đầu lao về phía cánh đồng thuộc địa phận xã Văn Nghĩa (Lạc Sơn). Trước lưới lửa phòng không tầm thấp của dân quân xóm Lục, những chiếc máy bay còn lại vội vàng cắt bom rồi bay ra khỏi tầm đạn của các trận địa phòng không. Trận chiến đấu kết thúc trong tiếng hò reo chiến thắng. Chiếc máy bay bị bắn hạ là F-4H, loại máy bay hiện đại nhất của không quân Mỹ lúc bấy giờ. Trong trận chiến đấu, Trung đội không có thương vong. Bom đạn đã làm cháy 5 ngôi nhà và gia súc của người dân, Kho K54K thiệt hại không đáng kể.
Cờ chỉ huy tổ dân quân bắn rơi máy bay Mỹ của đồng chí Bùi Thế Viêm. Ảnh BTQK3. Sau trận đánh ngày 31/5/1965, máy bay Mỹ vẫn đến ném bom ở khu vực xóm Lục, nhưng địch không bay thấp như trước mà bay ở ngoài tầm bắn của lưới lửa phòng không nhân dân. Tuy vậy, do bay cao nên địch ném bom không chính xác, Kho 54K và nhà dân không bị thiệt hại. Tin chiến thắng của dân quân xã Liên Hòa được phổ biến nhanh trong toàn tỉnh, củng cố thêm lòng tin tưởng của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Hòa Bình trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước. Với chiến công của quân dân xã Liên Hòa, tỉnh Hòa Bình vinh dự được ghi tên vào lá cờ “Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng cho dân quân tỉnh Hòa Bình (tháng 7/1965). Chiến công bắn rơi máy bay Mỹ bằng súng bộ binh ở Liên Hòa là trận thắng mở màn trong 4 năm chống chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất ở Hòa Bình, mở đầu cho phong trào “Dùng súng bộ binh bắn máy bay Mỹ” của quân, dân trong tỉnh và Quân khu 3. Cờ chỉ huy tổ dân quân của đồng chí Bùi Thế Viêm là hiện vật tiêu biểu minh chứng cho thành tích của dân quân xóm Lục trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, thu hút đông đảo khách tham quan tới nghiên cứu, học tập tại Bảo tàng Quân khu 3./.Văn Nhuận – Quân khu 3