Cô gái 13 tuổi làm quân y giữa chiến trường

Bà Nguyễn Ngọc Lài tham gia kháng chiến chống Mỹ khi mới 13 tuổi, làm y tá thuộc Đội phẫu của Trung đoàn 3, Quân khu 9. Tuổi còn rất nhỏ nhưng bà theo đơn vị hành quân qua Cầu Kè, Càng Long, An Trường, Vũng Liêm, Ngãi Tứ… nơi chiến sự diễn ra liên tục.

Công việc của quân y thời ấy vô cùng gian khổ. Khi bộ đội bị thương trên đường hành quân, đơn vị phải dừng lại dựng trạm sơ cứu. Người bị thương nặng được chuyển về phía sau để phẫu thuật. Thuốc men và vật tư y tế thiếu thốn đến mức nước dừa non được sử dụng làm dịch truyền. Bà Lài vốn nhỏ người nhưng lại rất giỏi leo dừa; khi hái dừa làm dịch truyền phải giữ quả nguyên vẹn, không được ném xuống đất.

Có lần tại Ngãi Tứ, một chiến sĩ bị thương rất nặng ở bụng. Bà sơ cứu, dùng lá môn băng bó rồi cùng đồng đội đưa anh lên xuồng chuyển về đội phẫu. Tuy nhiên, người lính đã hy sinh ngay trên tay bà.

Bà nói quân y cũng có một “cuộc chiến”: đó là cuộc chiến với thời gian để giành lại sự sống cho thương binh. Nhiều người dù được cứu chữa hết sức vẫn không qua khỏi. Có những lúc người lính hy sinh, các y sĩ kiệt sức đến mức gục ngủ ngay bên thi thể đồng đội.

Trong những chiến dịch bị địch chặn đánh, quân y không thể chờ lực lượng mai táng. Họ phải tự đào huyệt, ghi tên người hy sinh vào một chiếc lọ rồi chôn cùng để sau này có cơ sở tìm kiếm.

Sau hòa bình, bà Lài tiếp tục công việc tri ân, cùng đồng đội tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ. Vì vậy, câu chuyện của bà không chỉ là ký ức về một cô bé 13 tuổi giữa chiến trường mà còn là hành trình của một người dành cả cuộc đời để chăm sóc thương binh và tìm lại đồng đội đã mất.