CÔ GÁI 16 TUỔI VÀ NHỮNG CUNG ĐƯỜNG KHÔNG TIẾNG SÚNG
Ở tuổi 16, khi nhiều cô gái còn đang ngồi trên ghế nhà trường, Bùi Thị Vân đã quyết định rời quê hương, tình nguyện gia nhập Thanh niên xung phong. Gia đình lo lắng, ngăn cản vì chiến trường là nơi bom đạn khốc liệt. Nhưng cô gái trẻ khi ấy chỉ nghĩ đơn giản: đất nước đang có chiến tranh, mình không thể ngồi yên. Những ngày đầu trên tuyến lửa, Vân cùng đồng đội san lấp hố bom, sửa đường để những đoàn xe tiếp tục đi về phía trước. Sau ba năm, cô được tuyển chọn vào lực lượng quân đội, trải qua các đợt tuyển chọn và huấn luyện lái xe. Từ một cô gái chỉ quen với công việc đồng áng, Bùi Thị Vân trở thành một trong những nữ lái xe trên tuyến Trường Sơn – nơi mỗi chuyến xe là một lần đối mặt với bom đạn và hiểm nguy.
Năm ấy, Bùi Thị Vân mới 16 tuổi.
Chiến tranh đã làm cho những cô gái ở tuổi mười sáu, đôi mươi phải suy nghĩ về những điều lớn lao hơn tuổi đời của mình.
Khi nghe tin thanh niên được vận động tham gia lực lượng phục vụ chiến trường, Vân quyết định lên đường. Gia đình không đồng ý. Người thân lo rằng một cô gái còn quá trẻ sẽ không thể chịu nổi những gian khổ nơi chiến trường.
Nhưng Vân đã quyết định.
Cô khai gian tuổi để đủ điều kiện tham gia Thanh niên xung phong.
Ngày rời nhà, nước mắt của người thân và những lời dặn dò cứ theo cô suốt chặng đường. Cô hiểu rằng mình có thể phải đối mặt với bom đạn, bệnh tật, đói khát và thậm chí không có ngày trở về.
Nhưng tuổi trẻ khi ấy có một niềm tin rất giản dị:
Đất nước cần thì mình đi.
Những ngày đầu trên tuyến Trường Sơn, công việc của Vân và đồng đội là san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm cho xe vận tải có thể đi qua.
Công việc tưởng như chỉ là cuốc đất, xúc đá, nhưng giữa tuyến lửa thì mỗi nhát cuốc đều có thể diễn ra dưới tiếng máy bay và bom nổ.
Một trận bom vừa dứt, những cô gái lại chạy ra mặt đường.
Hố bom nào sâu thì lấp.
Đoạn đường nào sạt thì sửa.
Đất đá bị bom đánh tung lên thì lại cùng nhau san xuống.
Có những hôm mưa lớn khiến đường trơn trượt, bùn đất ngập đến chân. Quần áo chưa kịp khô đã phải mặc lại. Cơm ăn không đủ no, nhưng khi nghe tiếng xe từ phía sau vọng tới, mọi người lại động viên nhau cố gắng.
Bởi phía sau họ là những đoàn xe chở hàng ra tiền tuyến.
Phía trước là chiến trường.
Con đường phải thông.
Sau khoảng ba năm làm nhiệm vụ, Bùi Thị Vân được tuyển chọn vào phục vụ trong quân ngũ.
Qua các đợt tuyển chọn, một Trung đội nữ lái xe Trường Sơn được thành lập. Những cô gái trẻ được đưa đi học lái xe trong một thời gian ngắn.
Với Vân, đây là một bước ngoặt.
Từ người làm đường, cô trở thành người cầm vô-lăng.
Nhưng cầm vô-lăng trên Trường Sơn không giống như lái xe trên những con đường bình thường.
Đường gập ghềnh, nhiều dốc cao, vực sâu. Có những đoạn đường vừa được sửa xong lại bị bom đánh phá. Người lái xe phải thuộc từng khúc cua, từng con dốc, biết cách vượt qua những đoạn đường nguy hiểm và quan trọng nhất là phải giữ được bình tĩnh.
Chiếc xe trở thành người bạn đồng hành.
Những chuyến đi thường bắt đầu trong bóng tối.
Đoàn xe nối nhau tiến về phía trước.
Không có ánh đèn sáng như những con đường thời bình. Người lái phải quan sát trong điều kiện thiếu sáng, nghe tiếng máy, cảm nhận từng chuyển động của chiếc xe và phối hợp với đồng đội.
Phía trên có thể là máy bay địch.
Dưới bánh xe có thể là hố bom.
Phía trước có thể là một đoạn đường bị phá.
Nhưng đoàn xe vẫn phải đi.
Bùi Thị Vân và những nữ đồng đội của mình hiểu rằng mỗi chuyến xe đến được nơi tập kết là thêm một phần hàng hóa, lương thực, vũ khí được đưa đến chiến trường.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Vì vậy, sợ hãi không có nghĩa là dừng lại.
Có những lúc bom đạn làm rung chuyển cả núi rừng. Có những lúc khói bụi phủ kín con đường. Những cô gái trẻ vẫn động viên nhau.
Người này mệt thì người kia giúp.
Xe gặp sự cố thì cùng nhau khắc phục.
Đường bị phá thì chờ lực lượng công binh sửa đường rồi tiếp tục hành quân.
Những cô gái ấy không phải những con người không biết sợ.
Họ cũng là những cô gái tuổi đôi mươi, cũng có gia đình, có người thân, có những ước mơ riêng và có những người mình thương nhớ.
Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, họ đã đặt những ước mơ riêng sang một bên.
Điều họ nghĩ đến trước tiên là nhiệm vụ.
Sau này nhìn lại, Bùi Thị Vân vẫn nhớ những năm tháng tuổi trẻ trên Trường Sơn như một phần không thể tách rời của cuộc đời mình.
Một cô gái 16 tuổi ngày nào đã trưởng thành giữa những cung đường đầy bom đạn.
Những con đường ấy không chỉ được làm nên bởi đất đá, máy móc hay phương tiện vận tải.
Chúng được làm nên bằng mồ hôi, tuổi trẻ và sự hy sinh của hàng vạn bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến.
Trong đó có những người phụ nữ rất đỗi bình dị.
Họ không nghĩ mình sẽ trở thành nhân vật lịch sử.
Họ chỉ nghĩ rằng mình đang làm một việc cần phải làm.
Và chính từ những con người bình dị ấy, một thời đại hào hùng đã được viết nên.
Ý nghĩa câu chuyện
Câu chuyện của bà Bùi Thị Vân là hình ảnh tiêu biểu cho một thế hệ thanh niên Việt Nam đã gửi lại tuổi trẻ của mình trên những tuyến đường chiến tranh.
Từ một cô gái 16 tuổi phải khai gian tuổi để được lên đường, bà đã trở thành nữ lái xe trên tuyến Trường Sơn.
Điều đáng nhớ nhất không chỉ là sự gan dạ mà còn là tinh thần trách nhiệm: khi Tổ quốc cần, tuổi trẻ sẵn sàng đi đến nơi gian khổ nhất.
Ngày hôm nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, được học tập và làm việc trên những con đường rộng mở. Nhìn lại câu chuyện của những người phụ nữ Trường Sơn năm xưa càng thấy trân trọng giá trị của hòa bình và càng hiểu rằng mỗi thành quả hôm nay đều được đánh đổi bằng biết bao mồ hôi, nước mắt và tuổi xuân của thế hệ đi trước.
Họ đã đi qua tuổi thanh xuân giữa “mưa bom, bão đạn”, để hôm nay đất nước được sống trong những ngày bình yên.
