CÔ GÁI 17 TUỔI DÙNG CHÍNH MẠNG SỐNG CỦA MÌNH ĐỂ CỨU HƠN 300 CÁN BỘ, CHIẾN SĨ

Trương Thị Xáng sinh năm 1947 tại xã Bình Giang, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam. Chị lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, cha và chú ruột tập kết ra Bắc, ở quê nhà chỉ còn mẹ cùng các em nhỏ. Tuổi thơ của chị gắn liền với những năm tháng chiến tranh khốc liệt khi bom đạn liên tục trút xuống quê hương Quảng Nam, một trong những chiến trường ác liệt nhất miền Nam lúc bấy giờ.Chứng kiến cảnh làng xóm bị càn quét, người dân bị bắt bớ, nhiều người thân và đồng bào ngã xuống, Trương Thị Xáng sớm giác ngộ cách mạng. Khi mới khoảng 16 tuổi, chị đã tham gia làm liên lạc, cảnh giới, dẫn đường và hỗ trợ các hoạt động bí mật của lực lượng cách mạng địa phương. Dù tuổi đời còn rất trẻ nhưng chị nổi tiếng gan dạ, thông minh và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.Những năm 1964-1965, vùng Đông Thăng Bình trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Để bảo vệ cán bộ và lực lượng vũ trang, người dân thôn Bình Túy đã bí mật đào một hệ thống địa đạo dài hơn 3km dưới lòng đất. Địa đạo không chỉ là nơi trú ẩn mà còn là căn cứ hoạt động của nhiều cơ quan cách mạng cấp tỉnh, huyện và xã.Ngày 22/2/1965, quân địch huy động lực lượng lớn gồm nhiều tiểu đoàn mở cuộc càn quét quy mô vào xã Bình Giang. Trong quá trình lùng sục, chúng phát hiện một cửa địa đạo nằm gần nhà chị Trương Thị Xáng. Bên dưới lúc đó có hơn 300 cán bộ, chiến sĩ, du kích cùng nhiều cơ quan cách mạng đang ẩn náu. Nếu địa đạo bị phá hủy hoặc bị lộ hoàn toàn, tổn thất sẽ vô cùng nặng nề.Biết rõ tầm quan trọng của hệ thống địa đạo, quân địch tìm mọi cách buộc lực lượng cách mạng phải lộ diện. Chúng đổ xăng, thả khí độc xuống các cửa hầm, đồng thời bắt dân làng dùng cuốc xẻng đào phá địa đạo. Ai chống đối hoặc làm chậm đều bị đánh đập dã man bằng báng súng và giày đinh.Trong hoàn cảnh vô cùng nguy hiểm ấy, Trương Thị Xáng cùng nhiều phụ nữ trong làng đã nghĩ ra một cách đối phó đầy mưu trí. Họ đào theo lệnh địch ở một số vị trí nhưng bí mật lấp lại nhiều đoạn khác để đánh lạc hướng. Nhờ đó suốt nhiều giờ liền quân địch vẫn không xác định được chính xác hướng đi của hệ thống địa đạo.Khi tình hình ngày càng căng thẳng, chị tiếp tục nghĩ ra một cách khác để kéo dài thời gian. Trương Thị Xáng bất ngờ giả vờ đau bụng dữ dội rồi ngã quỵ xuống đất. Người dân lập tức dừng việc đào bới để chăm sóc chị. Sự việc khiến kế hoạch phá địa đạo của địch bị gián đoạn thêm nhiều giờ quý giá. Chính khoảng thời gian ấy đã tạo điều kiện cho lực lượng cách mạng chuẩn bị phương án thoát khỏi vòng vây.Đêm xuống, quân địch đóng quân ngay quanh khu vực nhà chị để canh giữ cửa địa đạo. Nhưng cũng chính trong đêm tối ấy, Trương Thị Xáng lại nhận một nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm. Chị cùng một số cơ sở cách mạng bí mật tiếp cận, vận động một số binh lính đối phương có cảm tình với cách mạng rời bỏ hàng ngũ. Đồng thời, lợi dụng sơ hở của quân địch, chị lấy được chiếc đèn pin của viên trung đội trưởng để làm tín hiệu dẫn đường.Trong màn đêm, ánh đèn nhỏ bé ấy trở thành ngọn đuốc của sự sống. Từng tốp cán bộ, chiến sĩ và du kích lần lượt rời khỏi địa đạo qua một cửa bí mật khác ven sông Trường Giang. Hơn 300 con người đã thoát khỏi vòng vây tử thần nhờ sự gan dạ và thông minh của cô gái mới 17 tuổi.Khi nhiệm vụ gần như hoàn thành, Trương Thị Xáng vẫn quay trở lại điểm hẹn để đón những binh lính đã đồng ý theo cách mạng. Thế nhưng bi kịch đã xảy ra. Ca gác lúc đó đã được thay bằng những người lính khác không hề biết kế hoạch trước đó. Nhìn thấy ánh đèn tín hiệu trong đêm, chúng lập tức nổ súng.Những viên đạn đã xuyên qua thân thể người con gái tuổi mười bảy.Trương Thị Xáng ngã xuống ngay trên chính mảnh vườn của gia đình mình.Chị hy sinh, nhưng hơn 300 cán bộ, chiến sĩ, du kích cùng nhiều cơ quan cách mạng đã được bảo toàn lực lượng.