CÔ GÁI 18 TUỔI ĐẾM BOM Ở NGÃ BA ĐỒNG LỘC
Năm 1967, khi mới 18 tuổi, La Thị Tám gia nhập lực lượng thanh niên xung phong và được phân công làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh – một trong những trọng điểm giao thông bị đánh phá ác liệt trong chiến tranh. Công việc của chị là đứng trên một ngọn đồi cao, dùng ống nhòm đếm bom, xác định bom đã nổ và bom chưa nổ, sau đó chạy xuống cắm cọc tiêu đánh dấu vị trí bom để lực lượng công binh xử lý. Trong khoảng 200 ngày đêm, chị đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom. Câu chuyện về người con gái nhỏ bé nhưng gan dạ ấy sau này trở thành nguồn cảm hứng cho hình tượng “Người con gái sông La”.
Năm 1967, chiến tranh diễn ra vô cùng ác liệt. Ngã ba Đồng Lộc là một vị trí giao thông quan trọng, nơi những đoàn xe vận chuyển người và hàng hóa từ hậu phương vào chiến trường phải đi qua.
Quân địch liên tục ném bom nhằm phá hủy tuyến đường. Đất đá bị cày xới, những hố bom nối tiếp nhau. Trong hoàn cảnh ấy, những người thanh niên xung phong vẫn ngày đêm bám đường, bảo đảm giao thông thông suốt.
Giữa “tọa độ lửa” ấy có một cô gái mới 18 tuổi – La Thị Tám.
Chị được giao một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm: đứng trên đồi quan sát bom.
Mỗi khi máy bay địch xuất hiện, chị cầm ống nhòm quan sát từng đợt bom. Sau khi bom rơi, chị phải xác định quả nào đã nổ, quả nào còn sót lại. Những quả bom chưa nổ phải được đánh dấu để lực lượng công binh đến xử lý.
Công việc tưởng như chỉ cần quan sát, nhưng thực tế luôn đối diện với hiểm nguy.
Ban đầu, chị chỉ dám tiến lại gần quả bom khoảng 5 mét để cắm tiêu. Nhưng sau đó, chị nhận ra nếu đứng quá xa thì việc xác định vị trí bom sẽ không chính xác, có thể gây nguy hiểm cho đồng đội.
Vì vậy, La Thị Tám quyết định tiến gần hơn đến những quả bom chưa nổ.
Có lần, bom nổ ngay gần vị trí chị. Đất đá vùi lấp cả người. Nhưng sau khi thoát khỏi nguy hiểm, chị lại tiếp tục công việc.
Ngày qua ngày, chị vẫn đứng trên ngọn đồi ấy.
Đếm bom.
Cắm tiêu.
Rồi lại chạy về vị trí an toàn.
Trong suốt 200 ngày đêm, La Thị Tám đã đếm và cắm tiêu được 1.205 quả bom. Hình ảnh cô gái tuổi 18, tay cầm ống nhòm, đứng giữa vùng đất đầy hố bom đã trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu về tuổi trẻ Việt Nam trong thời chiến.
Sau này, ngọn đồi nơi chị từng đứng đếm bom được đặt tên là đồi La Thị Tám.
Năm 1969, khi mới 20 tuổi, chị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Nhưng khi kể lại những năm tháng ấy, La Thị Tám không nói về mình như một người anh hùng. Chị chỉ nhớ về đồng đội, về những ngày tháng chiến đấu và công việc mà thế hệ mình đã làm.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Khoảnh khắc đáng nhớ
Có lẽ điều xúc động nhất trong câu chuyện của La Thị Tám chính là suy nghĩ của một cô gái 18 tuổi khi đứng trước những quả bom chưa nổ.
Chị hiểu rằng nếu mình sợ hãi và không tiến lên, đồng đội phía sau có thể gặp nguy hiểm.
Vì thế, chị lựa chọn tiến gần hơn.
Một cô gái 18 tuổi đã lấy sự dũng cảm của mình để bảo vệ sự an toàn cho đồng đội.
Đó chính là vẻ đẹp của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh: không phải không biết sợ, mà là đặt trách nhiệm với Tổ quốc và đồng đội lên trên sự an nguy của bản thân.
Ý nghĩa câu chuyện
Câu chuyện về Anh hùng La Thị Tám không chỉ kể về một nhiệm vụ trong chiến tranh mà còn là câu chuyện về lý tưởng sống của tuổi trẻ.
Ngày hôm nay, đất nước đã hòa bình. Thanh niên không còn phải đứng giữa bom đạn để bảo vệ những tuyến đường. Nhưng tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và ý thức cống hiến của thế hệ La Thị Tám vẫn còn nguyên giá trị.
