Cô gái dẫn quân qua hang đá

Vào thời Hoa Lư, vùng núi đá thuộc Tràng An có rất nhiều hang động nối liền nhau như mê cung tự nhiên. Trong một trận chiến lớn, một cánh quân của triều đình bị quân giặc dồn ép, buộc phải rút lui vào khu vực núi đá. Trong lúc nguy cấp, họ gặp một cô gái địa phương tên Hạnh. Cô sinh ra và lớn lên trong vùng núi nên rất quen thuộc với các hang đá bí mật. Vị tướng hỏi: — Chúng ta bị chặn cả đường trước lẫn đường sau. Còn lối nào khác không? Hạnh suy nghĩ rồi nói: — Có một đường xuyên qua các hang đá nhỏ, nhưng rất tối và dễ lạc. Nếu đi sai sẽ không thể quay lại. Không còn lựa chọn nào khác, cô quyết định dẫn đoàn quân đi. Bên trong hang, không khí ẩm lạnh và hoàn toàn tối đen. Chỉ có ánh đuốc nhỏ soi đường. Tiếng nước nhỏ xuống đá vang vọng khiến ai cũng căng thẳng. Hạnh đi trước, vừa đi vừa đánh dấu đường bằng những ký hiệu nhỏ trên vách đá để tránh lạc. Có lúc đoàn quân nghe thấy tiếng quân giặc phía sau đang tìm kiếm, khiến ai cũng lo lắng. Nhưng Hạnh nhanh trí dẫn mọi người rẽ vào một nhánh hang hẹp, nơi quân giặc không thể theo vào. Sau nhiều giờ di chuyển trong bóng tối, đoàn quân cuối cùng cũng thoát ra được phía sau vòng vây. Nhờ đó, họ bất ngờ phản công và giành thắng lợi. Sau trận chiến, vị tướng nói: — Nếu không có ngươi, cả đội quân đã bị mắc kẹt trong lòng núi. Hạnh chỉ trả lời: — Núi đã nuôi tôi lớn, nên tôi biết cách đưa mọi người ra khỏi nó. Từ đó, người dân Hoa Lư luôn kể về cô gái dẫn quân qua hang đá — người đã biến địa hình hiểm trở thành con đường cứu cả đội quân Đại Cồ Việt.