Cô Gái Đất Đỏ - Võ Thị Sáu

Buổi chiều ở vùng Đất Đỏ năm ấy, gió biển thổi qua những rặng phi lao, mang theo hơi nóng hầm hập của mùa khô. Trong tiếng gió, người ta vẫn thấy bóng dáng một cô gái nhỏ nhắn chạy vụt qua những con đường đất đỏ—đó chính là Võ Thị Sáu, cô bé mới mười bốn, mười lăm tuổi nhưng đã là liên lạc viên của đội công an xung phong. Sáu thông minh và lanh lẹ lạ thường. Cô thuộc từng cây số đường mòn, từng bụi tre, từng khe đá nơi quê mình. Mỗi lần mang thư hay dò đường, Sáu đều thoăn thoắt như con sóc rừng, thoáng một cái đã mất hút vào bóng chiều. Những ngày ấy, cảnh giặc lùng sục khiến dân làng luôn sống trong nỗi sợ hãi. Mỗi khi tên cai tổng Hoàng Gia Mô xuất hiện, tiếng khóc của trẻ con và ánh mắt tuyệt vọng của người lớn lại theo sau hắn. Sáu nhìn thấy hết và trong cô, ngọn lửa chống giặc càng bùng lên dữ dội. Một buổi trưa nắng gắt, Sáu phát hiện tên cai tổng cùng bọn lính đang lùng bắt cán bộ cách mạng. Không một chút do dự, cô rút quả lựu đạn trong túi áo, ném thẳng về phía chúng. Tiếng nổ xé toang khoảng không, tốp lính giật mình hoảng loạn. Hắn bị thương nặng, còn cô bé thì đã kịp lẩn vào vườn dứa phía sau. Từ giây phút đó, thực dân Pháp coi Võ Thị Sáu như cái gai phải nhổ bằng mọi giá. Cuối năm 1949, trong một trận càn quét lớn, Sáu bị địch bắt. Chúng giam cô trong nhà lao, dùng đủ mọi kiểu tra tấn, dụ dỗ. Nhưng cô gái mười sáu tuổi ấy chỉ im lặng nhìn chúng bằng ánh mắt cứng rắn. Cô không khai nửa lời—vì với Sáu, một bí mật giữ trọn còn giá trị hơn cả mạng sống. Biết không khuất phục được cô, giặc đưa Sáu ra tòa án quân sự và tuyên án tử hình. Bản án dành cho một cô gái chưa tròn mười tám tuổi khiến nhiều người trong trại giam lặng người. Nhưng riêng Sáu, cô chỉ mỉm cười:
“Tổ quốc rồi sẽ tự do. Dân mình rồi sẽ sống yên bình.” Ngày cô bị chuyển ra Côn Đảo, mây xám kéo kín bầu trời. Trong chiếc cũi sắt chở tù nhân, Sáu vẫn hát nhỏ những bài ca yêu nước, giọng trong như gió biển. Những người tù già hơn đều nhìn cô mà như tìm thấy một niềm tin lạ lùng. Sáng hôm ấy, trên con đường dẫn ra pháp trường Hàng Dương, tiếng xích sắt kéo lê trên nền đất nghe nặng trĩu. Võ Thị Sáu bước đi chậm rãi, dáng người nhỏ bé nhưng kiêu hãnh. Lính gác run tay khi trói cô vào cọc. Khi chúng đưa mảnh vải lên bịt mắt, Sáu khẽ nói, bình thản đến lạ: “Không. Để tôi nhìn Tổ quốc lần cuối.” Rồi cô hát. Tiếng hát trong trẻo làm cả pháp trường lặng đi—như gió buổi sớm lướt qua những tán bàng cổ thụ. Tiếng súng vang lên. Sáu ngã xuống, tuổi mười chín dừng lại mãi mãi. Nhưng từ đó, người dân Côn Đảo kể rằng: ngọn hương trên mộ cô chưa bao giờ tắt.
Người con gái ấy đã hóa thành một phần linh thiêng của đất nước—lặng lẽ mà bất khuất, dịu dàng mà kiên cường.