CÔ GÁI GIAO LIÊN NHỚ TỪNG LỐI MÒN TRONG RỪNG NHƯ BẢN ĐỒ

Những năm đầu 1971, rừng thông Tam Điệp mịt mù sương sớm, con đường giao liên chạy dọc chân núi Cây Quạt luôn là nơi địch giăng bẫy, phục kích. Địa hình nơi này rối rắm đến mức nhiều giao liên dày dạn kinh nghiệm cũng phải mất hàng tháng mới nhớ được hết các ngả rẽ.

Ấy vậy mà, Hoàng Thị Tuyên, cô gái nhỏ bé mới 17 tuổi, vừa vào đội giao liên được ít lâu đã làm mọi người sửng sốt.

Không ai dạy, không có bản đồ, cũng chẳng có mốc chỉ đường.
Tuyên tự mình ghi nhớ mọi thứ – bằng mắt, bằng giác quan, bằng khả năng cảm nhận đường đi kỳ lạ như trời phú.

Buổi đầu theo đội, Tuyên luôn đi cuối hàng, lặng lẽ quan sát:

– Gốc cây lim bị sét đánh, thân trắng hơn các cây khác.
– Chỗ rẽ vào khe Đá Đen có ba bụi sim mọc nghiêng cùng một hướng.
– Lối tắt sang suối Mít Thái có phiến đá dẹt như cái nong phơi lúa.

Chẳng ai để ý, nhưng cô ghi nhớ hết.

Đến tuần thứ ba, đội trưởng thử hỏi:

– Tuyên, nếu bị lạc ở đoạn dốc Hang Rơi, cô tìm đường về trạm bằng cách nào?

Cô không ngần ngại:

– Rẽ trái theo vạt thông ba cây đứng sát nhau, đi xuống năm mươi bước sẽ gặp suối nhỏ. Quẹo phải theo lòng suối là về được trạm ạ!

Cả đội bật cười tưởng cô nói bừa, nhưng khi kiểm tra lại – đúng từng chữ.

Từ hôm đó, người ta gọi cô bằng cái tên thân thương:
“Tuyên – bản đồ sống của Tam Điệp.”

Một đêm mưa tháng tám, trạm giao liên nhận được tin khẩn:
địch bất ngờ đổ quân càn vào tuyến rừng Cây Quạt, nhiều lối mòn bị phong tỏa.

Đúng lúc ấy, một cán bộ cấp tỉnh đang ở trạm cần được đưa sang căn cứ Bãi Trầm để họp gấp. Đường thông tin bị đứt. Không được để ông rơi vào vòng vây.

Tất cả đều nhìn về phía Tuyên.

– Cô thuộc đường nhất. Dẫn đường được không?
Tuyên gật đầu ngay, không chút do dự:
– Báo cáo, được ạ!

Trời mưa tầm tã, núi đá trơn trượt, sấm chớp chốc chốc xé toạc bầu trời.
Nhưng Tuyên vẫn bước đi bình tĩnh, đôi mắt sáng lên mỗi khi gặp một gốc cây hay phiến đá quen thuộc.

– Đến đây rồi ạ, rẽ phải.
– Đằng kia có hốc đá tránh pháo sáng!
– Đoạn này phải cúi thấp, địch hay phục kích sau các tảng đá vôi.

Cán bộ đi cùng không khỏi ngạc nhiên.
Cô gái nhỏ bé cứ như sinh ra trong rừng, thuộc từng nhịp thở của nó.

Trời gần sáng. Khi cả hai đến được khe Ba Giếng, phía sau đột nhiên vang tiếng chó sủa và tiếng chân địch rầm rập đuổi theo.

Tuyên bình tĩnh nói:

– Các anh theo em. Chỗ này có lối lẩn sau bãi đá.

Cô dẫn họ luồn giữa khe đá lởm chởm, vòng sang phía sau một triền núi thấp. Lối đi này chỉ Tuyên biết – ngay cả đội trưởng cũng không nắm rõ.

Khi địch tràn qua phía trên đầu, đoàn người nín thở.
Chúng soi đèn pin tìm dấu chân nhưng không phát hiện.

Nhờ “con đường bí mật” ấy, Tuyên đưa được cán bộ đến căn cứ Bãi Trầm chỉ trong một đêm, kịp giờ họp và giữ an toàn cho toàn bộ khu căn cứ.

Sau chiến tranh, làng Lương Sơn (quê cũ) trở thành thôn Lương Sơn, phường Quang Sơn, thành phố Tam Điệp (quê mới – theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp).
Những lối mòn ngày nào giờ đã thành con đường rải đá sạch sẽ, nhưng mỗi lần ai nhắc chuyện cũ, người ta vẫn nhớ cô gái giao liên có đôi mắt sáng và trí nhớ phi thường.

Tuyên thường cười hiền, khiêm tốn:

– Em chỉ nhớ đường… vì em tin mình phải đưa đồng đội đến nơi an toàn. Mỗi lối mòn là một sinh mạng cả.

Một câu nói giản dị, nhưng chứa đựng cả tinh thần của thời hoa lửa.

Một thời mà những cô gái tuổi mười bảy, mười tám
bước vào rừng không chỉ mang theo thư –
mà còn mang theo niềm tin, lòng quả cảm, và trí nhớ như bản đồ để giữ cho Tổ quốc tròn nguyên.