Cô gái H'Mông gùi lương thực cho bộ đội Tây Bắc
à Sùng Thị Máy là người dân tộc H'Mông, tham gia đội dân công hỏa tuyến phục vụ Chiến dịch Tây Bắc năm 1952. Với đôi chân trần và chiếc gùi tre trên lưng, bà đã cùng đồng bào vượt núi băng rừng, tiếp tế lương thực, đạn dược cho bộ đội ta tiến công tiêu diệt địch ở các cứ điểm Nghĩa Lộ, Sơn La. Hình ảnh những người phụ nữ H'Mông kiên cường đã trở thành một phần không thể thiếu của chiến thắng Tây Bắc.
Cuối năm 1952, khi chiến dịch Tây Bắc chuẩn bị mở màn, bà Máy khi đó mới 17 tuổi đã tình nguyện xin tham gia đội dân công của xã. Nhiệm vụ của bà là gùi gạo và đạn từ hậu cứ lên tuyến đầu. Mỗi chuyến đi kéo dài 3-4 ngày đường rừng, vượt qua những con dốc cao ngất ngưởng, những con suối sâu và vắt rừng. Bà kể, gùi của bà nặng tới 40-50kg, đè trĩu cả lưng. Có những hôm trời mưa rét, đường trơn như đổ mỡ, bà và các chị em phải dùng tay bám vào đá mà bò lên. Nhưng không ai kêu ca một lời. Bà nhớ nhất lần gùi gạo lên trận địa Nghĩa Lộ. Khi vừa đến nơi, gặp lúc bộ đội ta đang tấn công đồn địch. Nhìn thấy bộ đội ăn vội nắm cơm rồi lại ào ra trận, bà thấy công sức của mình thật có ý nghĩa. Sau này, bà thường kể cho con cháu nghe: "Hồi đó khổ lắm, nhưng mà vui. Người Mông chúng tôi đi theo cách mạng, theo Bác Hồ. Được góp sức cho bộ đội đánh thắng là mừng rồi".
