Cô gái mở đường – Huyền thoại La Thị Tám

Năm 1968.

Ngã ba Đồng Lộc.

Một ngã ba nhỏ giữa núi rừng Hà Tĩnh… nhưng lại là “yết hầu” của tuyến chi viện miền Nam. Mọi chuyến xe đều phải đi qua đây. Và vì thế, nơi này trở thành mục tiêu đánh phá dữ dội của không quân Mỹ.

Bom rơi gần như suốt ngày đêm.

Đất đá bị xới tung.

Không có mét đất nào là nguyên vẹn.

Nhưng… con đường vẫn phải thông.

Giữa “tọa độ chết” ấy, có một cô gái nhỏ.

Tên chị là La Thị Tám.

Người ta vẫn nhớ hình ảnh chị: một cô gái gầy, nước da rám nắng, mái tóc buộc gọn, đôi mắt lúc nào cũng chăm chú nhìn lên bầu trời.

Nhiệm vụ của chị rất đặc biệt:

đứng trên cao quan sát, đếm bom và báo hiệu an toàn.

Người kể lại là bác Nguyễn Văn Hùng, một lái xe Trường Sơn.

“Lần đầu tiên tôi gặp cô ấy, tôi không tin nổi,” bác nói.

“Giữa bom đạn như vậy… mà một cô gái lại đứng đó, không hề nấp.”

Một buổi trưa.

Trời nắng gắt. Không khí oi ả đến nghẹt thở.

Bỗng từ xa, tiếng máy bay gầm lên.

“Máy bay!” – tiếng hô vang.

Mọi người nhanh chóng tìm chỗ trú.

Chỉ riêng La Thị Tám… vẫn đứng trên đồi.

Chị ngước nhìn lên bầu trời, mắt không rời những chấm đen đang lao xuống.

Quả bom thứ nhất rơi.

ẦM!

Chị hét to:

“Một!”

Quả thứ hai.

“Hai!”

Tiếng nổ nối tiếp tiếng nổ. Đất đá tung lên mù mịt.

“Ba! Bốn! Năm!...”

Chị đếm to, rõ, dứt khoát – như thể mỗi con số là một mệnh lệnh.

Trong hầm trú, bác Hùng nín thở.

“Chúng tôi không nhìn thấy gì ngoài khói bụi… chỉ nghe tiếng cô ấy đếm,” bác kể.

Tiếng đếm ấy…

là thứ duy nhất giúp họ biết điều gì đang xảy ra bên ngoài.

Khi loạt bom kết thúc, không gian lặng đi.

Chị vẫn đứng đó, lắng nghe.

Một vài giây trôi qua… dài như vô tận.

Rồi chị hét lớn:

“Hết rồi! An toàn! Xe đi!”

Những chiếc xe lập tức nổ máy.

Không ai chần chừ.

Họ lao qua ngã ba, băng qua những hố bom còn bốc khói.

“Chúng tôi chỉ dám đi khi nghe tiếng cô Tám,” bác Hùng nói.
“Nếu không có cô ấy… không biết bao nhiêu xe đã bị trúng bom.”

Công việc ấy lặp lại… ngày này qua ngày khác.

Có ngày chị phải đếm hàng trăm quả bom.

Có lần, một quả bom nổ cách chị chỉ vài chục mét. Sức ép hất chị ngã xuống, tai ù đi.

Đồng đội chạy đến:

“Tám! Có sao không?”

Chị lắc đầu, đứng dậy, phủi đất:

“Còn bom không?”

“Chắc hết rồi…”

Chị lại leo lên vị trí cũ.

Một đồng đội của chị – chị Nguyễn Thị Hồng – kể lại:

“Có lúc chúng tôi bảo Tám xuống hầm cho an toàn… nhưng Tám chỉ cười:
‘Mình xuống thì ai đứng đó?’”

Câu nói giản dị… mà ai nghe cũng lặng đi.

Có một lần, trời mưa tầm tã.

Đường trơn trượt, xe không thể đi nhanh.

Máy bay lại xuất hiện.

Bom rơi dày đặc hơn thường lệ.

La Thị Tám vẫn đứng đó – giữa mưa, giữa khói, giữa tiếng nổ rung trời.

Chị đếm… đến khản giọng.

Đếm đến khi không còn nghe thấy gì nữa.

Đêm hôm đó, đoàn xe vẫn qua được.

Những thùng hàng vẫn tiếp tục hành trình vào Nam.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh đã lùi xa, bác Hùng có dịp trở lại Đồng Lộc.

Ngã ba năm xưa giờ đã yên bình.

Cỏ xanh phủ kín những hố bom cũ.

Bác đứng lặng rất lâu.

“Ngày xưa, chỗ này… cô Tám đứng,” bác nói khẽ.

Gió thổi qua, mang theo hương cỏ.

Không còn tiếng bom.

Không còn tiếng đếm.

Nhưng trong ký ức của những người từng đi qua nơi này…tiếng gọi năm xưa vẫn còn vang vọng:

“Một! Hai! Ba!... An toàn! Xe đi!”