CÔ GÁI MỞ ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN – LA THỊ TÁM
CÔ GÁI MỞ ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN – LA THỊ TÁM
Trên tuyến lửa Trường Sơn những năm 1968–1972, có một cô gái nhỏ bé nhưng kiên cường đến kỳ lạ. Giữa những ngày đất rừng rung chuyển vì bom đạn B-52, người ta nhìn thấy một dáng người gầy, vai đeo túi dụng cụ, tay cầm cọc tiêu chạy lao lên mặt đường đầy crater bom. Đó là La Thị Tám, cô gái mở đường nức tiếng một thời.
1. Cô gái 18 tuổi và công việc “chết có thể đến bất cứ lúc nào”
La Thị Tám sinh năm 1950 tại xã Vạn Trạch, huyện Bố Trạch, Quảng Bình – mảnh đất “tuyến đầu gió lửa”. Mới 18 tuổi, cô đã xung phong vào Đội thanh niên xung phong 757, làm nhiệm vụ đặc biệt:
Đo hố bom
Cắm tiêu cảnh báo cho xe qua lại
Gỡ bom nổ chậm, đánh dấu bom từ trường
Mở đường cho đoàn xe Trường Sơn hành quân vào Nam
Đó là công việc có thể chết bất cứ lúc nào.
Chỉ cần sai nửa bước, chạm nhẹ vào dây, hoặc đi qua vùng từ trường, mạng sống có thể tan biến trong tích tắc.
Nhưng La Thị Tám chưa bao giờ lùi bước.
Đồng đội bảo:
“Bom nổ như giông bão, Tám vẫn lao ra mặt đường. Nhìn nhỏ bé thế mà gan cóc tía!”
2. Cuộc sống trên con đường máu lửa
Những đêm Trường Sơn không có ánh đèn. Ánh sáng duy nhất là từ pháo sáng của địch và những quả bom đang cháy âm ỉ.
Khi máy bay Mỹ vừa dứt loạt ném, khói bụi chưa kịp tan, cô Tám đã chạy lên:
Đếm hố bom
Dùng thước dây đo đường kính miệng hố
Cắm tiêu cho xe vượt qua
Báo hiệu khu vực có bom chưa nổ
Khẩu phần ăn chỉ là nắm cơm muối vừng.
Giấc ngủ là tiếng bom giật cả hầm lên.
Ngày nào cũng đối diện cái chết, nhưng La Thị Tám vẫn cười:
“Bom rơi càng nhiều, mình càng phải chạy nhanh hơn.”
3. 1.200 quả bom và lời hứa “phải sống để chiến thắng”
Trong vòng chưa đầy ba năm, La Thị Tám đã:
🔥 Đếm và đo hơn 1.200 hố bom
🔥 Cắm hàng ngàn cọc tiêu chỉ dẫn
🔥 Gỡ, đánh dấu hàng trăm quả bom nổ chậm
🔥 Cứu hàng chục đoàn xe không bị phục kích bom từ trường
Có những lần máy bay Mỹ thả bom liên hoàn. Cả con đường dài hàng trăm mét bị cày nát. Đất đá tung lên như bão. Tám bị sức ép bom hất văng xuống mương, máu tai chảy ra. Đồng đội định giữ lại nhưng cô gạt đi:
“Chưa chết là còn phải chạy. Xe bộ đội đang chờ ngoài kia!”
Người ta hỏi Tám có sợ chết không.
Cô cười, đôi mắt hiền nhưng sáng quắc:
“Sợ chứ… nhưng xe của mình còn kịp vào Nam thì mình phải sống để mở đường.”
4. Nét đẹp của người con gái Trường Sơn
Giữa rừng già gió Lào, La Thị Tám vẫn chỉ là một cô gái 18 đôi mươi.
Cô cũng từng thích hát hò, từng thẹn đỏ mặt khi đồng đội trêu “Tám ơi, có anh nào thương chưa?”.
Nhưng rồi bom đạn, chiến tranh cuốn đi những giấc mơ tuổi trẻ.
Một lần, khi đo bom xong trở về đội, cô nhận được tin:
Nhà bị bom phá
Người thân bị thương
Làng xóm tan hoang
Nhưng Tám chỉ im lặng một lúc rồi lau nước mắt:
“Còn đường Trường Sơn, còn Tổ quốc, còn chúng mình.”
Đó là nghị lực mà chỉ có những người con đất lửa mới có thể có được.
5. Cô gái trở thành biểu tượng
Tháng 11/1969, chiến công và tinh thần quả cảm của La Thị Tám được ghi nhận. Báo chí viết bài về cô, gọi cô là:
⭐ “Cô gái mở đường gan dạ nhất Trường Sơn”
⭐ “Người con gái không biết sợ bom đạn”
Trong lòng đồng đội và các lái xe Trường Sơn, cô là ánh đuốc dẫn đường giữa đêm tối chiến tranh.
Cô được kết nạp Đảng ngay bên hố bom còn bốc khói – một khoảnh khắc thiêng liêng mà cô không bao giờ quên.
6. Sau chiến tranh – bình dị như đất rừng quê mẹ
Hòa bình lập lại, La Thị Tám trở về đời thường với mái tóc bạc sớm, đôi tai bị ảnh hưởng bởi sức ép bom.
Nhưng cô chưa bao giờ kể công, chưa bao giờ đòi hỏi điều gì.
Người ta hỏi:
“Chị có tiếc tuổi trẻ của mình không?”
Cô mỉm cười:
“Không. Sống được đã là một may mắn. Nhiều đồng đội của tôi nằm lại Trường Sơn rồi…
