Cô gái ngã lại bên dốc Truông Vàng

Năm 1972, trên tuyến đường Trường Sơn qua khu vực Truông Vàng – nơi được xem là “tọa độ lửa” của chiến trường, có tiểu đội nữ Thanh niên xung phong của Hà Tĩnh ngày đêm trụ lại mở đường cho xe qua. Trong tiểu đội ấy, cô gái trẻ nhất là Nguyễn Thị Lài, 19 tuổi, quê ở xã Kỳ Sơn (Hà Tĩnh).

Ngày rời quê

Nhà nghèo, cha mất sớm, Lài thay mẹ chăm hai em nhỏ. Vậy mà khi có lệnh tuyển TNXP, cô vẫn kiên quyết nhập ngũ:
“Con đi để mai này các em được sống yên bình hơn.”

Mẹ nắm tay con run run:
“Con giữ gìn mình… Mẹ chờ con về.”

Đêm mở đường ở Truông Vàng

Truông Vàng bị bom đánh ngày đêm. Đơn vị của Lài có nhiệm vụ san lấp hố bom, mở lối cho đoàn xe tuyến Nam. Đêm ấy, mưa lớn, đất đá từ triền núi đổ xuống làm đường bị chia cắt.

Đồng đội còn chưa kịp nghỉ, Lài đã cầm cuốc chạy lên trọng điểm:
“Đường chưa thông thì xe thương binh không đi được. Mình làm trước đi chị em ơi!”

Cả tiểu đội đốt đèn dầu, đội mưa sửa đường. Mỗi nhát cuốc là một lần đất mềm lún tận đầu gối.

Khoảnh khắc hy sinh

Khi hố bom gần được lấp xong, tiếng máy bay ập đến. Một loạt bom rơi sát mép đường. Đất đá văng mù, mọi người nằm xuống kịp – chỉ riêng Lài đang ở gần hố bom nên không tránh khỏi.

Đồng đội chạy đến, thấy cô nằm bên mép đường, tay vẫn nắm cán cuốc. Trước khi lịm đi, Lài thều thào:
“Đường… thông chưa chị?”

Đêm ấy, tuyến đường được thông đúng giờ. Đoàn xe thương binh vượt qua an toàn trong mưa rừng.

Người mẹ ở quê

Khi nhận tin con hy sinh, mẹ Lài chỉ ôm chặt tấm áo con để lại, nghẹn lời:
“Nó đi còn chưa kịp về ăn với mẹ bữa cơm mùa gặt…”

Nhiều năm sau, bà được đồng đội Lài đưa về thăm nơi con nằm lại. Giữa rừng Truông Vàng, bà đặt bó hoa bưởi quê nhà lên mộ con — loài hoa mà Lài từng thích.