Cô gái Pa Cô bắn rơi máy bay bằng súng trường
Từ một cô gái Pa Cô làm nhiệm vụ giao liên, Hồ Kan Lịch trở thành nữ chỉ huy du kích ở vùng A Lưới. Trong kháng chiến chống Mỹ, bà chỉ huy Đội du kích Hồng Bắc tham gia 49 trận lớn, nhỏ. Một trong những ký ức bà nhiều lần kể lại là trận phục kích năm 1964, khi bà cùng bốn chiến sĩ kiên trì mai phục gần sân bay A Lưới và dùng súng trường bắn trúng máy bay đối phương.
Hồ Kan Lịch tham gia cách mạng từ năm 1958, ban đầu làm giao liên, chuyển công văn và thư từ cho cán bộ, du kích. Năm 1961, bà tham gia Đội du kích Hồng Bắc. Từ một nữ giao liên trẻ, bà dần trở thành người chỉ huy lực lượng du kích địa phương ở vùng A Lưới.
Năm 1964, Quân khu Trị - Thiên giao nhiệm vụ cho đội du kích Hồng Bắc tìm cách đánh máy bay Mỹ. Theo hồi ức của chính Hồ Kan Lịch, bà cùng bốn chiến sĩ chọn cách phục kích gần sân bay A Lưới, kiên trì nằm mai phục trong điều kiện thiếu ăn, thiếu nước suốt ba ngày để chờ máy bay cất cánh.
Khi máy bay cất cánh, bà sử dụng khẩu súng trường của Pháp được trang bị, bắn trúng khu vực thùng nhiên liệu khiến máy bay bốc cháy. Đây là chiến công mà Hồ Kan Lịch nhớ nhất trong rất nhiều trận đánh của mình.
Sau đó, bà tiếp tục chỉ huy Đội du kích Hồng Bắc. Theo TTXVN và Báo Quân đội nhân dân, đơn vị do bà chỉ huy đã tham gia 49 trận lớn, nhỏ; năm 1967, Hồ Kan Lịch được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Một chi tiết rất đáng nhớ
Điều đặc biệt trong hồi ức của Hồ Kan Lịch là ba ngày nằm phục kích giữa đồi tranh. Không có vũ khí hiện đại, người du kích phải dựa vào địa hình, sự kiên nhẫn và khả năng quan sát để chờ đúng thời điểm.
Bà từng kể lại rằng khi quyết định tham gia chiến đấu, mẹ đã lo sợ con gái bị thương hoặc hy sinh. Trong một cuộc trò chuyện với VTV, Hồ Kan Lịch nhắc lại suy nghĩ của mình khi ấy: đã cầm súng thì xác định có thể hy sinh, nhưng vẫn chiến đấu vì dân.
Sau chiến tranh
Năm 1968, Hồ Kan Lịch ra miền Bắc và có dịp gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. TTXVN ghi nhận bà đã 7 lần được gặp Bác Hồ. Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về gắn bó với quê hương A Lưới và tham gia các hoạt động tại địa phương.
