CÔ GÁI PA KÔ 16 TUỔI VÀ TUỔI XUÂN NĂM ẤY

Có những câu chuyện chỉ cần một lần được lắng nghe cũng đủ khiến người trẻ lặng đi. Có những người mẹ không sinh ra những người con của mình, nhưng lại dành cả cuộc đời để yêu thương, chở che và nuôi dưỡng.

Trong một hoạt động của CLB Kỹ năng sống IBIM – Trường THPT A Túc, Quảng Trị, các thành viên đã thực hiện chương trình “Bữa cơm tất niên – ấm tình lòng mẹ Việt Nam” với mong muốn được đến thăm, trò chuyện, chăm sóc và tri ân những người đã dành tuổi xuân cho quê hương, đất nước.

Điểm đến hôm ấy là căn nhà của bà Hồ Thị Hon, người Pa Kô thân thuộc gọi bà bằng cái tên Giã Vầng, ở xã Lìa, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị.

Các bạn trẻ cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị thực phẩm, nấu một bữa cơm tất niên rồi quây quần bên bà. Một bữa cơm không cầu kỳ, nhưng có lẽ lại là một trong những bữa cơm ấm áp nhất, bởi trong đó có sự quan tâm của những người trẻ dành cho một người mẹ đã đi qua gần trọn một thế kỷ với biết bao ký ức.

Và rồi, bên mâm cơm ấy, câu chuyện về cuộc đời bà Giã Vầng dần được mở ra.

Bà sinh năm 1933. Khi tham gia kháng chiến, bà mới khoảng 16–17 tuổi. Vì mong muốn được góp sức cho cách mạng, bà đã khai tuổi mình thành 19–20 để được tham gia. Năm 1956, bà tham gia lực lượng dân quân du kích và gắn bó với cuộc kháng chiến chống Mỹ gần 20 năm. Bà từng là đội trưởng “đội quân tóc dài”.

Nhắc về những năm tháng chiến đấu, bà nói một câu rất giản dị nhưng khiến người nghe xúc động:

“Một là tiến, hai là lùi, lùi thì thua, vậy bà cứ tiến thôi.”

Đó không chỉ là một câu nói. Đó là cách một cô gái tuổi đôi mươi đối diện với chiến tranh – không chọn lùi bước, không nghĩ cho riêng mình, mà cứ thế tiến về phía trước vì quê hương.

Tuổi trẻ của bà và những người chị em trong “đội quân tóc dài” cũng từng có những ước mơ rất đỗi bình thường. Nhưng giữa chiến tranh, họ đã tự nhắc nhau “ba khoan: khoan yêu, khoan cưới, khoan con”.

Khoan yêu. Khoan cưới. Khoan có con.

Đó là lời khuyên mà những người phụ nữ trong đội quân tóc dài dành cho nhau để tạm gác hạnh phúc riêng, dành trọn tuổi xuân cho kháng chiến. Và nhiều năm sau, bà Giã Vầng vẫn nhắc lại “ba khoan” với những người trẻ như một lời gửi gắm, để các cháu hiểu hơn về sự hy sinh và những lựa chọn của thế hệ bà trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh.

Chiến đấu không có nghĩa là không biết buồn.

Bà kể rằng có những lúc buồn, nhưng bên cạnh bà luôn có đồng đội, có những người chị em cùng chung một con đường. Những lúc rảnh rỗi, họ lại cùng nhau ca hát, trò chuyện, động viên nhau để vơi đi nỗi buồn rồi tiếp tục bước tiếp.

Có một điều đặc biệt trong cuộc đời bà: bà không có chồng, nhưng lại có rất nhiều con.

Bà đã nuôi 6 người con có cha mẹ hy sinh vì bom đạn chiến tranh. Những đứa trẻ năm nào nay đã trưởng thành, thành đạt và luôn yêu thương bà, xem bà như người mẹ ruột.

Chiến tranh đã đi qua. Những năm tháng tuổi trẻ cũng đã lùi xa. Nhưng khi kể lại câu chuyện của mình cho những người trẻ, ánh mắt bà vẫn ánh lên niềm vui.

Bà từng nói khi các cháu đến thăm, trò chuyện với bà, bà cảm thấy “như được trẻ lại”.

Có lẽ, đó cũng chính là điều đẹp nhất của một cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ. Người trẻ tìm về quá khứ để biết mình đang đứng ở đâu, còn những người đã đi qua chiến tranh lại tìm thấy tuổi trẻ của mình trong ánh mắt, nụ cười của những người trẻ hôm nay.

Giã Vầng năm 16 tuổi – cô gái ở góc phải, với nụ cười tươi nhất trong bức ảnh. 🥰

Một cô gái tuổi 16 năm ấy có lẽ cũng từng mơ về một tuổi trẻ bình yên. Nhưng chiến tranh đã gọi tên bà. Và bà đã chọn bước vào cuộc kháng chiến, chọn “tiến” thay vì lùi, chọn gác lại tình yêu, gia đình và những ước mơ riêng để góp một phần tuổi xuân cho đất nước.

Hôm nay, khi những người trẻ ngồi bên bà trong một “bữa cơm tất niên – ấm tình lòng mẹ Việt Nam”, khoảng cách giữa hai thế hệ dường như không còn nữa.

Một bữa cơm nhỏ, một câu chuyện lớn.

Một lần gặp gỡ, nhưng để lại cả một bài học về lòng yêu nước, sự hy sinh, tình đồng đội và tình người.

Giữ lửa đôi khi không phải là làm điều gì quá lớn lao. Đó là nhớ về, tìm đến, lắng nghe và kể lại những câu chuyện của những người đã dành tuổi xuân cho quê hương.

Để hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình.

Và để mai này, khi thế hệ trẻ tiếp tục bước đi, ngọn lửa của lòng biết ơn vẫn còn được truyền lại. ❤️