Anh hùng Lực lượng vũ trang

“CỖ MÁY PHÁ TĂNG” - ANH HÙNG LLVTND TÔ VĂN ĐỰC

Giữa vùng đất thép Củ Chi, “Thành đồng Tổ quốc”, có một con người bình dị nhưng mang trong mình những sáng tạo làm nên huyền thoại. Trung tá, Anh hùng LLVT nhân dân Tô Văn Đực, từ một cậu bé mồ côi, lớn lên giữa khói lửa chiến tranh, đã trở thành người thợ quân giới đặc biệt của chiến trường, tự mày mò chế tạo vũ khí từ sắt vụn, sáng chế mìn gạt khiến xe tăng Mỹ “đụng đâu nổ đó”.

Quảng Ngãi25/06/2026Trần Lê Thiên Thư (Đoàn trường THPT Ba Gia)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Chia sẻ với những người thực hiện chương trình Những anh hùng thế kỷ XX, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam Tô Văn Đực nói về lý do ông quyết định tham gia cách mạng rất đơn giản, đó là ông muốn quê hương mình được yên bình, không còn ngày đêm bị kẻ thù dội bom, càn quét...

"Ở Củ Chi rất căng go" - anh hùng Tô Văn Đực nhớ lại - "Ngày cũng như đêm, B52 thả bom rồi càn quét. Làm thế nào để mình giữ cho quê hương của mình được yên ổn? Lúc bấy giờ, bộ đội đi chiến đấu rất rầm rộ thì tôi cũng rất thích chiến đấu".

Với mong muốn mạnh mẽ ấy, vào tháng 2 năm 1962, khi vừa tròn 20 tuổi, chàng thanh niên Tô Văn Đực - một người con của Củ Chi, mảnh đất thép - với khát khao được tham gia chiến đấu đánh đuổi đế quốc xâm lược, đã gia nhập vào đội ngũ dân quân du kích xã Nhuận Đức. Ông được tổ chức phân công phụ trách công xưởng sửa chữa những vũ khí hỏng hóc trong quá trình chiến đấu.

Nhớ lại những năm tháng được giao phân công phụ trách công xưởng sửa chữa vũ khí hỏng, anh hùng Tô Văn Đực cho biết thời gian đó thiếu vũ khí, du kích mình không có súng để dùng trong khi phải chiến đấu với quân thù được trang bị đầy đủ.

Ông nói: "Khi đó rất thiếu vũ khí. Lúc đó không có súng, có những đơn vị du kích người ta đánh bằng kiếm. Địch thì nó bắn súng, mình mang dao, kiếm ra đánh với nó thì đâu có đánh lại được".

Vậy là từ những vật liệu bỏ đi như ống thép xe ô tô, ông đã cắt "từ đường ray xe lửa, trong mảnh boom, từ cái đống sắt vụn mà hai bàn tay không và cái lò rèn thôi mà làm ra cái nòng súng, cái thanh súng rồi các bộ phận khác...".

Thừa nhận bản thân chỉ biết chữ đủ để biết đọc biết viết nhưng người thanh niên Tô Văn Đực của mảnh đất Củ Chi ấy đã làm được những điều khiến người ta ngưỡng mộ. Ông đã cải tiến từ súng ngựa trời bắn tầm gần đến súng trường bắn tầm xa cho du kích chiến đấu. Khẩu súng ngắn K54 dành cho cán bộ vào thành cũng được nâng cấp từ 8 lên 14 viên. Thu gom của kẻ địch loại đạn nào thì sản xuất, cải tiến súng bắn được loại đạn đó...

Một bước ngoặt trong những sáng chế của anh hùng Tô Văn Đực là vào năm 1966. Năm này, Mỹ tiến hành càn quét trên diện rộng với sự yểm trợ của xe tăng, máy bay, phi pháo hạng nặng âm mưu nhằm tiêu diệt quân chủ lực của ta, giành dân – lập ấp, cố tạo ra thế đi mới trên bàn cờ chiến lược quân sự.

"Xe tăng, xe lửa nước nó vào đồng vụ để càn quét vùng Củ Chi. Lúc đó mình toàn súng thô sơ, nhất là du kích làm gì có B40 để chống lại xe tăng" - anh hùng Tô Văn Đực nói - "Anh Tám Thạnh lúc ấy cho tôi mượn 2 quả mìn cán. Tôi đặt ngay lỗ châu mai, cách khoẳng 50 thước, xe đi ngang cán đúng mìn nổ. Từ đó tôi thấy tính năng của mìn có thể bẻ được cuộc càn của xe tăng".

Sau khi phát hiện ra điều này, ngay lập tức, ông cùng đồng đội bắt tay vào sản xuất mìn cán nhằm chặn bước tiến của xe tăng địch. Thế nhưng, để chế tạo được mìn, chàng trai trẻ Tô Văn Đực khi ấy không ít lần đứng giữa ranh giới sinh tử.

"Ban ngày mình tranh thủ đi nhặt bom không nổ về cưa ra"- ông nhớ lại - "Trong cái đợt đó bom nó thả xuống rất nhiều và có một loạt bom nó không nổ. Mình đào tới từ trên xuống trái bom nó khoảng chừng 2 thước. Trái bom rất to, khoảng 300 ký".

Không chỉ giải nguy cho người dân, những khối bom được phát hiện trở thành nguồn thuốc nổ quý giá cho du kích của ta chế tạo bom mìn. Anh hùng Tô Văn Đực tiếp tục nghiên cứu và chế ra loại mìn gạt – đảm bảo hiệu quả mỗi khi đụng độ với xe tăng địch.

Với sức công phá của mìn gạt, khoảng 5000 xe tăng Mỹ đã bị hạ gục trước cỗ máy phá tăng Tô Văn Đực. Xe tăng địch trúng mìn, trực thăng sà xuống lấy xác, cánh quạt thổi mạnh làm nổ tung những quả mìn gạt được gài ngửa trên cây khiến trực thăng cũng tan xác.

Anh hùng Tô Văn Đực nói về sự rúng động tạo ra từ những việc mình làm: "Thằng Mỹ không ngờ đến, thành ra nó không tưởng tượng được một người nông dân như vậy mà tạo được một loại vũ khí mà diệt xe tăng được như vậy. Nó cũng rất bất ngờ".

"Trong chiến tranh, cũng có những nhà báo đến tìm hiểu. Có lần tôi tiếp một Trung tá, cựu chiến binh Mỹ qua tìm hiểu tại sao Mỹ thua Việt Nam. Tôi cũng trình bày hết cái cách tôi làm như vậy, như vậy... thì sau cùng nó mới nói một câu như thế này: Người Mỹ mà thua nông dân Việt Nam".

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn