Cỗ máy phá tăng của Quân đội Nhân dân Việt Nam
Tổ trưởng tổ sản xuất và sửa chữa vũ khí xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi. Nghiên cứu chế tạo mìn gạt đánh xe cơ giới và sửa chữa, cải tiến nhiều loại vũ khí khác, được mệnh danh là "Anh hùng phá tăng" của đội du kích Củ Chi. Sau là Trung tá, Phó Chủ nhiệm kỹ thuật Quân khu 7.
Ở vùng đất “địa đạo thép” Củ Chi, nơi bom đạn cày xới ngày đêm trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, có một con người không cầm súng xung phong nhiều như đồng đội – nhưng lại góp phần tạo ra vũ khí để hàng trăm người khác chiến đấu. Đó là Tô Văn Đực.
Ông đến với cách mạng rất giản dị: chỉ mong quê hương được yên bình, không còn cảnh bom rơi, đạn nổ. Năm 1962, khi vừa tròn 20 tuổi, ông gia nhập lực lượng du kích xã Nhuận Đức. Nhưng thay vì ra trận tuyến đầu, ông được giao một nhiệm vụ đặc biệt – phụ trách công xưởng sửa chữa vũ khí.
Nghe thì có vẻ “hậu phương”, nhưng thực chất lại là tuyến đầu theo một cách khác.
Bởi lúc đó, du kích thiếu súng trầm trọng. Có nơi phải dùng dao, kiếm để đối đầu với quân địch trang bị hiện đại. Điều đó gần như là một cuộc chiến không cân sức.
Nhìn cảnh ấy, Tô Văn Đực không chấp nhận.
Không có súng thì… làm súng.
Từ những ống thép cũ, từ đường ray xe lửa, từ mảnh bom chưa nổ, từ những đống sắt vụn tưởng như vô dụng – ông cùng đồng đội dựng lên một lò rèn đơn sơ giữa vùng chiến sự. Không bản vẽ kỹ thuật, không máy móc hiện đại, chỉ có đôi bàn tay, kinh nghiệm và ý chí.
Từng bộ phận của khẩu súng được ông mày mò chế tạo: nòng súng, báng súng, cò súng… Từ súng “ngựa trời” bắn gần, ông cải tiến thành súng trường bắn xa. Thậm chí, ông còn nâng cấp súng K54 từ 8 viên lên 14 viên – một cải tiến cực kỳ quan trọng trong chiến đấu.
Đặc biệt, ông có một nguyên tắc rất thực tế:
Thu được đạn gì của địch thì chế súng bắn được loại đạn đó.
Nhờ vậy, vũ khí của du kích không chỉ có mà còn “linh hoạt”, tận dụng tối đa nguồn lực từ chiến trường.
Những khẩu súng từ lò rèn Củ Chi không chỉ là vũ khí – mà còn là biểu tượng của trí tuệ và ý chí con người Việt Nam. Chúng giúp du kích tự tin hơn, chiến đấu hiệu quả hơn, góp phần giữ vững vùng đất thép trước những đợt càn quét khốc liệt.
Tô Văn Đực không phải là người của những trận đánh vang dội, nhưng mỗi phát súng từ sản phẩm của ông đều mang theo công sức, sáng tạo và cả khát vọng hòa bình.
Thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng câu chuyện về người thợ rèn ấy vẫn còn nguyên giá trị:
khi con người có ý chí, thì ngay cả sắt vụn cũng có thể trở thành sức mạnh.
