“Cỗ máy phá tăng” Tô Văn Đực: Ý chí và lòng yêu nước vượt qua bom đạn
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND) Tô Văn Đực, bí danh “Mười Đức” - nguyên mẫu nhân vật Tư Đạp trong phim truyện điện ảnh “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” đang thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng ngoài rạp chiếu. Dù chỉ biết đọc, biết viết cơ bản, nhưng ông đã trở thành “cỗ máy phá tăng” với những sáng kiến chế tạo mìn huyền thoại ở vùng đất thép Củ Chi.
Năm 1962, ông gia nhập lực lượng du kích xã Nhuận Đức, Củ Chi khi vừa tròn 20 tuổi. Vì có đam mê cơ khí, tôi được giao phụ trách xưởng sửa chữa vũ khí - thực chất chỉ là một lò rèn cũ với vài dụng cụ thô sơ.
Thời đó vũ khí vô cùng thiếu thốn, có nơi còn phải dùng kiếm để chiến đấu. Tôi tận dụng sắt vụn như mảnh bom, đường ray, ống thép… để chế tạo nòng súng, thân súng, cải tiến súng thu từ địch. Dù chỉ biết đọc viết cơ bản, tôi hình dung cơ cấu trong đầu rồi làm thử. Sau đó, mỗi người trong tổ công binh chế tạo được một khẩu súng trường, nhưng thời gian gần 1 tháng mới hoàn thành. Tôi còn nâng cấp khẩu K54 từ 8 lên 14 viên, chế tạo vũ khí phù hợp với các loại đạn thu gom từ chiến trường.
Đến 1966, khi xe tăng Mỹ càn quét dữ dội, lực lượng du kích gần như không có vũ khí chống tăng. Được một anh công binh cho mượn mìn cán, tôi đem thử nghiệm, thấy hiệu quả nên bắt đầu tự sản xuất. Ban ngày, tôi tranh thủ đi nhặt bom chưa nổ - có trái tới 300kg nằm sâu gần hai mét. Thấy nguy hiểm, tôi thường bảo mọi người lui ra, một mình xử lý. Có người nhìn thấy thì xót xa, bảo “anh này còn trẻ mà chết thế thì tội quá”.
Chính từ những quả bom ấy, tôi lấy thuốc nổ để chế tạo bom mìn cho du kích. Từ thực tế chiến đấu, tôi sáng chế ra mìn gạt - thứ vũ khí đã giúp ta hạ khoảng 5.000 xe tăng Mỹ. Có lần xe tăng trúng mìn, trực thăng bay xuống cứu, cánh quạt lại kích nổ mìn gài trên cây, khiến trực thăng cũng tan xác. Bom đạn đầy rẫy, nhưng có lẽ số phận cho tôi sống sót để kể lại những ngày ấy.
Người Mỹ không thể tưởng tượng được rằng một người nông dân Việt Nam lại có thể sáng chế ra loại vũ khí có thể tiêu diệt xe tăng như vậy. Tôi đã từng tiếp một phóng viên và một Trung tá, cựu binh Mỹ sang Việt Nam để tìm hiểu vì sao Mỹ lại thua. Tôi kể cho ông ấy nghe cách tôi làm. Nghe xong, ông ấy chỉ nói một câu: “Người Mỹ mà thua nông dân Việt Nam”.
