Có một bà má Tiền Giang như thế

Do đó, họ Đoàn phải chạy vào ẩn cư tận Đồng Tháp Mười. Người cha của má cũng theo Nguyễn Trung Trực, Trương Định, Thủ Khoa Huân mài gươm chống Pháp. Ngày 23-9-1945 Nam Bộ kháng chiến, ngoài 20 tuổi má Tám Nghiệp theo hai anh Đoàn Văn Lệ, Đoàn Hữu Huynh gia nhập bộ đội kháng Pháp.

Tháng 12-1945, một binh đoàn số 3 lính Lê Dương đánh huyện Cái Bè, lúc này Tám Nghiệp làm Bí thư xã Đoàn thanh niên cứu quốc, được huyện phân công phối hợp với Chi đội 17 Mỹ Tho cản bước tiến của giặc trên Quốc lộ 4.

Giữa trận chiến đánh quân thù không ai ngờ chính là cuộc định ước của duyên số. Trong lúc chuẩn bị chống càn, anh chiến sĩ vệ quốc đoàn Bùi Văn Thô được giao nhiệm vụ huấn luyện cho lực lượng đoàn thanh niên cách sử dụng súng “mút-cô-tông” và cách gài mìn, ném lựu đạn…

Cô bí thư xã đoàn Tám Nghiệp tròn xoe hai mắt cầm súng ngắm nghía và tim đập thình thịch mỗi lần “cán bộ” cầm tay tận tình hướng dẫn. Còn anh bộ đội nhút nhát, hiền như cái tên Thô của anh lúng túng, vụng về khi gặp ánh mắt sắc sảo của cô bí thư xã đoàn nhìn như hớp hồn.

Bí thư xã đoàn Tám Nghiệp đâu ngờ, sau lần tập huấn chống càn đó, hai anh chị đã nên duyên vợ chồng. Anh Bùi Văn Thô, sinh năm 1924 quê ở miệt vườn Bình Phú, Cai Lậy.

Hai anh chị cưới nhau vào “năm toàn quốc kháng chiến” 1946, Tám Nghiệp theo chồng về Bình Phú sinh sống. Cuối năm 1947, vợ chồng Tám Nghiệp sinh anh Bùi Văn Thưởng và tiếp đến năm 1950 anh Bùi Văn Tấn chào đời trong căn cứ cách mạng Mỹ Phước, là nơi đặt trụ sở cơ quan của Xứ ủy Nam Bộ, Ủy ban kháng chiến Nam Bộ, sau này là Bộ Tư lệnh quân khu 8 cũ.

Sau hiệp định Giơ-ne-vơ, Tám Nghiệp ra bến sông tiễn chồng đi tập kết. Chôn chặt nỗi buồn trong lòng, má dắt hai con nhỏ về Đồng Tháp Mười sinh sống với bàn máy may, nuôi hai con ăn học, vừa vận động bà con đấu tranh đòi chấp hành Hiệp định, tổ chức tổng tuyển cử toàn quốc thống nhất nước nhà.

Chính quyền Mỹ- Diệm tiến hành hàng loạt các chiến dịch “tố cộng”, “diệt cộng”, “ly khai cách mạng”, lê máy chém khắp miền Nam. Trước tình hình đó, Tỉnh ủy Mỹ Tho chỉ đạo cho các cơ sở rút lui vào hoạt động bí mật, chuẩn bị lực lượng kháng chiến lâu dài trong khu Đồng Tháp Mười. Đó là những tháng ngày cơ cực, nguy hiểm không thể nào quên trong đời hoạt động cách mạng của má.

Nhiều tháng, Tám Nghiệp không đủ gạo ăn phải ăn củ chụp, củ bình bang thay cơm, dành dụm suất gạo ít ỏi cho hai con đang tuổi ăn, tuổi lớn. Gian khổ vô vàn nhưng lòng người mẹ cách mạng luôn tràn trề niềm lạc quan, hạnh phúc.

Phong trào Đồng Khởi bùng nỗ được ít lâu, thì ngày 20-12-1960, cơ quan Thông tấn xã Giải phóng ở Mỹ Tho ra đời do đồng chí Hồ Văn Thạnh phụ trách tiểu ban báo chí tuyên truyền phát hành trong nhân dân và bộ đội vùng giải phóng, kêu gọi tinh thần đấu tranh.

Cho đến sau chiến thắng Ấp Bắc lừng lẫy, để cổ vũ và phát động quân dân hưởng ứng phong trào thi đua với Ấp Bắc giết giặc lập công, tờ báo “Giải phóng” được đổi tên thành tờ “Ấp Bắc”. Ngày nay trở thành cơ quan ngôn luận chính thống của Đảng bộ và nhân dân Tiền Giang.

Năm 1959, do yêu cầu của tổ chức, má được điều sang An Giang công tác cho đến năm 1967 về Mỹ Tho và công tác tại mặt trận vành đai diệt Mỹ xã Bình Đức. Tại đây, má đã mưu trí, dũng cảm lập kế hoạch bắt sống được một sĩ quan Mỹ và tham gia nhiều trận đánh vào căn cứ Đồng Tâm do Sư đoàn 9 Mỹ chiếm đóng. Năm 1968, má được phân công phụ trách mảng 4 xã Cai Lậy Bắc.

Đầu năm 1972, bọn địch huy động hai Tiểu đoàn thuộc Sư đoàn 7 mở trận càn quy mô, có sự yểm trợ của trực thăng, máy bay và pháo binh đánh phá ác liệt vào cơ quan tỉnh và huyện đội Cai lậy Bắc. Tình thế rất ngặt nghèo, do các đơn vị chiến đấu đã điều đi tác chiến ở chiến trường khác, nên cơ quan Tỉnh đội chỉ còn lại 5 chiến sĩ và 8 du kích xã phải đương đầu với hai tiểu đoàn cực mạnh về hỏa lực.

Tỉnh đội phó Tám Nghiệp bình tĩnh chỉ huy nhanh chóng tổ chức chiến đấu bảo vệ cơ quan tỉnh đội với quyết tâm, dù có phải hy sinh đến người cuối cùng. Địch cậy vào quân đông, liên tục mở nhiều đợt tập kích, đột nhập nhưng đều bị đánh bật ra. Chúng không bao giờ ngờ được chỉ có 13 chiến sĩ gang thép đang chiến đấu.

Cuộc chiến ác liệt kéo dài đến khoảng 12 giờ trưa ngày 6 tháng 4 năm 1972, Tám Nghiệp bị thương nặng và súng hết đạn má đã bị sa vào tay địch. Bọn địch biết má giữ chức vụ quan trọng của Tỉnh đội Mỹ Tho, nên chúng vừa mua chuộc, dụ dỗ, vừa tra tấn dã man nhằm buộc phải đầu hàng nhưng đã không chịu khuất phục và anh dũng hy sinh lúc 22 giờ ngày 6 tháng 4 năm 1972.

Ngày 6-11-1978, Nhà nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân cho Tỉnh đội Phó tỉnh Mỹ Tho Đoàn Thị Nghiệp và năm 1995 Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng.