Có một lối mòn trên đất mẹ (1)
Tháng 6/1967, đường tiếp tế của Trung ương vào chiến trường Tây Nam Bộ trên biển bị địch phát hiện. Trong tình hình các phương tiện chiến tranh chi viện theo đường 559 (đường Hồ Chí Minh trên bộ) mới chỉ đến được miền Đông Nam Bộ, Khu ủy, Khu đoàn Tây Nam Bộ và Bộ Tư lệnh Quân khu 9 chỉ đạo thực hiện tuyến đường vận tải 1C nối tiếp đường Hồ Chí Minh từ Tây Ninh đi trên đất bạn Campuchia về Vĩnh Điều (nay thuộc huyện Giang Thành, tỉnh Kiên Giang) và Cái Nứa, Ba Đình, huyện U Minh Thượng, tỉnh Kiên Giang.Tổ chức thực hiện tuyến đường 1C là lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) Tây Nam Bộ. Họ làm dân công hỏa tuyến, xây dựng các con đường phục vụ kháng chiến, dẫn đường cho bộ đội, vận chuyển thư từ, hàng hóa, thương binh... Bà Lâm Thị Minh Tâm - người từng giữ chức Trung đội trưởng, Phó chính trị viên đại đội TNXP - kể về cung đường đặc biệt kéo dài từ lộ Cái Sắn đến kênh Vĩnh Tế mà bà cùng đồng đội từng một thời ngược xuôi.Đây là con kênh nằm giữa Việt Nam - Campuchia, là nơi diễn ra những trận đánh ác liệt đến mức được TNXP gọi là “kênh Vĩnh Biệt”. Với địa hình phức tạp, đi lại khó khăn, mùa nước nổi di chuyển chủ yếu bằng xuồng ba lá. Mỗi chiếc xuồng mong manh chở 400 - 500kg hàng hóa. Ngoài ra còn có thuyền độc mộc chở được nhiều hơn. Mùa khô thì chuyển sang đi đường bộ. Nhưng vào mùa lỡ nước - lỡ khô thì chèo xuồng, đến đoạn khô thì vác xuồng, vác vũ khí đi bộ. Mỗi xuồng thường có 2 người, nhưng đôi lúc chỉ có một...
Mỗi ngày, các nữ TNXP nhận hàng lúc 5 giờ chiều, chuyển hàng đến trạm rồi đổi xuồng để quay về trước khi trời sáng. Có đợt đi liên tục 29 ngày trong tháng. Người lúc nào cũng ướt, nhưng có những người đã giấu nhẹm chuyện mình bị bệnh để được đi làm nhiệm vụ.Để giữ vững con đường huyết mạch phục vụ vận chuyển vũ khí, các phương tiện chiến tranh và đưa quân từ miền Bắc vào, hàng trăm “bông hoa” đã ngã xuống. Bà Đoàn Thị Hồng Thắm - Tiểu đội trưởng TNXP tuyến đường 1C - không thể nào quên người đồng đội đã nằm lại trên tuyến đường này. Đó là bà Võ Thị Hồng Láng - người con gái Cà Mau ở đội Nguyễn Việt Khái 2. Trong một chuyến vận chuyển hàng từ Campuchia về, khi chỉ còn cách kênh Vĩnh Tế chừng 500m thì bà Hồng Thắm và đồng đội bị địch phục kích. Họ đã chiến đấu dũng cảm để vượt vòng vây, nhưng về đến trạm thì không thấy đồng chí của mình.“Hồng Láng bị thương nặng, bị địch bắt về đồn Vĩnh Điều. Dù địch đã tìm mọi cách thuyết phục, dụ dỗ, tra tấn nhằm tìm ra kho đạn và nơi đóng quân của Liên đội TNXP, nhưng Hồng Láng đã cắn lưỡi tự tử để bảo vệ đồng đội, đồng chí và bảo vệ tuyến đường huyết mạch của chiến trường. Chị hy sinh năm 1968” - bà Hồng Thắm kể.
