Có một thời đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam được nhắc đến bằng một cụm từ vừa lãng mạn, vừa bi tráng tột cùng: “Thời hoa

​Có một thời đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam được nhắc đến bằng một cụm từ vừa lãng mạn, vừa bi tráng tột cùng: “Thời hoa lửa”. Ở thời đại ấy, hàng vạn người trẻ tuổi đã mang thanh xuân rực rỡ như những đóa “hoa” lao vào “biển lửa” của đạn bom để giành lại độc lập cho Tổ quốc. Thế nhưng, đằng sau những đóa hoa kiêu hãnh nơi tiền tuyến ấy là gì? Đó là lòng yêu nước nồng nàn, là khí phách hiên ngang của những người con sẵn sàng lấy máu mình viết nên trang sử mới. Trong bức tranh hàm súc ấy, Nguyễn Văn Trỗi hiện lên không chỉ như một nhân vật lịch sử, mà là một bức tượng đài vĩ đại nhất về ý chí, sự hy sinh và sức sống bất diệt của dân tộc.

​Nếu “hoa lửa” là khúc ca của tuổi trẻ xông pha, thì anh Trỗi chính là nốt trầm bi ai nhưng hùng tráng nhất của khúc ca ấy. Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Điện Bàn, Quảng Nam – một trong những vùng rốn lũ, chảo lửa ác liệt nhất của miền Trung, cuộc đời anh gắn liền với khát vọng tự do cháy bỏng. Anh là một người thợ điện nghèo, sống giữa lòng Sài Gòn bị tạm chiếm, nhưng trái tim anh chưa bao giờ ngừng hướng về cách mạng. Sự vĩ đại của anh không nằm ở những chiến công lẫy lừng, mà nằm ở sự hiến dâng tột cùng cho Tổ quốc vào phút giây đối mặt với cái chết.

​Sự hy sinh của anh là một bản tóm tắt khốc liệt nhất về cái giá của hòa bình. Người ta thường nghĩ về những người anh hùng với hình ảnh rực rỡ, nhưng với Nguyễn Văn Trỗi, đó là hình ảnh một thanh niên trẻ tuổi, đứng trước họng súng quân thù mà không một chút sợ hãi. Lịch sử đã ghi lại một kỷ lục đau thương nhưng tự hào nhất của nhân loại: Chín phút cuối cùng trên pháp trường Chí Hòa ngày 15/10/1964.

​Trước họng súng của kẻ thù, anh Trỗi đã từ chối bịt mắt để nhìn tận mắt mảnh đất quê hương lần cuối. Anh hô vang: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm!”. Tiếng hô ấy không chỉ làm run sợ quân thù mà còn thắp sáng ngọn lửa căm thù và lòng yêu nước trong tim hàng triệu đồng bào. Anh ngã xuống, nhưng đôi mắt ấy, khí phách ấy đã trở thành bất tử.

​Trong tâm thức người Việt Nam, hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi từ lâu đã vượt ra khỏi giới hạn của một con người cá biệt để trở thành một biểu tượng nghệ thuật mang tính vĩnh cửu. Nhìn vào tấm gương ấy, ta không chỉ thấy dấu vết của một thời đạn bom, mà thấy cả một “giao thông hào” ý chí chạy dọc chiều dài lịch sử. Máu của anh thấm vào lòng đất mẹ, để hôm nay những hàng dừa xanh ngát hay những công trình điện vươn cao đều mang hơi ấm từ trái tim anh.

​Thời hoa lửa đã lùi xa vào quá khứ. Đất nước đã liền một dải, nhưng những câu chuyện về cuộc đời anh vẫn mãi mãi là một bài ca tráng lệ nhất, nhắc nhở thế hệ hôm nay và mai sau về cái giá tột cùng của hòa bình. Mỗi nụ cười của chúng ta hôm nay đều được đánh đổi bằng thanh xuân của những người lính và bằng cả những dòng nước mắt của những người vợ, người mẹ như chị Quyên, như Mẹ Thứ.

​Nguyễn Văn Trỗi – Anh vẫn sống mãi, như một ngọn lửa sưởi ấm niềm tin chiến thắng cho dân tộc Việt Nam giữa trời xanh.