Cô Nhíp – người dẫn đường trong ngày lịch sử
Tác giả: Đàm Đặng Ánh Duyên
Sáng 30/4/1975, khi những đoàn quân từ nhiều hướng tiến vào Sài Gòn, có một cô gái không đứng phía sau mà đi trước đội hình. Cô không phải người chỉ huy, cũng không phải người lái xe tăng. Công việc của cô là dẫn đường – đưa những người lính đến đúng mục tiêu trong một thành phố đang bước vào những giờ phút cuối cùng của chiến tranh. Cô gái ấy là Nguyễn Thị Trung Kiên.
Nguyễn Thị Trung Kiên là một nữ biệt động Sài Gòn, nữ giao liên. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, bà tham gia nhiệm vụ dẫn đường cho lực lượng quân giải phóng tiến vào các mục tiêu quan trọng ở Sài Gòn.
Theo Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, vào khoảng 6 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, nữ giao liên Nguyễn Thị Trung Kiên đã dẫn đường cho bộ đội tấn công sân bay Tân Sơn Nhất. Bảo tàng hiện lưu giữ hình ảnh ghi lại khoảnh khắc này.
Một tư liệu khác của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng xác nhận chú thích bức ảnh: Nguyễn Thị Trung Kiên dẫn đường cho bộ đội tấn công sân bay Tân Sơn Nhất lúc 6h30 ngày 30/4/1975.
Đáng chú ý, Nguyễn Thị Trung Kiên còn được biết với tên hoạt động Nguyễn Thị Nết, và được xác định là nguyên mẫu của nhân vật cô Nhíp trong bộ phim Cô Nhíp. Báo Quân đội nhân dân ghi lại lời kể của một cựu chiến binh từng tham gia tổ công tác đặc biệt: hai nữ giao liên dẫn đường cho đội hình bộ đội tiến vào khu vực chiến dịch, trong đó có Nguyễn Thị Nết, tên hoạt động Nguyễn Thị Trung Kiên.
Trong ngày 30/4, nhiệm vụ dẫn đường của bà gắn với sân bay Tân Sơn Nhất, một mục tiêu quan trọng của chiến dịch. Tư liệu của VietnamPlus cũng ghi nhận nữ biệt động Nguyễn Thị Trung Kiên, hay Cao Thị Nhíp, dẫn đường cho Quân giải phóng đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất.
Điều làm câu chuyện trở nên đặc biệt không nằm ở việc bà trực tiếp chiến đấu tại một vị trí nổi tiếng, mà ở vai trò dẫn đường. Trong một chiến dịch có quy mô lớn, việc đưa lực lượng đến đúng địa điểm, đúng hướng và đúng thời điểm có ý nghĩa rất quan trọng.
Hình ảnh người nữ giao liên đi trước đoàn quân vì thế mang một ý nghĩa đặc biệt. Một cô gái với nhiệm vụ tưởng như âm thầm lại xuất hiện ngay trong khoảnh khắc lịch sử của ngày 30/4/1975.
Ngày nay, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam còn lưu giữ mũ tai bèo, áo bà ba và túi cứu thương của Nguyễn Thị Trung Kiên, được chú thích là những vật dụng bà sử dụng khi dẫn đường cho lực lượng tiến công sân bay Tân Sơn Nhất ngày 30/4/1975.
