Cô Sáu Lò Gạch – Hơi Nóng Rực Đỏ Và Căn Hầm Chữ A Rung Chuyển

Vương quốc lò gạch đỏ au ven kênh Thầy Cai (Mang Thít) lúc nào cũng hầm hập hơi nóng. Cô Sáu (65 tuổi) trùm khăn kín mít, thoăn thoắt đẩy chiếc xe rùa chở đầy những viên gạch mộc nhão nhoét đất sét vào sâu trong lòng lò. Lò gạch rực lửa, nhiệt độ lên tới hàng trăm độ C, phả thứ hơi nóng khô khốc táp vào mặt rát rạt. Bụi gạch đỏ bám đầy đôi bàn tay nứt nẻ và bộ quần áo lao động sờn cũ. Thế nhưng, sức nóng nghẹt thở ấy đối với cô Sáu chẳng thấm tháp vào đâu so với cái nóng hầm hập của khói thuốc súng và sự ngột ngạt dưới căn hầm chữ A khi cô còn là nữ thanh niên xung phong bám trụ tại chảo lửa miền Đông Nam Bộ.

Trong những đợt B52 rải thảm, hầm chữ A là nơi giành giật lại sự sống từ tay tử thần. "Nung gạch bây giờ, nóng rát da thịt nhưng mồ hôi đổ ra là thấy những viên gạch chín đỏ au, cứng cáp. Chứ cái nóng dưới hầm chữ A ngày đó, nó là cái nóng của máu, của sự hủy diệt tột cùng," cô Sáu xếp những viên gạch thành từng lớp đều tăm tắp, tay không ngừng nghỉ. "Bom nổ rung bần bật, đất đá rào rào trút xuống. Mấy chị em ôm chặt lấy nhau trong bóng tối đặc quánh, thở không ra hơi vì thiếu oxy. Mỗi lần bom dội trúng nóc hầm, đất đỏ ụp xuống lấp kín miệng, tụi cô phải dùng hai tay không cào cấu vách đất rướm máu để bới đường sống. Mùi đất khét lẹt quyện với mùi tử khí ám ảnh đến tận bây giờ."

Sống sót trở về, cô Sáu gắn bó với đất sét và lửa đỏ ở các lò gạch thủ công. "Đất sét vô tri vô giác, qua lửa đỏ nung rèn mới thành viên gạch cứng rắn xây nên tổ ấm. Cũng giống như tuổi trẻ tụi cô, phải chui rúc dưới lòng đất mẹ, chịu đựng sự thiêu đốt của đạn bom mới có ngày hòa bình hôm nay. Cô đẩy xe gạch mưu sinh, dẫu vất vả nhọc nhằn, nhưng nhìn những mái nhà ngói đỏ mọc lên từ chính những viên gạch mình nung, cô thấy cái giá của sự hy sinh ngày trước đã đơm hoa kết trái ngọt ngào," cô Sáu quệt mồ hôi trán, ánh mắt lấp lánh nhìn những viên gạch ra lò đỏ rực dưới ánh nắng mặt trời.