Cô thanh niên xung phong bên bến sông Chu

Lê Thị Hạnh (sinh ngày 12/03/1954) sinh ra trong một gia đình nông dân ở thôn Trung Chính, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa. Ngôi nhà nhỏ của gia đình chị nằm gần cánh đồng lúa trải dài ra phía bờ sông Chu. Tuổi thơ của Hạnh gắn liền với những buổi sáng theo mẹ ra đồng, những buổi chiều gánh nước từ bến sông và những tối ngồi bên bếp lửa nghe cha kể chuyện về làng nghề đúc đồng Trà Đông – niềm tự hào của quê hương.

Thiệu Trung trong ký ức tuổi thơ của Hạnh là một vùng quê yên bình. Buổi sáng, tiếng gà gáy vang lên khắp xóm làng, người dân ra đồng từ khi mặt trời còn chưa lên cao. Buổi chiều, trẻ con chạy chơi trên những con đường đất nhỏ, còn người lớn tụ tập trước sân đình để trò chuyện sau một ngày làm việc.

Nhưng những năm cuối thập niên 1960, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, bầu không khí ở Thiệu Trung bắt đầu thay đổi. Nhiều thanh niên trong làng lần lượt lên đường nhập ngũ. Những người ở lại tham gia dân quân tự vệ, thanh niên xung phong hoặc các công việc phục vụ hậu phương.

Lê Thị Hạnh khi ấy mới mười tám tuổi. Cô gái nhỏ nhắn nhưng rất nhanh nhẹn và mạnh mẽ. Hạnh thường tham gia các hoạt động của Đoàn thanh niên trong xã và luôn là người xung phong trong những công việc khó.

Một buổi chiều năm 1972, tại đình làng Thiệu Trung, đoàn thanh niên xã tổ chức một buổi họp để vận động thanh niên tham gia lực lượng thanh niên xung phong. Sân đình hôm ấy đông kín người. Những gương mặt trẻ trung ngồi lắng nghe cán bộ xã nói về nhiệm vụ của lực lượng thanh niên xung phong.

Khi nghe đến những công việc như mở đường, vận chuyển lương thực, hỗ trợ bộ đội và phục vụ hậu cần, Hạnh cảm thấy trong lòng mình dâng lên một niềm xúc động khó tả.

Không chần chừ, cô đứng lên đăng ký tham gia.

Quyết định ấy khiến gia đình vừa tự hào vừa lo lắng. Mẹ Hạnh nhiều đêm trằn trọc vì thương con gái. Nhưng bà hiểu rằng trong thời chiến, thanh niên nào cũng muốn góp sức cho đất nước.

Những ngày đầu tham gia lực lượng thanh niên xung phong, Hạnh cùng các bạn được phân công tham gia nhiều công việc khác nhau.

Công việc thường bắt đầu từ rất sớm. Khi sương còn phủ mờ trên cánh đồng, Hạnh và các bạn đã có mặt tại điểm tập trung gần đình làng.

Một trong những nhiệm vụ mà Hạnh nhớ nhất là những lần gánh gạo ra bến sông Chu.

Những bao gạo được buộc vào quang gánh tre. Mỗi người gánh một đôi. Con đường từ làng ra bến sông gồ ghề và nhiều đoạn trơn trượt vào mùa mưa.

Nhưng các cô gái trẻ vẫn bước đều trên con đường đất. Mồ hôi chảy ướt lưng áo nhưng không ai than vãn.

Khi đến bến sông, những bao gạo được nhanh chóng chuyển lên thuyền. Những con thuyền nhỏ rời bến mang theo lương thực để tiếp tế cho các đơn vị bộ đội.

Ngoài việc vận chuyển lương thực, Hạnh còn tham gia nấu cơm cho các đơn vị bộ đội hành quân qua địa phương.

Những bếp củi được nhóm lên tại sân đình hoặc trong sân nhà dân. Khói bếp bay lên hòa cùng mùi cơm mới khiến cả khoảng sân trở nên ấm áp.

Những nồi cơm lớn được nấu chín rồi chia ra từng phần cho các chiến sĩ.

Hạnh thường là người ở lại sau cùng để dọn dẹp bếp. Nhìn các anh bộ đội ăn cơm ngon lành trước khi tiếp tục lên đường, cô luôn cảm thấy công việc của mình thật ý nghĩa.

Những ngày làm việc vất vả nhưng cũng đầy kỷ niệm.

Có những buổi chiều hiếm hoi được nghỉ sớm, Hạnh lại ra bờ sông Chu ngồi nhìn dòng nước chảy.

Dòng sông hiền hòa ấy đã chứng kiến tuổi thơ của cô và giờ đây cũng là nơi gắn với nhiều công việc của lực lượng thanh niên xung phong.

Hạnh thường nghĩ về tương lai của đất nước.

Cô tin rằng một ngày nào đó chiến tranh sẽ kết thúc và quê hương Thiệu Trung sẽ lại yên bình như những ngày thơ ấu.

Trong những năm tháng ấy, điều khiến Hạnh nhớ nhất chính là tình đoàn kết của người dân trong làng.

Từ những người nông dân trên cánh đồng, đến các thợ thủ công ở làng nghề đúc đồng Trà Đông, ai cũng sẵn sàng góp sức cho kháng chiến.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hạnh trở về với cuộc sống bình dị ở quê hương.

Cô lập gia đình, tiếp tục làm ruộng và tham gia các hoạt động của địa phương.

Nhưng mỗi khi nhớ lại quãng thời gian tuổi trẻ, cô vẫn luôn cảm thấy tự hào.

Những ngày gánh gạo ra bến sông, những buổi nấu cơm cho bộ đội, những lần họp đoàn tại đình làng – tất cả đã trở thành ký ức không thể quên.

Câu chuyện của Lê Thị Hạnh là hình ảnh tiêu biểu cho lớp nữ thanh niên xung phong của Thiệu Trung – những cô gái trẻ đã dành tuổi thanh xuân của mình để góp phần vào cuộc kháng chiến của dân tộc.