Cố Thủ tướng Phan Văn Khải

Ông Phan Văn Khải sinh ngày 25-12-1933 tại xã Tân Thông Hội, huyện Củ Chi, TP. Hồ Chí Minh (trước đây thuộc tỉnh Gia Định). Từ khi còn trẻ, ông đã tham gia hoạt động cách mạng, đảm nhận nhiều nhiệm vụ trong kháng chiến chống thực dân Pháp và sau đó là chống Mỹ cứu nước.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác trong lĩnh vực quản lý kinh tế và chính quyền địa phương. Với kiến thức sâu rộng, tư duy đổi mới và khả năng điều hành, ông nhanh chóng trở thành một trong những cán bộ lãnh đạo chủ chốt của TP. Hồ Chí Minh, rồi đảm nhiệm các vị trí quan trọng ở cấp Trung ương.
Ông Phan Văn Khải giữ cương vị Thủ tướng Chính phủ từ năm 1997 đến 2006. Đây là giai đoạn Việt Nam đẩy mạnh công cuộc đổi mới, hội nhập kinh tế quốc tế và cải cách bộ máy nhà nước.
Cải cách hành chính ông kiên quyết cắt giảm thủ tục rườm rà, thành lập Ban Chỉ đạo cải cách hành chính do chính Thủ tướng làm Trưởng ban. Điều này giúp giảm bớt phiền hà cho người dân và doanh nghiệp, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế.
Phát triển kinh tế tư nhân ông là người mạnh mẽ thúc đẩy việc công nhận và khuyến khích kinh tế tư nhân, coi đây là một động lực quan trọng của nền kinh tế.
Hội nhập quốc tế dưới sự lãnh đạo của ông, Việt Nam ký kết nhiều hiệp định thương mại song phương và đa phương, đặt nền móng cho việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Thủ tướng Phan Văn Khải, hay bác Sáu Khải, mang trong mình sự kết hợp đặc biệt giữa khí chất hào sảng của người miền Nam và tư duy logic, bài bản của một nhà kinh tế được đào tạo tại Đại học Kinh tế Quốc dân Plekhanov (Liên Xô).
Trước khi đảm nhiệm cương vị đứng đầu Chính phủ, ông đã có những năm tháng "lửa thử vàng" tại TP. Hồ Chí Minh – nơi vốn là phòng thí nghiệm sống động nhất của công cuộc đổi mới. Những trải nghiệm từ thực tế sản xuất, những trăn trở của doanh nghiệp và người dân tại "đầu tàu" kinh tế này đã giúp ông nhận ra rằng: Muốn đất nước giàu mạnh, phải cởi trói cho năng lực của người dân và doanh nghiệp.
Nếu phải chọn một dấu ấn đậm nét nhất trong sự nghiệp điều hành của Thủ tướng Phan Văn Khải, đó chắc chắn là sự ra đời của Luật Doanh nghiệp năm 1999. Đây được coi là một "bản Hiến pháp" về kinh tế, thay đổi hoàn toàn tư duy quản lý nhà nước.
Chuyển từ "Cấm" sang "Cho phép": Trước đó, người dân muốn kinh doanh phải xin phép, tức là Nhà nước cho gì mới được làm nấy. Ông đã lật ngược lại vấn đề: Người dân được làm tất cả những gì pháp luật không cấm.
Cuộc chiến chống "Giấy phép con": Ông là vị Thủ tướng quyết liệt nhất trong việc xóa bỏ các loại giấy phép con. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm rào cản hành chính đã bị bãi bỏ dưới sự chỉ đạo sát sao của ông, giải phóng nguồn nội lực khổng lồ đang bị kìm nén.
Xây dựng niềm tin: Ông luôn khẳng định: "Chính phủ không làm thay doanh nghiệp, Chính phủ tạo ra môi trường thuận lợi nhất để doanh nghiệp phát triển". Nhờ đó, một tầng lớp doanh nhân mới đã ra đời, trở thành động lực chính thúc đẩy GDP tăng trưởng liên tục.
Minh bạch và liêm chính ông nổi tiếng là người thẳng thắn, không ngại nhận trách nhiệm trước Quốc hội và nhân dân khi có sai sót trong điều hành.
Ông Phan Văn Khải được đồng nghiệp và người dân yêu mến bởi sự giản dị, chân thành và gần gũi. Ông thường xuyên đi cơ sở, lắng nghe ý kiến của người dân và doanh nghiệp. Trong công việc, ông đề cao tinh thần tập thể, khuyến khích tranh luận thẳng thắn để tìm ra giải pháp tốt nhất.
Không chỉ là một nhà lãnh đạo tài năng, ông còn là tấm gương về sự liêm khiết. Sau khi nghỉ hưu, ông sống thanh đạm tại quê nhà, dành thời gian cho gia đình và các hoạt động cộng đồng.
Ngày 17-3-2018, ông Phan Văn Khải từ trần, hưởng thọ 85 tuổi. Lễ tang của ông được tổ chức trọng thể theo nghi thức quốc tang. Hàng vạn người dân đã đến viếng, bày tỏ lòng tiếc thương và kính trọng.
Di sản lớn nhất mà ông để lại không chỉ là những chính sách kinh tế – xã hội mang tính đột phá, mà còn là tấm gương về đạo đức, sự tận tụy và tinh thần phục vụ nhân dân. Ông đã góp phần quan trọng đưa Việt Nam bước vào thời kỳ hội nhập sâu rộng, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững sau này.
Cố Thủ tướng Phan Văn Khải ra đi, nhưng những giá trị mà ông để lại vẫn còn vẹn nguyên giá trị. Đó là bài học về tinh thần đổi mới không ngừng, về tư duy lấy dân làm gốc và khát vọng đưa dân tộc sánh vai với các cường quốc năm châu.
Ông không chỉ là một nhà kỹ trị lỗi lạc mà còn là một nhân cách lớn – người đã đặt những viên gạch vững chắc đầu tiên cho ngôi nhà kinh tế Việt Nam hiện đại. Tên tuổi của ông sẽ mãi được ghi nhớ như một vị Thủ tướng của hành động và sự tận tụy.